هندسٱ

د ڤیکیپدیا، دونسمنامٱ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
نگاراٛیؽ د قٱزیٱ دزارگ, یٱکؽ د نٱتیجٱیا موهم هندسٱ اْقلیدسی ۉ هندسٱ تٱسڤیری

هندسٱ (چوٙأ:یۊنانی؛ ژئو "زمیݩ"، -مترون "ٱندازٱگیری") تٱلٛؽ د رؽازیات ئٱ کاْ ڤا شؽڤٱ، ٱندازٱ، مۉقاٛیٱت نسبی شکلؽا ۉ ڤیژگیا فٱزا سر ۉ کار دارٱ. رؽازی دانؽ کاْ د تٱلٛ هندسٱ کار مؽکٱ هندسٱ دان نوم نؽایٱ مۊئٱ. هندسٱ ڤ تۉر موستٱقلؽ د پاراٛیؽ د تٱمٱدونؽا ٱڤلی ڤ شکل بٱداناٛیؽ د دانش عملی د مۉرد تۊل، مساهٱت ۉ هٱجم زهۊر کرد ۉ پایٱرؽزی ڤٱ ڤ عنڤان یاٛ دانش رٱسمی رؽازی د زموݩ تالس (قٱرن شٱشم نوئا میلٛاد) د ٱفتاونشیݩ شرۊ بی. در قٱرن سئم نوئا میلٛاد هندسٱ تڤٱسوت اْقلیدس ڤ شؽڤٱ ٱسل موزۊعی بی ۉ کار اْقلیدس - هندسٱ اْقلیدسی - اْستانداردؽ ناْ پایٱ رؽزی بٱکٱن کاْ قٱرنؽا دۏمبال بی.[۱] ارشمیدس روش‌های هوشمندانه‌ای سی موهاسبٱ مساهٱت ۉ هٱجم اْرائٱ دٱ کاْ د بسیارؽ مۉردؽا پیشرۉ هساو ٱنتگرال جدید مٱئسۊب مۊئٱن. دانش ٱختٱرشناسی ۉ ڤ ڤیژٱ نگاشتن مٱکان ستارٱ‌یا ۉ سیارٱ‌یا ری کورٱ آسموݩ ۉ تۉسیف رابتٱ باٛن هٱرکٱت ٱجسام آسمانی تا هزار ۉ پانسٱد سال دما سرچشمٱ بسیارؽ د پورسشؽا هندسی بی. هٱر دۏ هندسٱ ۉ ٱختٱرشناسی د دۏنیای کلاسیک کوتؽ کوادریویم بیئن کاْ خوش زؽرمٱجمۊعاٛیؽ د علۊم موقٱدماتی هٱفتگانٱ بی کاْ یادگیری ڤنو سی هٱر شٱئرڤٱن آزادی زرۊری نشوݩ مؽدٱ.

موعٱرفی دٱسگا موختسات تڤٱسوت رنٱ دکارت ۉ توسعٱ هوم‌زموݩ د جٱبر، مٱرهلٱ تازاٛیؽ ناْ د هندسٱ شرۊ کرد؛ چون شکلؽا هندسی جۊز مونهٱنیا رٱڤیاٛیی ناْ مؽبی ڤ شکل تٱئلٛیلٛی یٱنؽ ڤا تٱڤابع ۉ موعادلات نمایش دٱ. اؽ موزۊع نٱقش کلٛیلٛی د پاٛدا بیئن هساو بؽ نهایٱت کوچک د قٱرن هڤدٱئم داشت. علاڤٱ ڤ یٱ نٱزٱریٱ قیلٛ انمایی هٱم نشوݩ دٱ کاْ د هندسٱ چیؽ بؽشتر د ڤیژگیا متریک اْشکال ڤجۊد دارٱ. نٱزٱریٱ قیلٛ نمایی بونیان هندسٱ تٱسڤیری ناْ بنا نؽا. موزۊف هندسٱ ڤا موتالعٱ ساختار زاتی جسمؽا هندسی ۉ ڤا شرۊ د کارؽا لئونارد اویلر ۉ گاوس، غنیتر بیئن ۉ ڤ پاٛدایش توپولوژیۉ هندسٱ دیفرانسیل ٱنجامید.

د دۉروݩ اْقلیدس تمایوز آشکارؽ باٛن فٱزا فیزیکی ۉ فٱزا هندسی ڤجۊد ناشت. د قٱرن نیزٱئم ۉ کٱشف هندسٱ نااْقلیدسی مٱفهۊم فٱزا دٱسخوش تٱغییرؽا ٱساسی بیٱ ۉ پورسشؽ پدید اوما: کومی فٱزای هندسی تتابوق بؽشترؽ ڤا فٱزا فیزیکی دارٱ؟ اؽمرۊزٱ بایٱد باٛن فٱزا فیزیکی، فٱزا هندسی (کاْ د ڤٱ هنی خٱت ۉ نۏقتٱ موعٱیٱن هسی خوش ناْ دارا هؽسن) ۉ فٱزایا اْنتزاعی تمایوز قائل بی. هندسٱ معاسر اؽمرۊز ڤا خمینٱ‌یا سٱر ۉ کار دارٱ؛ فٱزایایؽ کاْ د فٱزایا اْقلیدسی آشنا فرٱ اْنتزاعی تر ئٱ. مۊئٱ ڤ اؽ فٱزایا ساختارؽایؽ اْزاف کرد کاْ بٱتونؽم د مۉرد تۊل د اؽ فٱزایا قسٱ بٱکؽم. هندسٱ مودرن پاٛڤٱنؽا موئکٱمؽ ڤا فیزیک دارٱ کاْ ڤ تۉر نمۊنٱ مۊئٱ ڤ هندسٱ شبهاْ ریمانی ۉ نسبیٱت عام هشارٱ کرد. یٱکؽ د جڤونتری نٱزٱریا فیزیکی یٱنؽ نٱزٱریٱ ریسمان هٱم هال ۉ هڤایؽ هندسی دارٱ.

ٱرچاْ ماهیٱت تٱسڤیری هندسٱ ڤٱ ناْ د اْبتدا د سایر تٱلٛؽا رؽازی جۊر جٱبر ۉ نٱزٱریٱ عدٱدؽا قابل دٱرک تر ئٱ، زڤوݩ هندسی هٱم د زمینٱیا کاْ فرٱ ڤا هالٱت سونتی اْقلیدسی ڤٱ فٱرخ دارٱ ڤ کار رٱتٱ (مسٱلٱن هندسٱ فراکتالی یا هندسٱ جٱبری).کاملٱن موتداڤل ئٱ کاْ د هندسٱ جٱبری د چٱن گۊنٱیا جٱبری د ماٛدونؽا موتناهیۉ اْئتمالٱن تکینٱ قسٱ بٱکؽم. د یاٛ دیدگا خام اؽ ٱشیا تٱنڳؽا مٱجمۊعٱیایؽ موتناهی د نۏقتٱیا هؽسن، ڤلی ڤا فراخانی شبی سازیاْ قڤی هندسی ۉ اْستفادٱ د تکنیکؽا توسعٱ یافتٱ هندسی اْمکان ڤٱ ڤجۊد دارٱ کاْ ساختارؽایی پاٛدا بٱکؽم کاْ ڤنو ناْ ڤا کورٱ ۉ مٱخرۊت‌ؽا مٱمۊلی قابل موقایسٱ بٱکٱ.




سرچشمٱ[آلشتکاری]

  1. Martin J. Turner,Jonathan M. Blackledge,Patrick R. Andrews (1998). "Fractal geometry in digital imaging". آکادمیک پرس. p.1. ISBN 0-12-703970-8, enچوٙأ:Error-small