لٛۏتفعٱلٛی خوݩ زٱند

د ڤیکیپدیا، دونسمنامٱ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
لٛۏتفعٱلٛی خوݩ زٱند
Shahanshah of Persia
Lion and Sun Emblem of Persia.svg
Lotf Ali Khan.jpg
Shah of Iran
10 May 1789 – 20 March 1794
دماتریٛا Sayed Murad Khan
نوئاتریٛا Muhammad Khan Qajar (Qajar conquest)
ڤ دی اومایٱ د c. 1769
د دۏنیا رٱتٱ د 1794
سلسلٱ Zand dynasty
بۊئٱ Jafar Khan
مٱسٱڤ Twelver Shia Islam

لٛۏتفعٱلٛی خوݩ زٱند (ڤ دی اومایٱ د۱۱۴۸ – د دۏنیا رٱتٱ د ۱۱۷۳ ٱفتاوی) آخریݩ شا د شایا سلسلٱ زٱند بی کاْ میٛنجا سالیٛا ۱۱۶۸ تا ۱۱۷۳ ٱفتاوی (۱۲۰۳ تا ۱۲۰۹ مالکنوݩ) سی شایی د ایٛروݩ اۊسنی ڤا هومال قۉین خوش آغا مهٱمٱدخوݩ قاجار جٱنڳ کرد ۉ سرٱنجوم د اۊ شکس هٱرد ۉ ڤا د دۏنیا رٱتنش جٱنڳؽا دۊدموݩ زٱند هٱم بٱنس.

اۊ کور جٱعفٱرخوݩ زٱند ۉ نٱڤٱ سادق خوݩ زٱند برار رٱڤٱندیٛار پاتشایی زٱندیٛا کریم خوݩ زٱند ڤٱکیلٛ و روعایا بی.

نشویاری کردن لٛۏتفعٱلٛی خوݩ زٱند[آلشتکاری]

لٛۏتفعٱلٛی خوݩ د سال ۱۱۴۸ ٱفتاوی اوما ڤ دی. اۊ کور جٱعفٱر خوݩ زٱند ۉ نٱڤٱ سادق خوݩ زٱند، برار کریم خوݩ زٱند ٱ. گوتنٱ کاْ لٛۏتفعٱلٛی خوݩ اْزاف د یٱ کاْ قٱشٱنڳ بیٱ، فرٱ قۉین، راسگۊ، دۏرسکار ۉ دلدار هٱم بیٱ. ڤا داسوݩ نازارتریݩ شمشؽرزٱن ٱفتاوزنوݩ نوم دیٛار بیٱ. لٛۏتفعٱلٛی خوݩ زٱند فرٱ خودا دۊس بیٱ ۉ د گاتؽ کاْ آغا مهٱمٱدخوݩ قاجار گوتٱ کاْ ڤ اۊ سجدٱ بٱکٱ اۊ د جواوؤش گوتٱ کاْ: ماْ فٱقٱت سی خودا سجدٱ میٛکم.

خدمٱتکاریٛا لٛۏتفعٱلٛی خوݩ زٱند د رٱ سازیاری[آلشتکاری]

رٱ خوکی[آلشتکاری]

ایٛ جٱدٱ میٛنجا شیراز،بٱندٱر عٱباس ۉ شیراز، بٱندٱر لنگٱ رٱڤٱندیٛاری بی.

تنگاب[آلشتکاری]

اۉبٱن تنگاب کاْ ٱڤٱل د گات ساسانیا رٱڤٱندیٛاری بیٱ بی. آو ڤٱ د کۏ فیرۊزآباد مؽرؽزس د باریک آو فارس.

راسکاری هافزیٱ ۉ سٱعدیٱ[آلشتکاری]

رٱڤٱندیٛاری قۉر هافز ۉ سٱعدی د شیراز.

مٱتٱل آهرٱ کاری لٛۏتفعٱلٛی خوݩ د ری ڤ ری خوݩ قاجار[آلشتکاری]

لٛۏتفعٱلٛی خوݩ ناْ د هال ۉ باری کاْ د جٱنڳ ڤا دۏشمنیٛاش زٱخمیٛا گٱنؽ د بال ۉ تۏلش داشت بوردن ڤ کرموݩ ۉ لٛا خوݩ قاجار.اۊ کاْ فرٱ خیݩ د لٛٱشش رٱتٱ بی ڤا او هال ۉ بار ژارش د ری ڤ ری آغامهٱمٱد خوݩ هؽسا، ۉ ڤش سلام نٱکرد ۉ دش تٱزیم نٱکرد. آغامهٱمٱد خوݩ هٱم سی یٱ دٱستۊر دٱ کاْ اْستٱبل ڤاداریٛاش اۊ ناْ بؽ سۊرٱت بٱکٱن. اۊساْ د شۉسۏݩ او رۊز اۊناْ د نۊ اوؤردن تاٛ خوݩ قاجار، جۊرؽ کاْ هۊش ۉ آزؽ د لٛٱشش ناشت ۉ تشنٱ بی ۉ میٛکٱشینش ری زمیݩ. خوݩ قاجار ڤا ریش خٱن ڤش گوت کاْ: «هٱ لٛۏتفعٱلٛی خوݩ! هٱنی هٱم غرۊر داری؟» آخریݩ شا زٱندیٱ کاْ داٛ آزؽ سی قسٱ کرداْ ناشت سرش اوؤرد ڤارۏ ۉ ساٛیلٛی دش کرد ۉ ڤش گوت کاْ: «ماْ د تۏ زٱلٱم نمؽرٱ خاجٱ بیٛچارٱ». ایٛ کارش خوݩ قاجار ناْ فرٱ عٱسٱبانی کرد ۉ گوت کاْ تیاش درارٱن.

د دۏنیا رٱتن[آلشتکاری]

Lotf Ali Khan Zand.jpg

آغا مهٱمد خوݩ لٛۏتفعٱلٛی خوݩ ناْ ڤا خوش بورد ڤ تؽروݩ ۉ ڤرٱز ینٱ کاْ چٱن رۊ بٱد گوت کاْ بٱکوشٱنش. مۉئٱن کاْ ڤا تاسنیاْ کوشتنشٱ. لٛٱششاْ د اؽمامزادٱ زاٛد د بازار دمادار تؽروݩ قۉر کردنٱ. رٱتاْ ڤ تاٛ قۉرش قٱدقٱن بیٱ ۉ تٱنڳیا ڤا سلا نیسنی د سامونگٱ میرات رٱزیشتی ۉ ڤلاتگٱردی مۊئٱ.

لٛۏتفعٱلٛی خوݩ د رٱزیشت زایاراٛیی[آلشتکاری]

عٱسگ مینیاتور د لٛۏتفعٱلٛی خوݩ، سٱدٱ هژدٱئم زایشتی، مۊزٱ زایاراٛیی اؽروݩ

سی یٱ کاْ لٛۏتفعٱلٛی خوݩ خوسۊسیات خۊؽ چی قشٱنڳی، نٱتٱرس بیین، ناسازشکاری ۉ آهرٱداری فراٛ د خوش داشتٱ ۉ اۊساْ ڤا ایٛ هال ۉ بار ڤا گٱنی ۉ دٱغٱلکاری ۉ ناکومی د دۏنیا رٱتٱ.تاٛ زایارٱ بیٱ ڤ یاٛ شٱخسیٱت ٱفساناٛیی.

غوران[آلشتکاری]

غوران نوم ٱسب نوم دیٛار لٛۏتفعٱلٛی خوݩ بیٱ سی یٱ کاْ رٱنڳش سیٛ بیٱ، لٛوݩ ایٛ ٱسب دۏرٱگٱ تۏرکمٱن ۉ عرۉ بیٱ ۉ د جٱنڳیٛا فراٛ جوݩ لٛۏتفعٱلٛی خوݩ ناْ نجات داٛیٱ، ایٛ ٱسب نازار یاٛ خٱت اْسبیٛ رٱنڳ د تۏلش داشتی کاْ چی آسارٱ بیٱ، چنی کاْ مۊئٱن ایٛ ٱسب فاسلٱ کرموݩ تا بٱم ناْ د 24 ساعٱت گوڤاردٱ، دٱس آخر کاْ لٛۏتفعٱلٛی خوݩ میٛهاس د جٱنڳ بٱگورؽزٱ دۏشمنوݩ پایا ایٛ ٱسب ناْ بورین ۉ اۊساْ ٱسب کاْ مۉفتٱ ڤ ری زونی ۉ نمیٛتونٱ شا ناْ نجات باٛیٱ.

لٛۏتفعٱلٛی خوݩ ۉ میرزا مٱئدی لٛٱشگٱرنڤیس[آلشتکاری]

میرزا مٱئدی لٛٱشگٱر نڤیس دئما د شایی لٛۏتفعٱلٛی خوݩ د دٱسگا بوئٱش کار میٛکردٱ ۉ سی یٱ کاْ جۏرمؽ کردٱ بی جٱعفٱر خوݩ دٱستۊر دٱ کاْ گۊشیٛاش بۉئرٱن.اۊ د گاتؽ کاْ جٱعفٱر خوݩ ترور بی گۊشیٛا سٱر بؽ جوݩ ٱرباب دئمایی خوشاْ بوری. نۊئا د بورد لٛۏتفعٱلٛی خوݩ ری ڤ ری قاتلیٛا بۊئٱش، میرزا مٱئدی گوت کاْ ماْ گۊشیٛا بۊئٱ تاْ نۉئریمٱ ۉ اۊساْ بی کاْ هاج ٱبروهیم سی بٱخشایش اۊ میٛنجاکاری کرد. لٛۏتفعٱلٛی خوݩ هٱم اۊناْ بٱخشنی ۉ هٱتا سی اۊ هٱم یاْ کسم ۉ خٱلٱتی دٱ ڤش؛ ڤٱلٛی د رۊزؽ کاْ قرار بی خٱلٱتی ناْ باٛیٱ ڤش ڤا تٱش بیٛاری داش، میرزا مٱئدی ناْ زنٱ زنٱ ڤٱن د تٱش ۉ زٱ زؽر قۉل خوش ۉ سی یٱ بی کاْ هاج ٱبروهیم کلانتٱر د دٱسش دلنگروݩ بی ۉ کینٱش ڤ دل گرت.

هاج ٱبروهیم کلانتٱر[آلشتکاری]

گٱپ تریݩ خٱتا لٛۏتفعٱلٛی خوݩ اْعتماد ڤ هاج ٱبروهیم کلانتٱر بی، ایٛ پؽا ڤ شا جهال خؽانٱت کرد ۉ دٱرڤازٱ شیراز ناْ ڤ ریش بٱست ۉ هونڤادٱ ۉ زٱن ۉ بٱچٱیا ۉ داراییاش دۏ دٱسی دٱ ڤ خوݩ قاجار، هاج ٱبروهیم خوݩ کلانتٱر فرٱ نفۊز داشت ۉ کٱساْ کاریٛا خوشاْ د جایا جۊر ڤاجۊر ڤلات ایٛروݩ چی اْسفاهوݩ ۉ تؽروݩ نیٛایی ڤ سٱر کاریٛا موهم ۉ سی جٱریوݩ میرزا مٱئدی بی کاْ بی ڤ هوم دٱنڳ قاجار.

گوتٱیاؽ د بارٱ لٛۏتفعٱلٛی خوݩ زٱند[آلشتکاری]

جنرال مایکس اْنڳلٛیسی د بارٱ لٛۏتفعٱلٛی خوݩ چنی مۉئٱ: شٱهرؽار جهال زٱند... د درۊ گوتن ۉ ڤٱدٱ سٱر خٱرمئݩ داٛیاْ فرٱ بؽزار بی ۉ مرامؽ جۏز روسی ۉ پؽاگٱری ناٛیی ۉ هیچ گاتؽ ریاکاری نمؽکرد. سی ینٱ بی کاْ هونڤادٱیا گٱپ د دۉر ۉ ڤٱرش زٱن ڤا لٛا. [۱]

گوتارؽا هٱنی[آلشتکاری]

سرچشمٱ[آلشتکاری]