فدریکو گارسیا لورکا

د ڤیکیپئدیا، دوٙنئسمأنامه آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Federico García Lorca
Lorca (1914).jpg
García Lorca in 1914
ڤ دی اۊمائٱ Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca
1898
Fuente Vaqueros, Granada, Andalusia, Spain
د دونیا رٱتن 1936
Near Alfacar, Granada, Spain
زایارٱۋندی Spanish
کئسم playwright, poet, theatre director
جومئشت Generation of '27
دا بۊٱ Federico García Rodríguez
Vicenta Lorca Romero
اٛمزا Federico García Lorca signature.svg

فدریکو گارسیا لورکا (۵ جوئن ۱۸۹۸ - ۱۹ آگوست ۱۹۳۶) بیت بن و نویسیار اسپانیایی یه. وه همچنی کشیار، پیانو زن، و دنگ ساز بی. وه یه گل د اندومیا دسه نسل ۲۷ بی. لورکا د ۳۸ سالئی شایت وه دست پارتیزنیا زایاره حا دجئن مینجاون اسپانیا کشته بیه.

جوونی[ڤیرایشت]

فدریکو د ویرگار ۵ جوئن ۱۸۹۸ د دهکده Fonte Vacros که د چم غرناطه، که وه ها د چن کلومتری شمال افتوزنون شهر گرانادا اوما وه دی، حونواده وه یه گل حیرده زمیندار و داش باسوات و باکمالات بی. اولی سالیا زئشت نه د دیا غرناطه؛ پاتخت دمادار اسپانیا، شهر افسانه یا لوطیا و دنگیا دمادار گوارد. شات سی یه و سی فلج بیین وه تا چار ساله یی وه نمی تونست وا بچه یا هوم سال خوش بازی بکه، فدریکو د متلیا و دنگیا لوطی فره خوشش میا و ونونه دما قسه کردن وا خوش زمزمه می که. ای رئزشت بلاجوی اسپانیایی لوطیا بیه که د آینده بیت وه فره کارگرایی داره. لورکا د طریق داش وا دنگ و آواز آشنا بی و چنو د زئن گیتار و پیانو پئشکرد می که آشنایا وه ونه یه گل د نوم دیاریا آینه دنگ و آواز اسپانیا دونن، ولی د دنیا رئتن آموزشتیار پیانو وه د سال ۱۹۱۶ زایشتی چنو کارگرایی پی یاداری دش می نه که تر دنگ و آواز سیش چی اول خو نموئه و ونه ول می که. هوم گات و رسسن سند درس حنن لورکا، حونوادش می رن د گرانادا سی یه که وه تا او گاتی که حا روئه دونسمنیجا د آموزشت هوم ریتراز وا دسه اشتمائی خوش برخوردار با.(د همی سالیا ئه که وه دنگ و آواز نه یا میئره.) ولی هیشوخت د دونسمنیجا گرینج گر نبوئه، چی د دونسمنیجا گرانادا و چی د دونسمنیجا مادردید. آری د همی سالیائه که د Residencia de Etudiante مادرید – جایی که سی رشت دئن نیرویایی وا افگار لیبرالی- لورکا، بیت وه فره نوم دیار بوئه و د همی گاته که وه وا نسل طلایی رئزشت اسپانیا آشنا بوئه.

زئشت هنری[ڤیرایشت]

مین جوریا لورکا، هیش گاتی د چوئه «فلسفه» و«حقوق» که وه د دونسمنیجا ونون می حن جا نمی گرت. حنن آرنگیا آئمیا نوم دیار دنیا د نویسیاریا جمشت ۹۸ چی ماچادو (Machado) و آسورینAzorin) (و همچنی آرنگیا بیت بنیا هوم گات اسپانیا چی روبن داریو (Roban Dario)، خیمنز گرته تا نماشتنومه یا کلاسیک یونانی، د لورکا بیت بنی وا دسیا آزدار و فکری پی یا دار میسازه. لورکا اولین کتاوش (وه نیسسه) د سال ۱۹۱۸ زایشتی وا نوم «باوریا و تیه دیارکردیا» (Impersiones y Viajes) د گرانادا پلا می که.

د سال ۱۹۲۰ زایشتی اولین نماشتنومه وه وا نوم «گاتیا شیم پاپریکیا» (el malificio de la mariposa) نه می نیسه و مؤرشت ری سن که خلک او گات دش خو استقبال نمی کن. و د سال نها (۱۹۲۱)، «کتاوه بیتیا» (Libre de Poems) نه اولین کوملوس بیتیاشه پلا می که. ۱۹۲۲ سالیه که وا مانوئل دفایا شادینه بی همال کانته خوندو(Conte Jondo)، که شویسه ای د افسانه یا، دنگیا و بازسسنیا لوطیا اسپانیائه د هم همه بی رئزشت او سالیا فلامنکو د ویر رئته بی د نو ره وندیاری می که.

لورکا د سال ۱۹۲۷ «ترانه یا(Canciones)» نه پلا می که و نماشتنومه«ماریانا پیندا»(Mariana Pineda) نه د ما جوئن همی سال مؤره ری سن و د بارسلونا نماشتگائی د کشیاریاش دروس می که. د سال ۱۹۲۸ نازارتری کتاو وه، «ترانه‌ یا لوطی» (Romancero Gitano) پلا بوئه. کتاوی که آئمیا فره ای ونه بیترین آرنگ لورکا دونن . کوملوسی که نوم دیاری فره ای سی فدریکو گارسیا لورکا دروس می که و چنو که دیار نوم «بیت بن لوطی» نه وش می ئن.

دروس بین هسته نماشتنومه «بهی خین » وا د سینه گوتن د خور مرگ نیخار(Nijar) د روزنامه یا ئه که د سال ۱۹۲۸ پیش اومائه.

د توسو ۱۹۲۹ زایشتی بیت بن می ره د نیویورک و سی یا گرتن زون اینگیلیسی می ره د دونسممنیجا کلمبیا. د نیویورکه که لورکا می رسه وه بیت بنی سختش. و می رسه د سرزنشت د شهری وا سازسه یا واروتر د آئم، دنگواره گیژکنون و هندسه انوناک.

حاصل رئتن وه نیویورک یه گل کوملوس بیتیاییه وا نوم «بیت بن د نیویورک» که د سال ۱۹۴۰ زایشتی (نها مردن وه ) پلا بیه. کلیمه یایی که پرن د هومدردی وا سیایا امریکا و یه گل آرنگ هنی که نماشتنومه چی بیته و ناتموم من و حاصل رئتن وه د امریکائه «مخاطب»Audience و یا د دی هنی وا نوم «خلک»(people) نوم دیار بیه.

فدریکو، د بهار ۱۹۳۰ خسه د زنئ سئ «هارلم» و ریشه پولادین آسمون تاشیا نیویورک، د کارگرایی یه گل موکیس نومه سی سخنرانی د«هاوانا» می ره د ولاتی که خوش ونه «یه گل میناوه قشن وا برچ گران افتو» می حونه،.شایت دو ما بیین لورکا د کوبا و خو گرتن دوواره وه وا ترانه یا ولات نشینی و پیش دنگ اسپانیایی وه بی که باعث بی وه هنی ؤرئره د اندلس . د همی ساله که شرو وه نیسنن یرما می که. وا اومائن هنی د اسپانیا د حونه بوئه (گرانادا) ایسجا بوئه و «مخاطب» نه د جم دوسیاش مئونه و د زمسو «آفرت بلاجوی» (la zapatero prodigiosa) نه موره ری سن(د مادرید). سال نها (۱۹۳۱) «چنی که ای ۵ سال گوارد» نه می نیسه که تئنا نها مردنش میره ری سن و نها وه کتاو تازش وا «ترانه یا کانته خوندو» el poems del Conte Jondo، که د نهاداری کار گپش د شادینه کانته خوندو و «ترانه یا کولی» ئه پلا می که.

د ما آوریل حکومت کومره ولات د اسپانیا ره وندیاری می که و یه باعث بوئه که وه، د تیارت که وه نه د ری خلک ری گشو کرده بی بیشتر د دماتر خوش سرانجوم با. سی یه که د سال ۱۹۳۲ وا نوم یه گل کارگردان یه دسه تیارت کار سیار (la barraca) که آئمیا وه یه دسه د بازیگریا نابلل بیین بوئه و ونو د شهریا و دهاتیا اسپانیا فره می رتن و آرنگیا کلاسیک و موندگاری چی چون کاریا لوپه دبگا) l’ope de vega (و کالدرون) Calderon) و چیا تر نه نماشت می دئن.

د زمسونه همی سال «بهی خین» نه مینجا دوسیاش حن و د سال ۱۹۳۳ زایشتی ونه برد وه ری سن(مادرید). انجوم گرتن ای بلابارشت د خوش سرانجومی و شادیحایی فره خلک اوچه بی، و همچنی وه د همی سال د گانی که شاکارشه موره د آرجانتین و در بوئینس آیرس به نمایش در می‌آورد، این کامیابی برای لورکا تکرار می‌شود.

د همی سفر (د سپتامر ۱۹۳۳ تا مارس ۱۹۳۴) ه که هسته ” دنا رزیتا” میا د ویرش. ۱۹۳۴ زایشتی سالیه که فدریکو ، «یرما» (Yerma) و «دیوان تاماریت)» (Divan del Tamarit) نه وایک تموم می که. «یرما» ئم چی آرنگ دمایی وه (بهی خین) یه گل بلابارشته که د رئزشت دهاتیا اندلس و ناامیدی پی یا دار ونو ره وندیاری بیه. و برچ دارتری بیت لورکا لورکا (و حتی اسپانیا) د همی ساله که دروس موئه. «پرسی سی ایگناسیو سانچز مخیاس» Mejias Lianto por Ignacio Sanchez؛ پرس نومه یی که سی همیشه د ویرگار نیسمون دنیا یکونه و بی جانشین منه؛ بیتی جادویی که سی یه گل دوس گاباز که د مینجا میدو گابازی فره سخت می میره.

د دنیا رئتن[ڤیرایشت]

وا یه که لورکا اصلا سیاسیکار نبیه[۱]، و د مین هر دو لا جئن مینجاون اسپانیا دوستایی داشته، د هر حال و بار وه د ۱۹ آگوست ۱۹۳۶،گرانادا د دنیا رئته.

نیسسه یا[ڤیرایشت]

نماشتنومه «گات شیم پاپریکیا» ۱۹۲۰

نمونه بیتیا[ڤیرایشت]

لرسه احمد شاملو

د مدرسه

درس دئه:
کومی دختره
که شو می که وه با؟
بچه:
دختر همه وایه ها.
درس دئه:
با،دش
تیه روشنایی می ئه؟
بچه:
دسه ورقیا بازی
گردبایا نه.
درس دئه:
دختر د عوض
وش چی مئ ئه؟
بچه:
دلکِ بی‌شیله پیله‌شه .
درس دئه:
دخترک
نومش چنه؟
درس دئه:
نومش رازه!

[نیمدری مدرسه یه گل پرده ز آساره یا داره.][۲]

لرسه آرنگیا وه فارسی[ڤیرایشت]

  • گل ورچینی د بیتیا و شش تا نیسسه هنی/وه انتخاو ب‍ی‍ژن ال‍ه‍ی/امیرکبیر‏‫، ۱۳۴۷.
  • دنگیا لوطی/ والرشته بیه وه دس رض‍ا م‍ع‍ت‍م‍دی/‏ گوتنبرگ‏‫ ، ۱۳۵۳.
  • ترانه افتوزنون و بیتیا هنی/ والرشته بیه وه دس احمد شاملو/ ابتکار‏‫‏، ۱۳۵۹.
  • نماشتنومه د س‍ه پ‍رده ۱۶ ت‍اب‍ل‍و/ والرشته بیه وه دس پ‍ری ص‍اب‍ری، والرشتن بیتیا د ی‍دال‍ل‍ه روی‍ائ‍ی/ ۱۳۷۴.
  • ی‍رم‍ا. نماشتنومه/ والرشته بیه وه دس آزاده آل‌م‍ح‍م‍د/ پلاگه ف‍ردا، ۱۳۷۴.
  • بهی خین/ والرشته بیه وه دس ف‍ان‍وس ب‍ه‍ادرون‍د/ اص‍ف‍ه‍ان: پلاگه ف‍ردا، ۱۳۷۷.
  • ف‍دری‍ک‍و گ‍ارس‍ی‍ا ل‍ورک‍ا: گل ورچینی د بیتیا/ والرشته بیه وه دس زه‍را ره‍ب‍ان‍ی، ن‍ازن‍ی‍ن م‍ی‍رص‍ادق‍ی/ پلاگه ن‍گ‍اه، ۱۳۷۹.
  • بهی خین، ی‍رم‍ا، حونه ب‍رن‍ارد آل‍ب‍ا/ والرشته بیه وه دس اح‍م‍د ش‍ام‍ل‍و/ چ‍ش‍م‍ه‏‫، ۱۳۸۰.
  • م‍رغ ع‍ش‍ق مینجا دنونیا تو/ والرشته بیه وه دس اح‍م‍د پ‍وری/ن‍ش‍ر چ‍ش‍م‍ه، ۱۳۸۱.
  • حونه ب‍رن‍ارد آل‍ب‍ا/ والرشته بیه وه دس ن‍ج‍ف دری‍اب‍ن‍دری/ ک‍ارن‍ام‍ه، ۱۳۸۲.
  • ق‍ص‍ی‍ده زخمدار او/ والرشته بیه وه دس رض‍ا م‍ع‍ت‍م‍دی/ ن‍گ‍اه‏‫، ۱۳۸۲.
  • د سا م‍ا و مردن/ دو زونه اسپانیایی - فارسی دانتخاو و والرشته بیه خ‍س‍رو ن‍اق‍د/کتاو روش‍ن ، ۱۳۸۵.
  • یه فصل د غرناطه/ والرشته بیه وه دس سعید آذین، وحید موحد/نگاه‏‫، ۱۳۸۶.
  • بیتیا گل ورچه بیه فدریکو گارسیا لورکا/ والرشته بیه حسن صفدری/‏ ثالث‏‫، ۱۳۸۸.
  • لورکا. هشت نماشتنومه کوچک/ والرشته بیه وه دس مهدی فتوحی/نیلا، ‏‫‏۱۳۸۹.
  • در حردن ، د سراویا خیال / والرشته بیه وه دس فواد نظیری /ثالث‏‫ ، ۱۳۹۰
  • چکسه بیت، دو زونه اسپانیایی - فارسی/ والرشته بیه وه دس زهرا رهبانی/ گل‌آذین، ‏‫۱۳۹۱.

‏حونه ب‍رن‍ارد آل‍ب‍ا (نماشتنومه د سه پ‍رده)/ والرشته بیه وه دس م‍ح‍م‍ود ک‍ی‍ان‍وش

سرچشمه[ڤیرایشت]

  • Gibson, Ian (۱۹۹۰). Federico García Lorca: A Life, London: Faber & Faber. ISBN ۰۵۷۱۱۴۲۲۴
  • Stainton, Leslie (۱۹۹۹). Lorca: A Dream of Life, London: Farrar Straus & Giroux. ISBN ۰۳۷۴۱۹۰۹۷۶.
  • oggart, Sebastian & Michael Thompson (eds) (۱۹۹۹). Fire, Blood and the Alphabet: One Hundred Years of Lorca, Durham: University of Durham. ISBN 090730443.
  • Gibson, Ian (1996) (in Spanish). El assasinato de García Lorca. Barcelona: Plaza & Janes. pp. 255. ISBN 978-84-663-1314-8
  • لورکا ۲۳۱