چوٙأ:سرآسونٱ/۳

د ڤیکیپدیا، دونسمنامٱ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Luristan Region.jpeg

لٛۏر نوماْ یٱکؽ د لٛونؽا دۏنیا ٱ کاْ هان د ٱفتاونشیݩ ۉ هارگٱ ٱفتاونشیݩ ڤلات اؽروݩ ۉ ٱفتاوزنوݩ ۉ هارگٱ ٱفتاوزنوݩ ڤلات عراق ۉ شومال اومان. اؽ لٛو ڤ زڤون لٛۏری قسٱ مؽکٱن. فتراقیٛا دماترشناسی ۉ تۏرؽا پؽا بیٱ د آیمؽا دما ڤیرگار د ڤیرگار چلٛ هزار سالٱ د ڤلاتؽا لٛۏرنشیݩ دؽاری مؽکٱ. ڤا ڤیرداری ڤ بٱردنۏشتٱیا ۉ شؽڤٱیا ڤ دٱس اومایٱ د بارٱ خٱلق زیتری ایلٛام دؽاری مۊٱ کاْ ایلٛامیا « لٛۏریا دمایی» یٱنؽ، جٱد خٱلق لٛۏرسوݩ ایسنی د ٱفتاونشیݩ ڤلات اؽرونٱن. تۏرؽیا ڤ جا مٱنٱ د چوغازٱمبیلٛ، چوغامؽش ۉ هٱف چۊغا دؽاری مؽکٱ کاْ ایلٛامیا لٛۏریایٱن کاْ د شیش هزار سال دماتر د اؽ راساگٱ بینٱ. ٱڤازاریایی کاْ پؽا بینٱ دیاری مؽکٱن کاْ سی سالؽا فرٱ درازؽ ڤنو پاتشا ۉ هیزداری کۏیا لٛۏرسوݩ ۉ خۊزسوݩ نٱ. زڤون لٛۏری ڤا اوماین ماد یا آلشت بیٱ د زڤون اؽرونی. د خٱلق راساگٱیا لٛۏرنشیݩ مۊٱ بۉیی ایلٛامیان (3000 تا 559 ن.ڤ) کاْ ڤنو د راساگٱیا لٛۏرسوݩ، پوشتکۏ (ايلٛام)، خۊزسوݩ، بٱختؽوری، كوگیلۊیٱ ۉ بۊیرٱمٱد ۉ قٱرؽ د آستۊن فارس ایسنی زئشت مؽکردنٱ گیریشمٱن، گوتٱ پاتشایی ایلٛاميا د ڤٱر گرتٱ ڤلاتچٱیا ماسباتيك يا ماسباتيس (راساگٱ یا پوشتكۏ لٛۏرسوݩ يا ایلٛام ایسنی) سيماش (ٱفتاوزنوݩ اْسفاهوݩ ۉ گولپايگان ایسنی) شۊش (خۊزسوݩ ایسنی) آنشان (قٱری د خۊزسوݩ، اْسفاهوݩ ۉ فارس ایسنی) ۉ كربيانٱ (آستوݩ لٛۏرسوناْ ایسنی) دیاری کردٱ. کاسی یا کاْ ڤا ایلٛامیا قۉم بینٱ د راساگٱیا هارگٱ تر د لٛۏرسوݩ کۏیا شومالی تر جولگٱ شۊش د لٛۏرسوݩ ۉ د نزیکیٛا آستوݩ کرماشوݩ د مٱرز ٱفتاوزنوݩ سۊبی گالایان (د نزیکیا هارگٱ کرماشوݩ) زئشت داشتنٱ. د مؽنجایا هزارٱ ساْئم نۊئا ڤاڤن د سال ۲۴۰۰ ن. ڤ. د شومال ڤلات ایلٛام ۉ هارگٱ راساگٱ یا کاسی یا (د شومال خۊزسوݩ ۉ هارگٱ لٛۏرسوݩ) جاؽؽ هؽ کاْ نومش کاشن بیٱ کاْ ڤ نشونی د کاسیا نٱ د خوش دارٱ اؽ راساگٱ دماتر ڤ شٱئر لٛۏری دمادار د دۏرٱ یا اْسلامی آلشت بیٱ. کلٱمٱ ایسنی هۊز یا خۊز د کلٱمٱ هئسی یا اوکسی یٱنؽ نوم لٛون کاسی گرتٱ بیٱ. کلٱمٱیاؽؽ کاْ ایساْ ڤا نومؽا کۊشک، کۊشکی، کۊسٱ، کاسیو کاْ ڤ جایا ڤلات شناسی یا هۊزیا د کورسۊ مۉٱن هومبٱراڤٱرٱ ڤا لٛونؽیا نوم دؽار کاسیا. ایسنٱم یٱکؽ د هۊزؽا لٛۏرسوݩ رٱشنۊ ٱ کاْ نوم یٱکؽ د خودایا کاسی بیٱ. جنک شال ۉ سترٱ کاْ ایساْ د مؽن خٱلق لٛۏرسوݩ د ڤٱر مؽکٱن جنکؽٱ کاْ کاسیا د ڤٱر مؽکردنٱ.

↩ هٱنی ها ڤا نئهاش...