کولومبیا

د ڤیکیپدیا، دونسمنامٱ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
کومرٱ ڤلات کولومبیا
República de Colombia  (Spanish)
شوعار"Libertad y Orden" (Spanish)
"Freedom and Order"
سورۊ زایارٱیی¡Oh, Gloria Inmarcesible!  (Spanish)
O unfading glory!

پاتٱخت
(و گٱپتری شٱئر)
Escudo de Armas de Bogota.svg Bogotá
4°35′N 74°4′W / 4.583°N 74.067°W / 4.583; -74.067
زڤون(یٛا) جاڤٱنٱ Spanisha
زڤونیٛا راساگٱیی 68 ethnic languages and dialects. English also official in the San Andrés, Providencia and Santa Catalina Islands.
ٱقلیتیا;(2005)
نوم ڤلاتمٱندی Colombian
دۉلت Unitary presidential constitutional republic
 -  President Juan Manuel Santos
 -  Vice President Germán Vargas Lleras
آزگٱ قانون دیاری Congress
 -  مجلس سنا Senate
 -  مجلس خلق Chamber of Representatives
Independence from Spain
 -  Declared 20 July 1810 
 -  Recognized 7 August 1819 
 -  Current constitution 4 July 1991 
جاگٱپی
 -  کۊملۊس ۱٬۱۴۱٬۷۴۸ کیلۊمتر چارسیک (26th)
۴۴۰٬۸۳۱ مایل چارسیک 
 -  درسد اۉیا 8.8 (17th)
نوفۊس
 -  July 2015 نئهابینی 48,219,827 (27th)
 -  سراٛشماری  2005 42,888,592 
 -  تٱپسن نوفۊس 40.74/کیلۊمتر چارسیک (173rd)
۱۰۵٫۷۲/مایل چارسیک
تولید ناخالس میٛنجاڤلاتی (PPP) 2015 نئهابینی
 -  کوملۊس $682.977  billion (28th)
 -  تولید سرونٱ $14,164 
تولید ناخالس میٛنجاڤلاتی:GDP (نومی) 2015 نئهابینی
 -  کوملۊس $427.139 billion (29th)
 -  سرونٱ تولید ناخالس $8,858 
Gini (2014) 53.8 (12th)
جادیارکون گٱپ کلۊنکاری آئم (2013) 0.711 (98th)
یٱکال پیل Peso (COP)
راساگٱ گاتی COT (سائت حهونی−5b)
چۊٱ ڤیرگار
dd−mm−yyyy (CE)
لا راننٱیی right
پۊشگر اینترنتی .co
رازینٱ تلفون +57

کومرٱ ڤلات کولومبیا ها د شمال ٱفتاوزٱنوݩ هومبٱست اْمریکا هارگٱ. کولومبیا د هارگٱ ڤا ڤلاتیٛا ڤنزائۊلا، برزیل، اْکڤادور ۉ پرۊ، د شمال ڤا دریا کارائیب ۉ جٱهوݩ آو ٱتلٱس ۉ د ٱفتاۉنشیݩ ڤا ڤلات پاناما ۉ جٱهوݩ آو بی دٱنڳ هوم مرزٱ.

کولومبیا چارمی ڤلات گٱپ اْمریکا هارگٱ (نوئا برزیل ۉ آرژانتین ۉ پرو)، ڤا جاگٱپی ۱ ملیون ۉ ۱۴۱ هزار کیلومتر چارقرٱ. هاک ڤلات کولومبیا هال ۉ بار جۊر ڤا جۊری دارٱ ۉ د کۏیا بیٛلنگ ۉ برفی آند تا هوماریٛا گرم ۉ نٱمدار راساگٱ گئلال آمازون د خوش دارٱ. ایٛ ڤلات نوئا برزیل بیٛشتری نوفۊس ناْ د اْمریکا هارگٱ دارٱ. دٱرتیج بیئن نوفۊس د ایٛ ڤلات یاْ جۊر نی. بیٛشتر خٱلک ایٛ ڤلات د یاْ سئوم هاک کۏساری ایٛ ڤلات یٱئنی جاگٱیی کاْ شٱئر بوگوتا پاتٱخت کولومبیا ۉ جایا هٱنی ایٛ ڤلات زهشت میٛکٱن. د اۊچاْ کاْ ایٛ راساگٱ ٱفتاونشیݩ ایٛ ڤلات اۉ ۉ هٱڤا خۊ ۉ هاک هاسلخیزی دارٱ، کاریٛا کشاڤٱرزی هٱنی هان د ای راساگٱ.

د موشگلیٛا ایسنی کولومبیا ایٛرشتیٛا کوچک، جٱنڳیٛا میٛن ڤلاتیٱ کاْ ڤ دٱس جٱرغٱیا ایٛرشتگٱری ۉ چریکی ۉ قاچاق کنیٛا مٱڤاد موخدر د سالیٛا ۱۹۶۴ تا ۱۹۶۶ بی، یٱئنی د گاتی کاْ جٱرغٱیا فارک ۉ نوئا ڤ ای اْل اْن راس بینٱ ۉ کونشتگٱریٛا چریکی خوشوناْ ری ڤ ری دۉلت کولومبیا د سر گرتنٱ.


باٛرٱق کولومبیا[آلشتکاری]

باٛریق ایسنی کلمبیا زرد، کیۊ ۉ سۏرٱ، ایٛ باٛرٱق سی ٱڤلی بار ڤ دٱس فرانسیسکو د میراندا د هائیتی دۏروس بی، د گاتی کاْ سیمون بولیڤار د هال ۉ بار آمادٱ بییٛن سی خودسلادار کردن کومرٱ ڤلات گٱپ کولومبیا بی . رٱنڳ زرد تیٛلا فرٱ ناْ د کولومبیا دیٛاری میٛکٱ، کیۊ نشوݩ دیارکون جٱهوݩ آویایی کاْ هان د شمال ۉ ٱفتاۉنشیݩ کولومبیا، سۏر نشوݩ دیارکون هین سربازیٛایی کاْ سی خودسلاداری کولومبیا شٱهید بینٱ ۉ همچنی نشوݩ دیارکون هین عیسی مٱسیٱ.

ریشٱ شناسی کولومبیا[آلشتکاری]

کٱلمیٱ «کولموبیا» د نوم کریستف کولومب گرتٱ بیٱ کاْ فرانسیسکو میراندا ڤٱزآلیشت کار سی اْشارٱ ڤ دونیا تازٱ، خوسۊسٱن د جاگٱ هوکۊمٱتیش اْمریکایی ۉ جایا زیٛر نیٛخیز اْسپانیایی ۉ پرتغالی ڤ ناْ ڤ کار گرتٱ. ایٛ نوم د نوئاتر ڤا کومرٱ ڤلات گٱپ کولومبیا کاْ ڤا یٱکاگریجا ڤنزائولا، گرانادا نۏ ۉ اْکڤادور دۏرس بیٱ بیئن ڤ کار گرتٱ بیٱ.

د سال ۱۸۳۰، د گاتی کاْ کولومبیا ۉ اْکڤادور جئگا بیئن ، راساگٱ کاندینامارکا خوش یاْ ڤلات خودسلادار ڤا نوم گرانادا نۏ بی. د سال ۱۸۶۳ گرانادا نۏ رٱسمٱن نوم خوشاْ آلشت دٱ د نوم ڤلاتچٱیا یٱکاگرتٱ کولومبیا ۉ د سال ۱۸۸۶ نوم ایسنی ناْ سی خوش گرت: کومرٱ ڤلات کولومبیا.

ڤیرگار[آلشتکاری]

نزیک ۱۰۰۰۰ دئما زارۊ، کومولٱیٱکیٛا اْشگارگٱر د بوگوتا ایسنی ڤایٱک داد ۉ ستٱد داشتن ۉ همچنی ههومپاٛڤٱنی ڤا م پیوندی ڤا رئشتیٛا د اْشکٱفت گئلال مگدالنا داشتن. د ٱڤل هزارٱ دئما زارۊ، دٱسٱیا سۏرپۊس سامونٱ سیاسی کاسیکازگوها ناْ دۏرس کردن کاْ د ڤارو جاگٱ آز د ڤ کاسیکیٛا بییٛن. د میٛن کولومبیا دۏ تا رٱهزهشت ڤا سامونٱ فرٱ پیشکردٱ کاسیکازگو تایرونایا د جٱهوݩ آو ٱتلٱس ۉ میوسکایا د بیٛلنگیٛا چارقر بوگوتا بییٛن کاْ هر دۏ تاشو د سرچشمٱ هونڤادٱ زڤونی چیبچا بییٛن. گوتناْ کاْ میوسکایا دئما د اینکایا پیشکردٱ ترین سامونگٱ سیاسی ناْ د اْمریکا هارگٱ داشتنٱ.

میٛن جۊریٛا اْسپانیایی د سال ۱۵۰۰ ٱڤلی پاٛی جۊریٛا خوشوناْ د راساگٱ بال گئلالی کارائیب ناْ ڤ دٱس رودریگو د باستیداس ٱنجوم دٱئن. کریستوف کولومب د سال ۱۵۰۲ اوما د راساگٱ کارائیب . د ۱۵۰۸ ڤاسکو نونز دی بلبوئا ایٛ راساگٱ ناْ کاْ ٱندوم راساگٱ اورابا بی گرت. د ۱۵۱۳، ڤ ٱڤلی اورۊپایی بی کاْ جٱهوݩ آو بی دٱنڳ ناْ دیٛارجۊری کرد ۉ ڤنٱ Mar del Sur یا «دریا هارگٱ» نوم نیٛا کاْ د راستکی پا اْسپانیایا ناْ د پرۊ ۉ شیلی ڤا کرد. د ۱۵۲۵، اڤلی شٱئر اورۊپایی د هومبٱست اْمریکا دۏرس بی کاْ نومش «سانتا ماریا لا انتیگو دل دارین» بی . کاْ د ایسنی ها د سامونگٱ چوکو . بیٛشتروناْ نوفۊس ایٛ راساگٱ د ایلیٛا فرٱ ایٛ کاْ د چیبچان ۉ «کارائیب» بییٛن کاْ د ایسنی ڤ نوم خٱلک کارائیبی نوم دیٛارن ، ڤنو بیئن کاْ اسپانیایی یا دشۊ چول کردن ۉ د کارگرایی مٱریزی، استسمار ۉ جٱنڳ فرٱ نوفۊسشو کم بی ۉ د سٱدٱ 16 زارۊیی اورۊپایی یا شرۊ کردن د آڤردن بٱردٱ د آفریقا ڤ ایٛ راساگٱ.

د گات شرۊ بیئن استسمار، جٱنڳیٛا فرٱیی ری ڤ ری اْسپانیایی یا در گرت کاْ دۏ بیٛشترشو ناخوش سرٱنجوم بیئن اْ ناْتونسن ڤٱزآلیشتی د گات خوشو بئین. آخری جٱنڳیٛا د ایٛ دٱسٱ خودسلاداری خوشاْ د اْسپانیا میٛهاست، نوئا د خودسلادار بیئن سٱنت دومنیگو د سال ۱۸۰۴ (کاْ ایساْ ڤا نوم هائیتی نوم دیٛارٱ) یٱ باعس بی کاْ دیونداریٛا شۊرشکار د شۊرش سال 1810 زارۊیی هامین داری بٱکٱن: ایٛ شۊرش ڤ دٱس سیمون بۊلیڤار ۉ فرانسیسکو دی سانتاندر ڤا خوش سرٱنجومی ٱنجوم گرت. سیمون بۊلیڤار بی ڤ سرکومرٱ ڤلات کولومبیا ۉ فرانسیسکو دی سانتاندر بی ڤ جانشین سرکومرٱ ڤلات ۉ نوئا د کنار گرتن بۊلیڤار، دی سانتاندر بی ڤ دۏئمین سرکومرٱ ڤلات کولومبیا. ایٛ شۊرش د سال 1819 د خوش سرٱنجوم بی، د گاتی کاْ جاگاْ سٱلتٱنٱتی گراندا نۏ کومرٱ ڤلات کولومبیا گٱپ بی ۉ ایٛ ڤلات د راستٱکی بی ڤ هومدٱنڳ اْکڤادور ۉ ڤنزائۊلا . پاناما ایسنی کاْ تا سال ۱۹۰۳ یٱکیٛ زیربٱئرجایا کولومبیا بی هٱم ٱندوم ایٛ یٱکاگری بی.

بٱئرکرد سیاسی میٛنجایی ۉ هاکی باعس بی کاْ ڤنزائۊلا کیوتو (اْکڤادور ایسنی ) د سال ۱۸۳۰ زارۊیی کوت کوت با. د ایٛ گات «سامونگاْکاندینامارکا» نوم «نیوڤا گراندا» نیا ری خوش کاْ ایٛ نوم تا سال 1856 زارۊیی نوئا داشت ۉ اۊساْ نومش آلشت دا ڤ [۱][۲] . د سال ۱۸۶۳، «ڤلاتچٱیا یٱکاگرتٱ اْمریکا راس بی ۉ ایٛ داسوݩ تا سال 1886 زارۊیی بیئش تا اۊساْ کاْ ایٛ نوم بی ڤ کومرٱ ڤلات کولومبیا . بٱئرکرد میٛنجایی ایٛ ڤلات هٱمچنی چی دئماتر مٱنٱ ۉ پاراْیی د گاتیٛا باعس شکل گرتن جٱنڳیٛا میٛن ڤلاتی گٱنی بی کاْ زمینٱ سی خودسلاداری پاناما ڤا هامین داری ڤلاتچٱیا یٱکاگرتٱ اْمریکا د سال ۱۹۰۳ راس کرد ۉ نوئا ڤ بی کاٛ او ڤلات رسست د بی دٱنڳی میٛن ڤلاتی، ڤٱلی جٱنڳیٛا خینبار د آخریٛا دٱهٱ ۱۹۴۰ ۉ ٱڤٱلیٛا 1950 کاْ دLa Violencia (»ڤایلنس") نوم دیٛار بیٱ هال ۉ بار ناْ بی لیٛز کرد. دلیل ایٛ درگری بالا گرتن جمجالیٛا میٛنجا دٱسٱیا چریکی بی کاْ سی کوشسن جورج اْلیسر گایتان د ۹ آڤریل ۱۹۴۸ نارائٱت بییٛن، ایٛ دٱرگریٛا کاْ د نوئاتر د بوگوتازو نومدیٛار بی د نتیجٱ ڤ 180 هزار کٱس د کولومبیا قتل عام بیئن.

د سال ۱۹۹۱ زارۊیی یاْ قانوݩ ٱساسی تازٱ اوما ڤ جا قانوݩ ٱساسی کاْ د سال 1886 بییٛش ۉ مجلس پاٛی ڤٱنیٛا کلمبیا دئمانیس ڤٱنٱ پوشت راس کاری کرد. ایٛ قانوݩ ٱساسی چی نازاری دئبارٱ داسونیٛا سیاسی، قومیٱتی، خٱلکی ۉ هوقۊق جنسی بی کاْ اْجرا بی ڤٱلی ڤا ایٛ هال ۉ بار هٱنی چالشتیٛا بیئشو.

د دٱهٱیا ایسنی کارگراییا گٱن قاچاق داری، جٱنڳیٛا چریکی ۉ شۊرشیٛا چی[۳] یا نیرۊیا ڤٱزآلشتگٱر موسٱلٱ کولومبیا ۉ جٱرغٱیا زد شۊرش خلاف قانوݩ ۉ هٱمچنی جٱرغٱیا چی نزامی چیthe Autodefensas Unidas de Colombia AUC کاْ درگر جٱنڳیٛا نزامی فرٱ گٱن بۊئن د موشگلیٛا دۉلت کولومبیا بیٱ. سٱنٱتیٛا قۉینی د ڤلات کولومبیا ڤا گرتن پیلٛ خارجٱکی خوسۊسٱن د اْمریکا باعس بینٱ کاْ ریتراز اومۊری ایٛ ڤلات خۊ با، ڤٱلی د لا تر دیڤونداریٛا گٱن باعس بینٱ کاْ دۉلت کولومبیا د دٱهٱ 1980 زارۊیی زٱئیف با ۉ سی یاْ بی کاْ اْمریکا چول کرد د ڤلات هومسا کولومبیا یٱنی پاناما. د سال ۱۹۸۹، مانوئل نوریگا کاْ میٛنجاگر قاچاق داری بی ڤ دٱس اْمریکا د کار برکنار بی. جٱرغٱیا شۊرشی جۊر ڤاجۊر بیٛشترشۊ ڤا شۊرشی آئم دۏزی ۉ قاچاق داری غٱرج خوشوناْ در میٛ آڤردن ۉ د راساگٱیا دیٛر د دٱس چی راساگٱیا دهات کاْ فرٱ گٱپ بییٛن ایسجان ۉ د پاراْیی د جایا باعس جیٛگایی میٛنجا راساگٱیا جۊر ڤا جۊر د کولومبیا بیئن . د ٱڤٱلیٛا دٱهٱ 1980 زارۊیی، کوششتیٛایی سی آشتی کاری میٛنجا دۉلت ۉ دٱسٱیا شۊرشی اْنجوم گرت کاْ دٱس آخر ڤنو د خۊیی ٱنجومگر نبیئن ڤ گاسی کم ۉ کوتی باعس بیئن کاْ ایٛ دٱسٱیا کمتر گٱن کاری بٱکٱن. یٱکیٛ د ایٛ آشتی کاریٛا ایسنی د ایٛ زمینٱ د گات رئیس کومرٱ ڤلاتی آندرس پاسترانا آرانگو بی کاْ ڤا FARC د فاسلٱ سالیٛا ۱۹۹۸ تا ۲۰۰۲ ٱنجوم گرت.

د آخریٛا دٱهٱ ۱۹۹۰، سرکومرٱ ڤلات آندرس پاسترانا یاْ نٱشقاْ نازار ۉ خۊ ڤ نوم تٱره کولومبیا رٱڤٱندیاری کرد کاْ دۏ تا د تٱمارزیٛا ڤ کاْ تٱموم کردن جٱنڳیٛا جٱرغٱیا نزامی ۉ ڤ کار گرتن رٱڤشیٛا زئد مٱڤاد موخٱدر بی . نوئا ٱنجومگری کاْ بیٛشتری تٱناقوز ناْ د ایٛ کشیٛاری داشت هٱزینٱ کمترونٱ ناْ د ڤٱر میٛ گرت، رٱ دیٛارکوݩ زد مٱڤاد موخٱدر ڤ بی کاْ د ڤٱر گرتٱ ڤارو بوردن سٱم‌زنی هٱڤایی سی د باٛن رٱتن کۊکائین مۊئٱ. بٱئرجایا فرٱیی د ای کونشتیاریٛا هان د زیر اْنتقاد چی ڤ کاْ سٱم پاشی هٱڤایی سی مٱسۊلات کشاڤٱرزی هٱنی گٱنٱ ۉ سی سلامتی آئمیٛایی کاْ هان د تیرٱس ایٛ سٱمیٛا زد گیا فرٱ موزرٱ. مونتٱقدیٛا هٱمچنی میٛ گوتن کاْ ایٛ کشیاری یاْ ریکرد جٱنڳی ۉ نزامی سی موشگلاتٱ ۉ ریشٱش ها د ناهوماریٛا اْشتمایی ڤلات کولومبیا.

د گات سرکومرٱ ڤلات بیئن آلڤارو یورایب کاْ قول دٱئٱ بی کاْ ری FARC ۉ جٱرغٱیا جٱنڳ دیٛار کوݩ هٱنی فشار بیارٱ، یٱکیٛ د چی دیٛارکنیٛا ٱمنیتی بیتر بیئن ۉ آماریٛا آئمکوشی ۉ آئم دۏزی فرٱ کم بی (د ۳ هزارکٱس ۷۰۰ کٱس د سال ۲۰۰۰ ڤ ریتراز یک هزار ۉ ۴۴۱ د سال ۲۰۰۴ رٱسس) ۉ هٱمچنی آمار آئم کوشی میٛنجا جۊلا ۲۰۰۲ تا مئی ۲۰۰۵ بیٛشتر د ۴۸٪ کم بی. گوتاْ بیٱ کاْ ایٛ چیٛا باعس بیئن کاْ هال ۉ بار اومۊری د کولومبیا فرٱ بیتر بۊئٱ. [۱]

ڤااْشکافت کاریٛا ۉ مونتٱقدیٛا میٛنجا کولومبیا ایٛ اْتقات ناْ دارن کاْ گرینجیٛایی د پیشکرد د رشتٱیا جۊر ڤا جۊر د دئماتر بینٱ، ڤٱلی دئبارٱ دلیلیٛا ٱسلی ڤ ۉ راست بیئن ڤنو د گات ڤٱختی جمجالیٛایی بیٱ. یٱکیٛ د موخالفیٛا رٱدیٛارکاریٛا ٱمنیتی دۉلت ناْ نیائنٱ د زیر تیخ اْنتقاد ۉ گوتنٱ کاْ ایٛ رٱدیٛارکاریٛا سی هٱل موشگلیٛا گٱپ ڤلات کولومبیا ڤ درد نموریٛن ۉ د راستکی موهیت خۊیی ناْ سی نوئاگرتن نٱقز هوقۊق بٱشٱر پاٛی نیا نٱ.

ڤا گوتٱ با کاْ ڤلات کولومبیا د دیجا آڤشتاْیی ۉ پیشکرد رایا هٱڤایی خوش ٱڤلین ڤلات د اْمریکا هارگٱ ۉ دۏئمیݩ ڤلات د ایٛ دیجا د ریتراز عالم ٱ. هٱڤاپیمایی زایارٱیی کولومبیا ڤا نوم [۴] نوم دیٛارٱ ۉ نوئا ڤ، رایا هٱڤایی[۵] د کولومبیا دۏروس بی.

ڤلاتگردی[آلشتکاری]

کولومبیا در هر سال یاْ رۊز ناْ شادینٱ دارٱ. بیشتر د گات نوم دیارتری شادینٱیا د ڤلات کولومبیا (چی نٱماشتگا کالی، دٱنڳ شادینٱ بارانکیولا ۉ شادینٱ تیارت Iberoamerican ۉ هٱمچنی شادینٱ گولیٛا) ئٱ کاْ ڤلاتگردیٛا میٛان د ایٛ ڤلات . آئمیٛا فرٱیی د گات جٱشن کریسمٱس ۉ جٱشنیٛا خودسلاداری ڤلات کلمبیا میٛان د ایٛ ڤلات. ڤا یٱ کاْ جمجالیٛا جٱنڳی فرٱیی کاْ هان د ڤلات کولومبیا چی FARC ۉ دٱسٱیا چریکی هٱنی د ایٛ ڤلات، هٱنی ٱم ٱندازٱ ڤلاتگردیٛا کاْ میٛان د ایٛ ڤلات فرٱ رٱتٱ ڤارو . دلیل ٱسلی ایٛ چیٛا یاْ نٱهریس کومرٱ ڤلات سی دیٛر کردن دٱسٱیا شۊرشی د شٱئریٛا گٱپ ۉ جایا هٱنی کاْ ڤلاتگردیٛا میٛن زایارٱیی ناْ ڤ خوشو مۊکیس میٛ کنٱ ریکرد خۊئی دارٱ. د گات ری کار اوماین سرکومرٱ ڤلات یۊرایب د سال 2002 زارۊیی ڤ ڤا ڤارو بردن آز نزامی دۉلت ۉ هٱمچنی ڤارو بردن آز پلیس د شٱئریٛا تونسٱ ٱمنیت ۉ آرامشت ناْ د ڤلات کولومبیا بورٱ ڤارو. ایٛ کنشتگریٛا نتیجٱیا فرٱ نازاری سی اومۊری ڤلات کولومبیا راس کردٱ. د پایٱ گوزارشیٛا سامونجا میٛن زایارٱیی ڤلاتگردی د سال 2004 زارۊیی، کولومبیا د میٛنجا سالیٛا 2000 تا 2004 زارۊیی د ٱندازٱ جٱزب ڤلاتگرد د راساگٱ اْمریکا هارگٱ د گرینج سئوم بیٱ.(۲/۹٪) تیٛنا پرو ۉ سۊرینام روشتشۊ د ایٛ بارٱ د ڤلات کولومبیا بیٛشتر بیٱ.[۲]

ڤلات شناسی زمینی کولومبیا[آلشتکاری]

کولومبیا د ری ڤ ری راساگٱیا هوم تراز خوش د اْمریکا هارگٱ بیٛشتری جۊر ڤا جۊری سریشتی ناْ د جاگٱ خوش دارٱ. ایٛ ڤلات یٱکیٛ د جایا بٱئرجا «هٱلقٱ تٱش» ٱ کاْ ها د جٱهوݩ آو بی دٱنڳ کاْ ایٛ راساگٱ فرٱ زمین جومشتدار ۉ فرٱ کاْ تٱش دیٛارکوݩ دارٱ.

ریتراز زمین کولومبیا نمونٱ فرٱ بلاجڤینی د خوش دارٱ. یاْ سئوم ٱفتاونشیݩ ڤلات کولومبیا د دیدجا ڤلاتشناسی فرٱ بلاجڤیترٱ. ایٛ راساگٱ د بال جٱهوݩ آو بی دٱنڳ د ٱفتاونشیݩ شورۊ مۊئٱ ۉ پٱئنا ڤلاتشناسی گرینج 5 شمالی د لا ٱفتاوزٱنوݩ کاْ شکل ۉ بارتیٛا فرٱیی ناْ د خوش دارٱ. د ٱفتاونشیݩ ترین راساگٱ، بٱئرجا فرٱ باریک ۉ بی پشت سریٱک خٱت بال آو جٱهوݩ آو بی دٱنڳ ٱ کاْ د دئما ڤ Serranía de Baudó هان کاْ کم پٱئناتریݩ ۉ کم برزیدارتریݩ کۏیا ڤلات کولومبیان . نوئا ڤ راساگٱ گٱپ ۉ هومار Río Atrato / ریو سنت جوئان جاگر بیٱ کٱ قرارٱ جانشین کانال پاناما میٛنجا جٱهوݩ آویٛا ٱتلٱس ۉ بی دٱنڳ با. راساگٱ کۏئسار ٱفتاونشیݩ، کوردیلرا ٱکسیدنتال، تٱقریڤٱن بیٛلنگ ٱ ۉ بیٛلنگی پۊپ ڤ 4000 متری مۊئٱ. دراٛ گئلال کائوکا[۶]، کاْ راساگٱ کشاڤٱرزی فرٱ نازاریٱ ۉ چٱن تا شٱئر گٱپ هان دش . چٱن تا پۊپ کۏ برفگر د راساگٱ کوردیلرای میٛنجایی هیٛ کاْ برزی پاراْیی دشو د ۱۸ هزار پا هومبرارڤٱرٱ ڤا ۵ هزار ۉ ۵۰۰ متر. دٱرٱ برفی ۉ شول هٱرٱ گئلال مگدالنا کاْ یاْ لا رٱتن ۉ اوماین نازارٱ راساگٱ کوردیلرای میٛنجایی ۉ راساگه کوردیلرا ٱفتاوزٱنوݩ ناْ د یٱک جئگا میٛ کٱ. پۊپ کۏیا کوردیلرا ٱفتاوزٱنوݩ بیٛلٱنگن. ٱندازٱ بیٛلنگی ایٛ رشتٱ کۏیا ڤا رشتٱ کۏیا هٱنی ڤلات کولومبیا فرٱ فٱرخ دارٱ ۉ فٱرخ ڤ یٱ ناْ کاْ د ایٛ کوهسار چٱن تا سرچشمٱ گئلال ٱ. د ٱفتاوزٱنوݩ، راساگٱ کم نوفۊس ۉ هومار(یٱ قٱری شیڤدار) کاْ تقریڤٱن 60 درسٱد ڤلات کولومبیا ناْ د ڤٱر گرتٱ ۉ ڤا نوم لوناس نوم دیٛار بیٱ.

ایٛ راساگٱ پٱئنایی کولومبیا د ڤٱر گرتٱ دۏ تا د راساگٱیا ڤلات کولومبیا نیٛ: راساگٱ گئلال اۉ پٱست کارائیب ۉ Sierra Nevada de Santa Marta کاْ هر دتاشو هان د شمال ڤلات کولومبیا. زمینیٛا هومار ٱفتاونشیݩ بیٛشتر شول خٱرٱ ۉ غۊرآون ۉ خٱلک کولومبیا میٛن آویٛا پور د عٱلٱفیٛا هرز ایٛ راساگٱ نٱ دش مۊئٱن ciénagas . چی میٛناڤٱ گوئاهیرا د لا ٱفتاوزٱنوݩ نیٛسم ۉ نیمٱ هۏشگٱ. سیرا نڤادا راساگٱ ساْ سیک ۉ پوشسٱ د بٱردیٛا بٱرفیٱ کاْ ها د بٱئرجایا ٱفتاوزٱنوݩ ایٛ راساگٱ.

نزیک بیئن ڤلات کولومبیا د خٱت اوستڤا د ری اۉ ۉ هٱڤا ایٛ ڤلات کارگرایی فرٱیی داشتٱ. راساگٱیا هومار همیشٱ گرمن . بٱرزیا ری گرمی سردی هٱڤا کارگرایی فرٱیی دارن. گرمی سردی هٱڤا ڤا ڤارو رٱتن ۱۰۰۰ پا برزی د ریتراز دریا (۳۰ متر) ۵/۳ گیرینج فارنهایت هومبٱراڤٱرٱ ڤا ۲ گیرینج سانتیگراد کم مۊئٱ.

ٱندازٱ ڤارشت د ڤلات کلمبیا د راساگٱیا جۊر ڤاجۊر ڤایٱک فٱرخ دارٱ ۉ د لا هارگٱ ایٛ ڤلات ڤارشت فرٱ بیٛشترٱ. ایٛ جریان خوسۊسٱن دیٛبارٱ راساگٱیا هومار ٱفتاوزٱنوݩ دۏرسٱ، چی ڤارشت د چی میٛناوٱ گواجیرا فرٱ فرٱ کم مۊئٱ کاْ د 75 سانت د سال رۊئٱ ڤارو. ڤا ایٛ هال ۉ بار د راساگٱیا پور ڤارشت هارگٱ مٱعمۊلٱن ڤارشت بیٛشتر د 500 سانت د سال ٱ، ٱندازٱ ڤارشت د باقی راساگٱیا هم تٱقریبڤٱن میٛنجا ایٛ دۏ گیرینج ٱ.

بٱرزی ناْ فٱقٱت ری گرمی سردی هٱنی ری پۊشش گیایی کارگرایی دارٱ. راس راستکی بٱرزی یٱکیٛ د ٱسلی تریݩ چیٛا کارگرا ری پۊششت عٱلٱفی د ڤلات کولومبیا ئٱ. راساگٱیا کۏسار ڤلات کولومبیا د دیجا پۊششت گیائی کاْ ڤابٱستاْ د بٱرزین مۊئٱ ڤنون چٱن تا راساگٱ کرد، ڤا ایٛ هال راس جاگٱ بٱرزی هر راساگٱ گاسی نسبٱت د پٱئنا ڤ آلشتگر با.

راساگٱ سرزمین داخ[۷]، زیر ۳هزار ۳۰۰ پا (۱۰۰۰متر) راساگٱ گیایا گرمسیری چی موزٱ. راساگٱ راساگٱ خوش هٱڤا[۸]، د ۳هزار و ۳۰۰ تا ۶ هزار و ۶۰۰ پا (۱۰۰۰ تا ۲۰۰۰متر) راساگٱ قٱئڤٱ ۉ زورٱتٱ. گٱنم ۉ سیڤ هاکی د راساگٱ راساگٱ سرد[۹]، ۶ هزار ۉ ۶۰۰ تا ۱۰ هزار ۉ ۵۰۰ پا (۲۰۰۰ تا ۳۲۰۰ متر) روشت میٛکٱن. داریٛا اۊچاْ سی یٱ کاْ هیمٱ بان د راساگٱیایی قٱت بینٱ . مٱرغزاریا بی دار د راستکی مال مرغزاریٛا آلپ ۉ páramos د بٱرزی ۱۲ هزار ۉ ۸۰۰ تا ۱۵ هزار ۉ ۱۰۰ پا (۳هزار ۉ ۹۰۰ تا ۴ هزار ۉ ۶۰۰ متر) ٱ. د بٱرزیا ڤارو د ۱۵هزار ۉ ۱۰۰ پا (۴۶۰۰متر) کاْ گرمی ۉ سردی هٱڤا ها د زیر سفر ۉ د نوم tierra helada نوم دیٛارٱ فٱقٱت برف یٱخ بٱنوݩ دیٛاری میٛکٱ.

اولگۊیا زهشت هم ری پۊششت گیائی کارگرایی دارٱ. لیٛریٛا پور بیٱ د بوتٱ ۉ دارچٱیا کاْ ڤنو هان د راساگٱیا نسبٱتٱن کم اۉ شمالی. د هارگٱ پۊششت گیائی بی دار بٱئرجا llanos د ڤلات کولومبیا ناٛ د ڤٱر گرتٱ. د راساگٱیا بارونی د هارگٱ ٱفتاوزٱنوݩ ڤلات کولومبیا بارونیٛا فرٱ گرمی میٛا د هار. د کۏساریٛا، اولگۊیا پوشت سریٱک ۉ زی ڤ زی باروݩ د راساگٱ یا کاْ آلپ د راستکی اولگۊیا پۊششت گیائی ناْ فرٱ سخت کردٱ. راساگٱیا بارونی د کۏساریٛا ممکنٱ سۉز ۉ پور اۉ بان، د شکلی کاْ لا تر ڤنو ممکناْ باروݩ ناشتۊئٱ ۉ فرٱ هۏشگ بان.

جاگٱپی فراْیی د کولومبیا سی کاشتن کۊکائین ڤ کار گرتٱ مۊ. د سال ۲۰۰۴، ۱۱۴ هزار ۉ ۱۰۰ هکتار د هاک کولومبیا زیر کشت ایٛ گیا بی ۉ د راستی کولومبیا هر سالٱ میٛ تونٱ ۴۳۰ تون کۊکائین دۏرس بٱکٱ. کاشت کۊکائین یٱکیٛ د کونشتکاریٛا اومۊری دار ۉ نازار د کولومبیا ئٱ ۉ هٱتا زمینیٛا دۉلت هم سی ایٛ کاشت ڤ کار گرتٱ مۊ.

سیاست[آلشتکاری]

Juan Manuel Santos.jpg

«لشک ٱنجومکاری:» د کولومبیا لشک ٱنجومکاری ها د ڤاروتری جاگٱ د دۉلت. سرکومرٱ ۉ یاری کار سرکومرٱ ڤایٱک د یاْ اْنتخاڤاب یاْشیڤٱ سی یاْ گات چارسالٱ گلاڤورچیݩ مۊئٱن؛ ۉ سرکومرٱ هٱم رئیس دۉلت ۉ هٱم رئیس ڤلات ٱ . د ۱۹ اوکتوبر ۲۰۰۵ قانوݩ ٱساسی کولومبیا بیتر بی ۉ د ری قانوݩ تازٱ سرکومرٱ میٛ تونٱ د دۏ ڳلٛ گات چارسالٱ کاْ هان پوشت سریٱک ری کار با. ڤا یٱ سر بٱئرجایا ۉ شٱئرڤاداریٛا ۉ گیرینج داریٛا هٱنی سی یاْ گلٛ گات ساْ سالٱ گلاڤرچین بۊئٱن ۉ نمیٛ تونن هٱنی د نۏ گلاڤرچین بۊئٱن.

د ۲۸ ماٛی ۲۰۰۶ سرکومرٱ آلڤارو یوراب ڤلز ڤا گرتن ۶۲٪ رٱیا هٱنی بی سرکومرٱ ڤلات کولموبیا ۉ ۲۲٪ د خٱلک کولومبیا د کارلوس گاڤیریا دیاز د قوتب خٱلک ۉ ۱۲٪ د هریشیو سرپا یوراب د پارتی لیبرال رٱی دٱن.

«لشک قانوݩ نیٛا:» مجلس ۉ لیر هومفکری کولومبیا د راستی کونگرٱ کولومبیا [۱۰] کاْ د ڤٱر گرتٱ ۱۶۶ کورسی مجلس نٱمایٱنٱیا ۉ۱۰۲ کورسی مجلس سنا کولومبیا ئٱ. ٱندوم مجلس ۉ سنا ڤا اْنتخاڤات خٱلک میٛن سی یاْ دورٱ چارسالٱ گلاڤرچین مۊئٱن. کولومبیا هٱمچنی ٱندوم کومیتٱ زایارٱیا اْمریکا هارگٱ ئا.

«لشک قٱزایی:» د دٱهٱ ۱۹۹۰، د لشک قٱزایی کولومبیا کاری خۊیی ٱنجوم گرت ۉ د ایسنی آلشت دٱئن د سامونٱ بازجۊئی هایی د یاْ سامونٱ دشمن دیٛار ٱ. د بٱئرجایایی د راساگٱیا کولومبیا کاْ د اۊچاْ قٱهڤٱ کشت مۊئٱ ۉ هٱمچنی د شٱئر بوگوتا کاْ سامونٱ دشمن هایی ناْ ڤ کار ماٛیرٱ ۉ راساگٱیا هٱنی د ایٛ ڤلات د ڤیرگار ٱڤٱل ژانڤیٱ ۲۰۰۶ کاْ هاستن ایٛ قانوݩ ٱنجومگر با. د سرڤٱن سامونٱ قٱزایی ڤلات کولومبیا دادگاٱ عالی عدالتٱ ۉ ٱندومیٛاش ڤ دٱس سرکومرٱ ۉ کونگرٱ دیٛارکاری مۊئٱن.

ڤلات شناسی[آلشتکاری]

کولومبیا ۳۲ تا بٱئرجا ۉ یاْ راساگٱ میٛنجایی دارٱ.

شٱئریا کولومبیا[آلشتکاری]

Bogota Eje ambiental.JPG

کولومبیا ۲۲ شٱئر ٱسلی دارٱ کاْ ڤا سرجایٱک بیئن د ری موهم بئین هان د نومگٱ هاری:

  • بوگوتا (La Atenas Suramericana – آتن اْمریکا هارگٱ)- «پاتٱخت»
  • مدلین (La ciudad de la eterna primavera – شٱئر بهار مٱمیرا؛ هٱمچنی ڤا نوم Capital de la montaña – پاتٱخت کۏسار هم) نوم دیٛار بیٱ.
  • کالی (La sucursal del cielo – لشک بهشت؛ همچنین La Sultana del Valle ڤا مٱئنی سولتان دٱرٱ) نوم دیٛارٱ.
  • بارانکیولا (La puerta de oro de Colombia – دٱرڤازٱ تلایی کولومبیا)
  • بوکارامانگا (La ciudad Bonita – شٱئر نازار)
  • Cartagena de Indias (La heroica – دلاڤٱری)
  • کوساتا (La hermosa villa – دهکٱدٱ نازار)
  • پریرا (La querendona, trasnochadora y morena – بارونت هاسنی ۉ شۉ بیار)
  • سانتا مارتا (La perla de oro – مورڤاری تلایی)
  • ایباگ (Capital Músical de Colombia – پاتٱخت دٱنڳ کولومبیا)
  • پستو (Ciudad Sorpresa – شٱئر بلاجڤی)
  • مانیزالس (La ciudad de las puertas abiertas – شٱئر درڤازٱیا ڤاز)
  • نیوا (Neivayork، La capital bambuquera de América – پاتٱخت bambuquo اْمریکا)
  • آرمنیا (La Ciudad Milagro – شٱئر موجزٱ)
  • ڤالدوپار (Capital mundial del vallenato – پاتٱخت ڤالناتوی دونیا)
  • ڤیلاڤیسنسیو (La Puerta al Llano – درڤازٱ Llano)
  • سینسلجو (La ciudad de las corralejas – شهر «گاسوڤاری»)
  • مونتریا (La capital ganadera de Colombia – پاتٱخت گٱلٱیا کولومبیا)
  • بونونتورا (Bello Puerto del Mar – بال رو قٱشٱنڳ)
  • پوپایان (La Ciudad Blanca – شٱئر )
  • تونجا (La capital del haba, el tejo y la ruana – پاتٱخت هابا، دیسک ۉ روئانا)
  • کیوبدو (La perla negra – مورڤاری سیٛ)

جٱرغٱیا لۉنی[آلشتکاری]

د پایٱ آمار دۏبیٛشتر خٱلک ڤلات کولومبیا کاتۊلیک، اْسپانیایی زڤون ۉ دۏرگٱ (اورۊپایی-سۏرپۊس) ن. نزیک ۲۵٪ د خٱلک کولومبیا ریشٱ خالس اورۊپایی دارن، ۱۲٪ د ڤنو سیٛ یا د یٱک شیڤسٱ د لۉن اْفریقایی اورۊپایی ین . ٱجداد سیٛ پۊسیٛا کولومبیایی سی کار د زمینیٛا کشاڤٱرزی ڤا داسوݩ بٱردٱ د گات اْستسمار اوماین د ایٛ ڤلات. ڤنو کارگرایی فرٱ نازاری د میراس رهزهشتی ڤلات کولمبیا داشت نٱ. نزیک 3 دٱرسٱد د خٱلک ڤلات کولومبیا شیڤساْیی د لۉن سیٛ ۉ هندی ین . 5 دٱرسٱد آئمیٛا ایٛ ڤلات لۉنشو سۏر خالسٱ.

بیٛشتر دۏ سیئم کولومبیاییا هان د راساگٱیا شٱئری - گیرینجی کاْ فرٱ زیاتر د میانگین جٱهونیٱ. نرخ باسٱڤاتی(۹۴٪) د ڤلات کولومبیا هم فرٱ ڤاروتر د میانگین جٱهونیٱ ۉ هٱمچنی نرخ روشت نوفۊس هم د ایٛ ڤلات فرٱ ڤاروتر د میانگین جٱهونیٱ. نوفۊس جڤون ایٛ ڤلات هم فرٱ زیاتٱ ۉ دلیل ڤ هم کم بیئن مرگ ۉ میر زارۊیا یٱ.

دٱئن ۉ گرتن[آلشتکاری]

نوئا د سر گوڤاردن دٱه سال روشت اومۊری خۊ (میانگین روشت تولیدات خالس میٛنجاڤلاتی بیٛشتر د ۴٪ د گات ۱۹۹۸-۱۹۷۰)، کولومبیا د سال ۱۹۹۹ دچار روکۊد اومۊری بی (ٱڤلی روشت ڤازیر سالونٱ اومۊری د سال ۱۹۲۹)، ۉ د باٛن بوردن ایٛ هال ۉ بار فرٱ گات بر ۉ سخت بی. کم بیئن هاس میٛنجاڤلاتی ۉ خارجی، هال ۉ بار سخت بۊجٱ دۉلت ۉ دٱرگریٛا جٱنڳی گٱن میٛنجا ڤلاتی د موشگلیٛا اومۊری ڤلات کولومبیان. د ری گیرینج دیاریٛا اومۊری سٱندوق میٛن زایارٱیی پیلٛ کاْ د سپتامر ۲۰۰۶ پلا بی، نوئابینی بیٱ کاْ ٱندازٱ تولید خالس میٛنجا ڤلاتی کولومبیا د سال ۲۰۰۷ بٱرسٱ د سٱقف ۸۶۹/۴۹ میلیارد دولار اْمریکا. تٱڤٱروم د ڤلات کولومبیا د سال ۲۰۰۴ زیر ۶٪ بیٱ ۉ د ٱساس نوئابینیا د سال ۲۰۰۶ ڤ زیر ٪۵ میٛ رسٱ.ڤ دٱر دٱئن ٱسلی کولومبیا د ڤٱر گرتٱ جنسیٛا تولیدی (۳۲/۴۱٪ ڤ دٱر دٱئن)، مٱڤاد نٱفتی (۲۸/۲۸٪)، زوغال سٱنگ (۱۷/۱۳٪) ۉ قٱهڤٱ (۲۵/۶٪) ئا. کولومبیا هٱمچنی گٱپتری ڤ دٱریار بالنگ د ڤلات ٱمریکا ئٱ. کول ڤامیٛن آوردن، ڤ دٱر دٱئن ۉ تراز تجاری ڤلات کولومبیا هان د ڤاروترییٛ ریتراز خوشو ۉ ڤ دٱس اوماین پیلٛیٛا کٱلوݩ د را ڤ دٱر دٱئن باعس بیٱ ٱرزش پیلٛ ایٛ ڤلات یٱئنی پزو کولومبیایی فرٱ بیتر با.

موشگلات ایٛ ڤلات هان د د چٱن دٱسٱ کاْ د ڤٱرگرتٱ سامونجا هوقۊق بازنشٱستاْیی، داری ۉ بیکاری یٱ. سامونگٱیا مالی میٛن زایارٱیی فرٱیی ڤ بیترکردن اومۊری سرکومرٱ ڤلات ایسنی کولموبیا یٱئنی آلڤارو یوراب شانازی کردنٱ کاْ یٱکیٛ د کاریٛا ڤ تلاش سی کم کردن ۉ بوردن کورسی بٱئرجا دۉلتی د زیر ۵/۲٪ تولیدیا خالس میٛنجا ڤلاتی ٱ. سیاست اومۊری دۉلت ۉ رٱدیٛار کولی ٱمنیت زایارٱیی باعس دۏرس بیئن اْتمینان د اومۊری ایٛ ڤلات بیٱ ۉ د دیجا روشت GDP کولومبیا د سال ۲۰۰۳ جوز یٱکیٛ د ڤلاتیٛا نوم دیٛار ۉ جا بٱرز د اْمریکا لاتین بیٱ.بازار بۊرس کولومبیا

نوفۊس[آلشتکاری]

ڤلات کولومبیا ڤا ۴۳٫۶ ملیوݩ نوفۊس د سال ۲۰۰۶[۳] سئمین ڤلات پورنوفۊس اْمریکا لاتین نوئا د ڤلاتیٛا برزیل ۉ مکزیک ٱ. د میٛنجا قٱرن بیستم مالکنوݩ کردن د راساگٱیا دهاتی سی شٱئریٛا فرٱ فرٱ رٱتٱ بی ڤارو ڤٱلی د نوئاتر ایٛ رٱڤٱند فرٱ کمتر بیٱ. نوفۊس شٱئری د گیرینج ۳۱٪ کول نوفۊس د سال ۱۹۳۸ رٱسس د سٱقف ۵۷٪ د سال ۱۹۵۱ ۉ ۷۰٪ د سال ۱۹۹۰ زارۊیی. د ایسنی ایٛ گیرینج بیٛشتر د ۷۷٪ ٱ. ۳۰ شٱئر د ایٛ ولات نفوسشو ۱۰۰ هزار کٱس ۉ بیٛشترٱ. نۏ تا بٱئرجا پست ٱفتاوزٱنوݩ کاْ نزیک ۵۴٪ جاگٱپی ڤلات کولومبیا ناْ د ڤٱر ماٛیرن، کمتر د ۳٪ نوفۊس ایٛ ڤلات ناْ د خوشو دارن ۉ تٱپساْیی نوفۊس اۊچاْ کمتر د یاْ کٱس د هر کیلۊمتر چارسیک (دۏ کٱس د هر مایل چارسیک). د ٱساس نوئابینیا نوفۊس ایٛ ڤلات تا سال ۲۰۱۵ بیٛشتر د ۵۲ ملیوݩ کٱس مۊئٱ. [۴]

ایٛ ڤلات نوفۊس فرٱ جۊر ڤا جۊری د خوش دارٱ کاْ نشوݩ دیارکوݩ ڤیرگار فرٱ نازاری ۉ خویی د ایٛ ڤلات ٱ ۉ دیاریٛ میٛکٱ کاْ خٱلک فرٱ دئماداری د ایٛ ڤلات زهشت داشت نٱ. یٱکیٛ د شیڤاْساْیی ایٛ دٱسٱیٱ ٱسلی جۊر ڤا جۊری ٱساس نوفۊس کولومبیا ناْ د ڤٱرگرتٱ: مالکٱنوݩ کردٱیا اورۊپایی، ڤلات نشینیٛا، بٱردٱیا آفریقایی، آسیاییا، خٱلک میٛنجا ٱفتاوزٱنوݩ ۉ مالکٱنوݩ کردٱیا ایسنی. خاٛلی د نوفۊس ڤلات نشیݩ بیئن ڤ نوفۊس دۏرٱگٱ، ڤلی ۷۰۰ هزار کٱس ڤلات نشیݩ ایسنی کاْ ڤ جا مٱنٱ بیٛشتر ۸۵ گل رٱهزهشت جۊر ڤا جۊر دارن.

مٱسٱڤ[آلشتکاری]

بیٛشتر نوفۊس ڤلات کولومبیا (۸۷٪) کاتۊلیک ن. نزیک ۹٪ د ڤنو پروتستانن. ۳ ٪ د نوفۊس ایٛ ڤلات خوشو ناْ بی‌ دین جا زٱئنٱ. ۱٪ د ڤنو د دین ڤلات نشینی اْتقات دارن. کمتر د ۱٪ ڤنو هٱم بۊدایی، موسٱلموݩ ۉ د مورمن اتقات دارن.

خٱلک[آلشتکاری]

سرگرمی[آلشتکاری]

ڤٱرزشیٛا[آلشتکاری]

رهزشت[آلشتکاری]

ڤلاتگردی[آلشتکاری]

جایا سریشتی سی ڤلاتگردی[آلشتکاری]

جایا هونٱری هٱنی[آلشتکاری]

مۊزٱیا[آلشتکاری]

سامونٱیا رٱتن ۉ اوماین[آلشتکاری]

کولومبیا یاْ دٱسٱ د گٱپ رایا زایاراْیی یٱ کاْ Instituto Nacional de Vías یا INVIAS (ٱنستیتو زایارٱیی رایا جٱعداْیی) سامونگٱ دۉلتی مٱسئۊل ڤاداشت ڤنو نٱ. گٱپ رٱ سرتاسری اْمریکا د ڤلات کولومبیا میٛ گوڤارٱ ۉ ایٛ ڤلات ناْ د ٱفتاوزٱنوݩ د ڤلات ڤنزائۊلا ۉ د هارگٱ د ڤلات اْکڤادور ڤٱسل میٛکٱ.[۵]

سرچشمٱ[آلشتکاری]

  1. «Confederación Granadina»
  2. Grenadine Confederation
  3. Fuerzas Armadas Revolucionarias de Colombia
  4. Avianca
  5. AeroRepública
  6. Cauca
  7. tierra caliente
  8. tierra templada
  9. tierra fría
  10. Congreso