فدریکو گارسیا لورکا

د ڤیکیپدیا، دونسمنامٱ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Federico García Lorca
Federico García Lorca. Huerta de San Vicente, Granada.jpg
García Lorca in 1932
ڤ دیر اۊمائٱ Federico del Sagrado Corazón de Jesús García Lorca
1898
Fuente Vaqueros, Granada, Andalusia, Spain
د دونیا رٱتن 1936
Near Alfacar, Granada, Spain
زایارٱڤٱندی Spanish
کاٛسم playwright, poet, theatre director
جۏمبش Generation of '27
دا بۊٱ Federico García Rodríguez
Vicenta Lorca Romero
اْمزا Federico García Lorca signature.svg

فدریکو گارسیا لورکا (۵ جۊئٱن ۱۸۹۸ - ۱۹ آگوست ۱۹۳۶) باٛت بٱن ۉ نڤیسیار اْسپانیایی ٱ. ڤ هٱمچنی کیٛشیار، پیانو زن، ۉ دٱنڳ ساز بی. ڤٱ یٱکیٛ د ٱندومیٛا دٱسٱ نٱسل ۲۷ بی. لورکا د ۳۸ سالاْیی شاید ڤ دٱس پارتیزانیٛا زایارٱها د جٱنڳ میٛنجاڤٱن اْسپانیا کوشتٱ بیٱ.

جڤونی[آلشدکاری]

فدریکو د ڤیرگار ۵ جۊئٱن ۱۸۹۸ د رۊستا Fonte Vacros کاْ د چٱم غٱرناتٱ، کاْ ها د چٱن کیلٛۊمتری شمال ٱفتاوزنوݩ شٱئر گرانادا اوما ڤ دیر، هونڤادٱ ڤٱ یٱکیٛ د هیردٱ زمینداریٛا اۊچاْ بیین ۉ داش باسڤاد ۉ ڤاکمالات بی. سالیٛا ٱڤٱل زهشت ناْ د رۊستایا غٱرناتٱ؛ پاتٱخت دیٛمادار اْسپانیا، شٱئر ٱفسانٱیا لۊتیٛا ۉ دٱنڳیٛا دیٛمادار گوئارد. شات سی یٱ ۉ سی فلٱج بیین ڤٱ تا چار سالاٛیی ڤٱ نمی تونست ڤا بچٱیا هوم سال خوش بازی بٱکٱ، فدریکو د مٱتلؽا ۉ دٱنڳؽا لۊتی فٱ خوشش مؽا ۉ ڤنوناْ دما قسٱ کردن ڤا خوش زمزمٱ مؽ کٱ. اؽ رئزشت بلاجی اْسپانیایی لۊتیا بیٱ کاْ د آیٱندٱ بیت ڤٱ فرٱ کارگرایی دارٱ. لورکا د تریق داش ڤا دٱنڳ ۉ آڤاز آشنا بی ۉ چنو د زاٛین گیتار ۉ پیانو پیشکرد مؽکٱ آشنایاش ڤٱناْ یٱکؽ د نوم دؽارؽا آینٱ دٱنڳ ۉ آڤاز اْسپانیا دونٱن، ڤلی د دۏنیا رٱتن آموزشیار پیانو ڤٱ د سال ۱۹۱۶ زایشتی چنو کارگرایی پی یاداری دش مؽکٱ کاْ تۉر دٱنڳ ۉ آڤاز سیش چی ٱڤٱل خۊ نمونٱ ڤٱناْ ڤلٛ مؽکٱ. هوم گات ۉ رٱسسن سنٱد دٱرس ڤٱنن لورکا، هونڤادٱش ماٛرٱن د گرانادا سی یٱ کاْ ڤٱ تا او گاتؽ کاْ ها رۉئٱ دونسمنیجا د آمۊزش هوم ریتراز ڤا دٱسٱ اشتمائی خوش بٱرخوردار با.(د همی سالؽا ٱ کاْ ڤٱ دٱنڳ ۉ آڤاز ناْ یاد ماٛیرٱ.) ڤلی هیچ ڤٱخت د دونسمنیجا گرینج گر نمۊئٱ، چی د دونسمنیجا گرانادا ۉ چی د دونسمنیجا مادردید. آری د همی سالؽا ٱ کاْ د Residencia de Etudiante مادرید – جایؽ کاْ سی رشت داٛئن نیرۊیایی ڤا ٱفگار لیبرالی- لورکا، بیت ڤٱ فرٱ نوم دؽار بۊئٱ ۉ د همی گاتٱ کاْ ڤٱ ڤا نٱسل تلایی رئزشت اْسپانیا آشنا مۊئٱ.

زهشت هونٱری[آلشدکاری]

مؽن جۊرؽا لورکا، هیچ گاتؽ د چۊئٱ «فٱلسفٱ» ۉ «هوقۊق» کاْ ڤٱ د دونسمنیجا ڤنون مؽڤٱن جا نمؽگرت. ڤٱنن آرنڳؽا آیمؽا نوم دؽار دۏنیا د نڤیسیارؽا جۏنبش ۹۸ چی ماچادو (Machado) ۉ آسورینAzorin) (ۉ هٱمچنی آرنڳیا باٛت بٱنؽا هوم گات اْسپانیا چی روبن داریو (Roban Dario)، خیمنز گرٱ تا نمایش نومٱیا کلاسیک یۊنانی، د لورکا بیت بنی ڤا دٱسؽا آزدار ۉ فکری پی یا دار مؽسازٱ. لورکا ٱڤلی کتاوئش (ڤٱ نیسسٱ) د سال ۱۹۱۸ زایشتی ڤا نوم «باڤٱرؽا ۉ تیٱ دؽارکردؽا» (Impersiones y Viajes) د گرانادا پلا مؽکٱ.

د سال ۱۹۲۰ زایشتی ٱڤلی نمایش نومٱ ڤٱ ڤا نوم «گاتؽا شیم پاپریکؽا» (el malificio de la mariposa) ناْ مؽنیسٱ ۉ مۉرٱش ری سن کاْ خلک او گات دش خۊ اْستقبال نمؽ کٱن. اۊ د سال نوئا (۱۹۲۱)، «کتاو باٛتؽا» (Libre de Poems) اْ ٱڤلی کوملوس باٛتؽاشاْ پلا مؽکٱ. ۱۹۲۲ سالؽٱ کاْ ڤا مانوئل دفایا شادینٱ بی همال کانتٱ خوندو(Conte Jondo)، کاْ شؽڤساٛیی د ٱفسانٱیا، دٱنڳؽا ۉ بازسسنیا لٛۊتیا اْسپانیایی ٱ. د هم همٱ بی رئزشت او سالؽا فلامنکو د ڤیر رٱتٱ بی د نۊ رٱ ڤٱندؽاری مؽ کٱ.

لورکا د سال ۱۹۲۷ «ترانٱیا(Canciones)» ناْ پلا مؽکٱ ۉ نمایش نومٱ«ماریانا پیندا»(Mariana Pineda) ناْ د ما جوئٱن هاٛ اؽ سال مۉرٱ ری سن ۉ د بارسلونا نمایشگایی د کشیارؽاش دۏرس مؽکٱ. د سال ۱۹۲۸ نازارتری کتاو ڤٱ، «ترانٱیا لٛۊتی» (Romancero Gitano) پلا مۊئٱ. کتائؽ کاْ آیمؽا فراٛؽ ڤٱناْ بؽتری آرنڳ لورکا دونٱن . کوملوسی کاْ نوم دؽاری فراٛئؽ سی فدریکو گارسیا لورکا دۏرس مؽکٱ ۉ چنو کاْ دؽار نوم «باٛت بٱن لٛۊتی» اْ ڤش ماٛئٱن.

دۏرس بیئن هٱستٱ نمایش نومٱ «بهی خین » ڤٱ د سینٱ گوتن د خور مٱرگ نیجار(Nijar) د رۊزنامٱیا ٱ کاْ د سال ۱۹۲۸ پیش اومایٱ.

د توئسوݩ ۱۹۲۹ زایشتی باٛت بٱن ماٛرٱ د نیویورک ۉ سی یاد گرتن زڤون اْنڳلٛیسی ماٛرٱ د دونسممنیجا کولمبیا. د نیویورک ٱ کاْ لورکا مؽ رٱسٱ ڤ باٛت بٱنی سٱختش. ۉ مؽ رٱسٱ د سرزنش د شٱئرؽ ڤا سازسٱیا ڤارۉتر د آیم، دٱنڳڤارٱ گیژکنوݩ ۉ هندسٱ انوناک.

هاسل رٱتن ڤ نیویورک یاٛ کوملوس باٛتؽایٱ ڤا نوم «باٛت بٱن د نیویورک» کاْ د سال ۱۹۴۰ زایشتی (نوئا موردن ڤٱ ) پلا بیٱ. کلٱمٱ یایؽ کاْ پرن د هومدٱردی ڤا سؽایا اْمریکا ۉ یاٛ آرنڳ هنی کاْ نمایش نومٱ چی باٛتٱ ۉ ناتموم مٱن ۉ هاسل رٱتن ڤٱ ڤ اْمریکا ٱ «موخاتٱب»Audience ۉ یا د دی هنی ڤا نوم «خلک»(people) نوم دؽار بیئٱ.

فدریکو، د بهار ۱۹۳۰ شٱکٱت د زناٛیی ساْ «هارلم» ۉ ریشٱ پولادین آسموݩ تاشؽا نیویورک، د کارگرایی یاٛ موکیس نومٱ سی سوخٱنرانی د«هاڤانا» ماٛرٱ ڤ ڤلاتؽ کاْ خوش ڤٱناْ «یاٛ میناڤٱ قشٱنڳ ڤا برچ گران ٱفتاو» مؽ مونٱ،.شایٱد دۏ ما بیئن لورکا د کۊبا ۉ خۊ گرتن دوئارٱ ڤٱ ڤا ترانٱیا ڤلات نشینی ۉ پیش دٱنڳ اْسپانیایی ڤٱ بی کاْ باعس بی ڤٱ هنی ڤرگٱردٱ ڤ ٱندلس . د هاٛ اؽ سالٱ کاْ شرۊ ڤ نیسٱنن یرما مؽ کٱ. ڤا اوماین هنی د اْسپانیا د هونٱ بۊئٱ (گرانادا) ایسجا بۊئٱ ۉ «موخاتٱب» ناْ د جٱم دۊسؽاش مؽ مونٱ ۉ د زمسوݩ «آفرت بلاجی» (la zapatero prodigiosa) ناْ مۉرٱ ری سن(د مادرید). سال نوئا (۱۹۳۱) «چنی کاْ اؽ ۵ سال گوئارس» ناْ مؽ نیسٱ کاْ تٱنڳؽا نوئا موردنش ماٛرٱ ری سن ۉ نوئا ڤٱ کتاو تازٱش ڤا «ترانٱیا کانتٱ خوندو» el poems del Conte Jondo، کاْ د نوئاداری کار گٱپش د شادینٱ کانتٱ خوندو ۉ «ترانٱیا کولی» ٱ پلا مؽ کٱ.

د ما آڤریل هوکۊمٱت کومرٱ ڤلات د اْسپانیا رٱ ڤٱندؽاری مؽ کٱ ۉ یٱ باعس مۊئٱ کاْ ڤٱ، د تیارت کاْ ڤٱناْ د ری خلک ری گوشو کردٱ بی بؽشتر د دماتر خوش سرٱنجوم با. سی یٱ کاْ د سال ۱۹۳۲ ڤا نوم یاٛ کارگردان یاٛ دٱسٱ تیارت کار سیار (la barraca) ک آیمؽا ڤٱ یاٛ دٱسٱ د بازیگرؽا نابلٱل بیئن مۊئٱ ۉ ڤنو د شٱئرؽا ۉ دهاتؽا اْسپانیا فرٱ مؽ رٱتن ۉ آرنڳؽا کلاسیک ۉ موندگاری چی چون کارؽا لوپٱ دبگا) l’ope de vega (ۉ کالدرون) Calderon) ۉ چیا تر ناْ نمایش مؽ دٱن.

د زمسون هاٛ ؽ سال «بهی خین» ناْ مؽنجا دۊسؽاش ڤٱن ۉ د سال ۱۹۳۳ زایشتی ڤٱناْ بورد ڤ ری سن(مادرید). ٱنجوم گرتن اؽ بلابارش د خٱش سرٱنجومی ۉ شادیهایی فرٱ خلک اۊچاْ بی، ۉ هٱمچنی ڤٱ د همی سال د گاتؽ کاْ شاکارشٱ مۉرٱ د آرژانتین ۉ در بوئینس آیرس ڤ نمایش در مؽ یارٱ، اؽ کامیابی سی لورکا تکرار مۊئٱ.

د هاٛ اؽ سفٱر (د سپتامر ۱۹۳۳ تا مارس ۱۹۳۴)ٱ کاْ هٱستٱ ” دنا رزیتا” مؽا د ڤیرش. ۱۹۳۴ زایشتی سالؽٱ کاْ فدریکو ، «یرما» (Yerma) ۉ «دیڤان تاماریت)» (Divan del Tamarit) ناْ ڤایٱک تموم مؽ کٱ. «یرما» هٱم چی آرنڳ دمایی ڤٱ (بهی خین) یاٛ بلابارشتٱ کاْ د رئزشت دهاتؽا اندلس ۉ نااومیدی پی یا دار ڤنو رٱ ڤٱندیاری بیٱ. ۉ برچ دارتری باٛت لورکا (ۉ هٱتا اْسپانیا) د هاٛ اؽ سالٱ کاْ دۏرس مۊئٱ. «پرسی سی ایگناسیو سانچز مخیاس» Mejias Lianto por Ignacio Sanchez؛ پرس نوماٛیی کاْ سی همیشٱ د ڤیرگار نیسموݩ دۏنیا یکونٱ ۉ بؽ جانشیݩ مٱنٱ؛ باٛتؽ جادۊیی کاْ سی یاٛ ۊس گاوباز کاْ د مؽنجا ماٛدوݩ گاوبازی فٱ سٱخت مؽ میرٱ.

د دۏنیا رٱتن[آلشدکاری]

ڤا یٱ کاْ لورکا ٱسلٱن سؽاسٱتکار ناٛیئٱ[۱]،ۉ د مین هٱر دۏ لٛا جٱنڳ مؽنجاڤٱن اْسپانیا دۊسؽایؽ داشتٱ، د هٱر هال ۉ بار ڤٱ د ۱۹ آگوست ۱۹۳۶،گرانادا د دۏنیا رٱتٱ.

نیسسٱ یا[آلشدکاری]

نمایش نومٱ «گات شیم پاپریکؽا» ۱۹۲۰

نمۊنٱ باٛتؽا[آلشدکاری]

لٛرسٱ ٱمٱد شاملۊ

د مٱدرسٱ

دٱرس داٛئٱ:
کومی دوخترٱ
کاْ شو مؽکٱ ڤٱ با؟
بٱچٱ:
دوختر هٱمٱ ڤایٱ ها.
دٱرس داٛئٱ:
با،دش
تٱ رۊشنایی ماٛئٱ؟
بٱچٱ:
دٱسٱ ڤرٱقؽا بازی
گردبایا ناْ.
دٱری داٛئٱ:
دوختر د عڤٱز
ڤش چی ماٛئٱ؟
بٱچٱ:
دلکاٛ بی‌شیلٱ پیلٱ شٱ .
دٱرس داٛئٱ:
دوخترٱک
نومش چؽنٱ؟
دٱرس داٛئٱ:
نومش راٱ!

[نیمدری مٱدرسٱ یاٛ پٱرٱ ز آسارٱیا دارٱ.][۲]

لٛرسٱ آرنڳؽا ڤ فورسی[آلشدکاری]

  • گلٛٱڤرچینی د باٛتؽا ۉ شٱش تا نیسسٱ هنی/ڤ انتخاو ب‍ی‍ژٱن ال‍ه‍ی/ٱمیرکٱبیر‏‫، ۱۳۴۷.
  • دٱنڳؽا لٛۊتی/ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس رزا م‍وع‍ت‍ٱم‍دی/‏ گوتنبرگ‏‫ ، ۱۳۵۳.
  • ترانٱ ٱفتاوزنوݩ ۉ باٛتیا هنی/ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس ٱمٱد شاملۊ/ اْبتکار‏‫‏، ۱۳۵۹.
  • نمایش نومٱ د س‍اْ پ‍ٱرٱ ۱۶ ت‍اب‍ل‍و/ ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس پ‍ری ساب‍ری، ڤالرشتن باٛتؽا د ی‍ٱدالله روی‍ائ‍ی/ ۱۳۷۴.
  • ی‍رم‍ا. نمایش نومٱ/ ڤالرشتٱ بیٱ ڤ دٱس آزادٱ آل‌م‍وهٱمٱد/ پلاگٱ ف‍ٱردا، ۱۳۷۴.
  • بهی خین/ ڤالرشتٱ بیٱ ڤ دٱس ف‍ان‍ۊس ب‍ه‍ادرڤٱند/ اْسفهوݩ: پلاگٱ ف‍ٱردا، ۱۳۷۷.
  • ف‍دری‍ک‍و گ‍ارس‍ی‍ا ل‍ورک‍ا: گلٛٱڤرچینی د باٛتؽا/ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس زٱهرا ره‍ب‍ان‍ی، ن‍ازن‍ی‍ن م‍ی‍رسادق‍ی/ پلاگٱ ن‍گ‍ا، ۱۳۷۹.
  • بهی خین، ی‍رم‍ا، هونٱ ب‍رن‍ارد آل‍ب‍ا/ ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس ٱمٱد ش‍ام‍ل‍ۊ/ چ‍ش‍م‍ٱ‏‫، ۱۳۸۰.
  • م‍ورغ ع‍ش‍ق مؽنجا دنونؽا تۏ/ ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس ٱمٱد پ‍وری/ن‍ٱش‍ر چ‍ش‍م‍ٱ، ۱۳۸۱.
  • هونٱ ب‍رن‍ارد آل‍ب‍ا/ ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس ن‍ج‍ٱف دٱری‍اب‍ٱن‍دری/ ک‍ارن‍ام‍ٱ، ۱۳۸۲.
  • قسیدٱ زٱخمدار اۊ/ ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس رزٱ م‍وع‍ت‍ٱم‍دی/ ن‍گ‍ا‏‫، ۱۳۸۲.
  • د سا م‍ا ۉ موردن/ دۏ زڤونٱ اْسپانیایی - فورسی ڤ اْنتخاو ۉ ڤالرشتٱ بیئٱ خ‍وس‍رۉ ن‍اق‍د/کتاو روش‍ٱن ، ۱۳۸۵.
  • یاٛ فٱسل د غرناتٱ/ ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس سعید آزین، ڤهید موڤٱهد/نگا‏‫، ۱۳۸۶.
  • باٛتؽا گلٛٱ ڤرچاْ بیئٱ فدریکو گارسیا لورکا/ ڤالرشتٱ بیئٱ هسٱن سٱفدری/‏ سالس‏‫، ۱۳۸۸.
  • لورکا. هٱشت نمایش نومٱ کوچک/ ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس مٱدی فوتۊهی/نیلا، ‏‫‏۱۳۸۹.
  • دٱر هٱردن ، د سرآویا خیال / ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس فوئاد نٱزیری /سالس‏‫ ، ۱۳۹۰
  • چکسٱ باٛت، دۏ زڤونٱ اْسپانیایی - فورسی/ ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس زٱهرا رٱهبانی/ گول‌آزین، ‏‫۱۳۹۱.

‏هونٱ ب‍رن‍ارد آل‍ب‍ا (نمایش نومٱ د ساْ پٱردٱ)/ ڤالرشتٱ بیئٱ ڤ دٱس م‍ٱمۊد ک‍ی‍ان‍ۊش

سرچشمٱ[آلشدکاری]

  • Gibson, Ian (۱۹۹۰). Federico García Lorca: A Life, London: Faber & Faber. ISBN ۰۵۷۱۱۴۲۲۴
  • Stainton, Leslie (۱۹۹۹). Lorca: A Dream of Life, London: Farrar Straus & Giroux. ISBN ۰۳۷۴۱۹۰۹۷۶.
  • oggart, Sebastian & Michael Thompson (eds) (۱۹۹۹). Fire, Blood and the Alphabet: One Hundred Years of Lorca, Durham: University of Durham. ISBN 090730443.
  • Gibson, Ian (1996) (in Spanish). El assasinato de García Lorca. Barcelona: Plaza & Janes. pp. 255. ISBN 978-84-663-1314-8
  • لورکا ۲۳۱