زڤون اْنڳلٛیسی

د ڤیکیپدیا، دونسمنامٱ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
اْنڳلٛیسی
گوتٱ بیئن /ˈɪŋɡlɪʃ/[۱]
هٱچایٱ بیئنی د بریتانیا گٱپ
شومارٱ هٱچایٱکوݩ 360–400 ملٛیوݩ کٱس  (ڤیرگار سیش نی)
زڤوݩ دۏئم هٱچایٱکاریٛا: 400 ملٛیوݩ کٱس;
چی یاْ زڤوݩ خارجی: 600–700 ملٛیوݩ کٱس
هونڤادٱ زڤون
سامونٱ نیسٱنن لٛاتین (تۏرهیٛل اْنڳلٛیسی)
بریل اْنڳلٛیسی، بریل یٱکاگرتٱ اْنڳلٛیسی
رٱڤشت جاڤٱنن
زڤون جاڤٱنٱ د 67 countries
27 non-sovereign entities
زڤون میزونکاری بیٱ بی میزونکای جاڤٱنٱیی
رارینٱیا زڤون
ISO 639-1 en
ISO 639-2 eng
ISO 639-3 eng
Linguasphere 52-ABA
Anglospeak.svg
     Countries of the world where English is a majority native language      Countries where English is official but not a majority native language
ایٛ بٱلگٱ د رٱڤشت IPA کاْ د لۏری مینجایی مۊٱ یونیکود دیٛاری میکٱ. هامینداری یونیکود، سی یٱنٱ کاْ جا پیٛنیاریٛا یونیکود، ڤا نشونٱیا پورس کردن، چارسيکیٛا ناْ سئیل بٱکيت.

زڤوݩ اْنڳلٛیسی یٱکی د زڤونیٛا هند ۉ اورۊپایی ئٱ کاْ د تال جرمٱنی ئٱ. جرمٱنی خوش بٱئر بیٱ د دۏ کوت ٱفتاوزنوݩ ۉ ٱفتاونشیݩ. بوئٱ اْنڳلٛیسی هند ۉ اوۊرپایی ٱفتاونشیݩ ئٱ. ایٛ زوݩ د اْنڳلٛیسیۉ هارگٱ ٱفتازنوݩ اْسکاتلٱند کامل بیٱ. چٱنتا د زڤونیٛا هنی تال جرمٱنی: آلمانی، هولٱندی، دانمارکی، سوئدی ۉ نورڤژی ئٱن. ایسئنیٛا نزیک ڤ نسمی د کٱلیمٱیا و دستۊر زڤون اْنڳلٛیسی ریشٱ جرمٱنی دارن ۉ بوری هٱنی ناْ کٱلیمٱیا عاریتی دۏرس میٛکٱ. بیٛشتر ایٛ ڤاجٱیا د زڤون لاتین، فرانساْیی، کوتی هٱنی د یۊنانی ۉ زڤونیٛا هٱنی اوماینٱ د زڤون اْنڳلٛیسی. زڤون اْنڳلٛیسی دئماتری فرٱ چی زڤون آلمانی بیٱ. سی یٱ کاْ اْنڳلٛیسی زڤونیٛا بیٛشتر د لۉن جرمٱنی بینٱ کاْ د آلمان رٱتنٱ بریتانیا ۉ مۊئٱ بۊیی زڤون آلمانی زڤون دا زڤون اْنڳلٛیسی ئٱ.

سی کارگرایی ڤارو سامونکاری، اومۊری، دونسمٱنی، سیاسی و رٱهزیشتی بریتانیا ری دونیا دئما د سٱدٱ هیژدٱئم و کارگرایی ڤولاتچٱیا یٱکاگرتٱ اْمریکا د سٱدٱ بیستم د ایٛلا، ایٛ زڤون د گرد دونیا گٱپ کٱلۊن بی ۉ بی ڤ زڤون دۏئم دونیا، زڤون میٛنجاکار ۉ زڤون جاڤٱنٱ د کول دونیا د گات ایسنی زڤون اْنڳلٛیسی بیٱ.

زڤون اْنڳلٛیسی ڤا داسوݩ زڤون داڤاری د ڤلاتیٛا اْنڳلٛیس، اْمریکا، کانادا، اوستارالیا، ایرلٱند، نیۊزیلند، آفریقا هارگٱ، غنا ش فرٱ د ڤلاتیٛا هٱنی کارگرایی دارٱ. ایساْ د دیجا شومارٱ هٱچایٱکار، دئماتر د چینی ۉ اْسپانیایی، سئومی زڤون دونیا ئٱ. شومارٱ کٱسونی کاْ زڤون داڤاریشو اْنڳلٛیسی ئٱ تا ایساْ ۳۸۰ میلیون کٱسٱ . اْنڳلٛیسی د ڤلاتیٛا زیادی زڤون میٛنجی گٱرٱ ۉ نازارتری زڤون دونیا د شیڤاتیٛا سیاسی، اومۊری، سامونکاری، کیٛسم ۉ کار، رٱهزیشتی د جا ڤ جا کاری رٱهزیشتی مێنجا زایارٱیی ئٱ.

چٱنتا کٱلیمٱ اْنڳلٛیسی ڤا هومبٱراڤٱر لٛۏری House=مالگٱ،هونٱ Room=تۉ Sparrow=ملیچٱک After Noon=ایڤارٱ،ٱفتوٛ هیٛل Yellow=هیٛل Red=سور Black=سیٱ Eye=تیٱ،چٱش Nose=پاٛت،نفت Foot=قول،لنگ Crazy=لیڤٱ،شیت Stupid=چاٛل

دئماتری[آلشتکاری]

اْنڳلٛیسی دئماتر (۱۱۰۰–۴۴۹)[آلشتکاری]

د سٱدٱ پنجوم دئما زارۊ، خٱلک د ساْ تٱش «جوت»، «آنگلو» و «ساکسون» کاْ د «شمال ٱفتاونشیݩ آلمان»، «دانمارک» ۉ «هلند» ایسنی زهشت داشت نٱ، ایٛرشت بوردن سی اْنڳلٛیس ۉ ڤلات اۊچاْ ناْ گرتن. تا اۊ گات خٱلک بریتانیا یا ڤا داسونی نازارتر بریتانیا رۊم ڤا زڤون سلتیکی قسٱ میٛ کردن ۉ ٱلڤٱت زڤون سلتی خٱلکش سی ۴۰۰ سال هال ۉ بار ایٛ ڤلات گرتن رۊمیٛا ڤا لاتین یٱکی بیئن ۉ کٱلیمٱیا لاتین فرٱ اومانٱ دش. دئماتر د زیر باٛرٱق رٱتن بریتانیا، جۊتیا د هارگٱ ٱفتاوزٱنوݩ اۊچاْ بیئن ۉ د رٱتن ۉ اوماین ڤا زڤونیٛا ڤلات نشین، لزڤ «کنتی» ناْ راس کردن. ساکسونیٛا ٱم کاْ د هارگٱ ۉ هارگٱ ٱفتاونشیݩ بیئن، لزڤ «ساکسونی ٱفتاونشیݩ» ناْ رٱڤٱندیٛاری کردن.

آنگلویایی کاْ د شومال ۉ میٛنجا اْنڳلٛیس بیئن، ڤایٱک، لزڤیٛا «آمبریا شومالی» ۉ «مرسیایی» ناْ راس کردن. سنت بید سیفاش یٱنا بی کاْ آنگلویا راساگٱ گٱپتری د هاک بریتانیا (نزیک ڤ گرد هاکش) ناْ گرت ۉ هین خوشو کردن ۉ نوم «اْنگلٱند» (England) د نوم ای هۊز گرتٱ بیٱ. کٱلیمٱ "England" د Engla land کاْ هومبٱراڤٱرٱ ڤا «ڤار آنگلویا» رٱتٱ د زڤونیٛا هٱنی، بوری د خٱلک ایسجا بیٱ د فریزیا، نیدرزاکسون، یۊتلان ۉ هارگٱ سۊئد د اۊ گات اومان سی بریتانیا.

زڤون اْنڳلٛیسی دئمادار یاْ قٱری د لزڤ د ٱنڳلٛیسی گات آنگلوساکسون کارگرایی داشتٱ. یٱکی د ایٛ لزڤیا، ساکسونی ٱفتاونشیݩ دئمایی بی کاْ کم کم د لزڤیٛا هٱنی زئل بی. قی نۊمٱ بئوڤولف هین گات بیٱ. گمۊ میٛرٱ کاْ د سٱدٱ نۏئم دئما زارۊ، لزڤ ساکسونی، سی پاتشایی شا آلفرد (یکومی پاتشا اْنڳلٛیس کاْ د هۊز ساکسون بی)، ڤ لزڤیٛا هٱنی زئل بیٱ ۉ د اۊ گات ڤا داسوݩ زڤون جاڤٱنٱ ایٛ ڤلات دیاری میٛکٱ.

اْنڳلٛیسی دئماتر، د دیجا لزڤی، فرٱ ڤا اْنڳلٛیسی ایساْ فٱرخ میکٱ. چی کٱلیمٱ یا light ۉ drought، ڤ تور «لیخت» ۉ «دراخت» د زڤون در میٛان ۉ یا جوملٱ :Will you give me your jacket, good man?، چنی گوتٱ مۊئٱ: Wilt ðu sellan me ðin clæð, godman min?

دی گات قٱری کٱلیمٱ؛ د زڤون لاتین، میٛن زڤون اْنڳلٛیسی بی کاٛ کٱلیمٱیی چی : altar, mass, priest, psalm, temple, kitchen, palm, pear,... د ڤنونن. قٱری کمتر کٱلیمٱ ٱم د زڤون اْسکاندیناڤی، ڤ دٱس ڤایکینگیٛا کاْ د آخریٛا سٱدٱ هشتم ڤ اۊلا، کم کم ایٛرشتیایی ڤ اْنڳلٛیس داشتن ۉ راساگٱیایی نٱ هٱلارۊ کردن، میٛن ایٛ زڤون بی. د ای کٱلیمٱیا، مۊئٱ د law، take، cut، both، ill، ugly، ناْ گوت.

اْنڳلٛیسی دئمایی، گٱنجٱ کٱلیمٱ یا فرٱیی ناشت ڤٱلی، چی زڤونیٛا هٱنی هند ۉ اورۊپایی، دستۊز زڤونش فرٱ سخت بی.

اْنڳلٛیسی میونٱ[آلشتکاری]

اْنڳلٛیسی دئماتری یا باستان دۏ گات دش ایٛرشت بیٱ. یکم د لا هٱچایٱکاریٛا زڤونیٛا جرمٱنی شومالی، د سٱدٱ هٱشت ۉ نۏ زارۊیی، اۊساْ کاْ هالڤن رگناسون ۉ ایڤار رگناسون اْشناختٱ بیٱ ڤا نوم ایڤار بی سخو تٱسمیم گرتن سی اْستعمار راساگٱیا شومالی میٛناڤٱیا بریتانیا. گلٛ دۏئم ایٛرشت د لا هٱچایٱکاریٛا زڤونیٛا رۊمی تٱڤار بی. نوئا گرتن اْنڳلٛیس ڤ دٱس نورمٱنیٛا کاْ د سال ۱۰۶۶ زارۊیی بی، کم‌کم آلشتکاری بئلاجی د زڤونشو دیٛاری کرد . نورمٱن دئماتر د سٱدٱ ۱۱ زارۊیی ڤا ایٛرشت نورمٱنیا ڤ اْنڳلٛیس ڤ آنگلو-نورمٱن ۉ دئماتر ڤ آنگلو- فرنچ آلشت بی ۉ بوری نۏیی د کٱلیمٱیا نی میٛن زڤون اْنڳلٛیسی آورد، کٱلیمٱیایی کاْ د دۉلت ۉ دادگایا ڤ کار گرتاْ بیئن .

زڤون فرانساْیی - سی هوکۊمٱت نورمٱنیٛا - زڤون گٱپیٛا ۉ سردیٛاریٛا کومولٱیٱکی بی، ۉ اْنڳلٛیسی دئماتر، زڤون آئمیٛا مٱمۊلی ۉ ژار بی، زڤون فرانساْیی فرٱ ری اْنڳلٛیسی کارگرایی داشت. نوئاتر د سال ۱۲۵۰، تٱنیا ۹۵۰ کٱلیمٱ نۏ، بیٛشتر سی یٱ کاْ آمد ۉ شود اْنڳلٛیٛسییٛا ۉ فرانساْیی یا، میٛن زڤون اْنڳلٛیسی بی. ڤٱلی نۏهلمونٱ، سی یٱ کاْ فرانساْیی یا بنا ڤ یا گرتن زڤون اْنڳلٛیسی نیان ۉ کٱلیمٱیایی د زڤون خوشو میٛن زڤون اْنڳلٛیسی هۉگٱ کردن، قراْ فرٱیی کٱلیمٱ د زڤون فرانساْیی تاسۉ گرتٱ بی؛ جۊری کاْ ایساْ ساْ یٱک کٱلیمٱیا زڤون اْنڳلٛیسی یٱ، مۊئٱ فرانسٱڤی دارن. بیٛشتر میٛنجا دامونٱ کٱلیمٱیا ڤا هومیاری کٱلیمٱیا اْسکاندیناڤی ۉ نورمٱنی اْتفاقی بی کاْ باعس آسوتر بیئن دستۊر زڤون اْنڳلٛیسی بی ۉ د ایٛ زڤون، زڤون تاسۉگرتٱیی ساخت (چی فرٱ تر د قٱڤۊل کردن عادی کٱلیمٱیا زڤونیٛ هٱنی ڤ دٱس ایٛ زڤون ٱ).

لزڤ midland، د سٱدٱ چاردئم، یٱئنی گاتی کاْ راساگٱیا هٱچایٱکار ایٛ لزڤ، بیئن میٛنجاڤٱن گٱپ کلونکاری دونسمٱنیجا، پیشکرد اومۊری و آموختارکاری د اْنڳلیس بیٱ، جا خوش ڤا داسوݩ ڤٱرتیٱگرتریݩ د ایٛ گات، ڤا کرد ۉ میدلند ٱفتاوزٱنوݩ لزڤ زیٛل شٱئر لندن بی. یٱکیٛ د چیٛایی کاْ باعس زیٛل بیئن ایٛ لزڤ بی؛ جۊری کاْ اْنڳلٛیسی ایساْ، تٱقریڤٱن شیڤٱ کامل بیٱ میدلندی ٱفتاوزٱنوݩ ٱ، روشت ایٛ لزڤ ڤ دٱس دٱسگایا هوکۊمٱتی و نڤیسدیٛاری دۉلتی بیٱ. د نیسسٱیا نوم دیٛار گات اْنڳلٛیسی میونٱ مۊئٱ نوم مٱتٱلیٛا کانتربۊری د جفری چاوسر ناْ آورد.

اْنڳلٛیسی نۏ[آلشتکاری]

کارگرایی لاتین ۉ نئولاتین (دۏبیٛشتر فرانساْیی ۉ ایتالیایی) د کٱلیمٱیا زڤون اْنڳلٛیسی تٱقریڤٱن میٛرسٱ ڤ ۵۸٪ دٱرسٱد.

اْنڳلٛیسی نۏ ڤا ڤیراشت اومایٱ د دٱسگا کٱلیمٱیاش ۉ دستۊر زڤون خوش زڤون فرٱ آسونی د دیدجا دستۊری بیٱ ۉ سی یٱ کاْ هیٛزگرتن فرٱ د کٱلیمٱیا لاتینی ۉ فرانساْیی ۉ نوئاتر د ڤنو یۊنانی، کوتاْ فرٱیی د کٱلیمٱیا دئماتری آنگلوساکسون خوش د مۊئٱ جرمٱنی نیٛ د ڤیر بوردٱ ۉ ری یٱک رٱتٱ نسڤٱت ڤ زڤون آلمانی، هٱمٱ جۊری (دٱنڳی، کٱلیمٱیی، دستۊری) آلشت بیٱ. د اْنڳلٛیسی نۏ ناْ تٱنیا نوم، ٱنجومدیٛار ۉ هٱرف ۉ کوتاْ فرٱیی د هالٱتیٛا سٱرفی خوش ناْ د دٱس دٱئٱ ۉ د یاْ زڤون سٱرفی شیڤس گٱر (ڤ اْنڳلٛیسی synthetic inflecting) بیٱ ڤ زڤون هساوگٱری (ڤ اْنڳلٛیسی analytic) .

اْنڳلٛیسی ۉ زڤونیٛا فامیل[آلشتکاری]

زڤون اْنڳلٛیسی هین بوریٛ آنگلو-فریسی ٱ. آنگلو-فریسی زیرتٱلی د تٱل ٱفتاونشیݩ زڤونیٛا جرمٱنی ۉ د لار زڤونیٛا هند-اورۊپایی ٱ. اْنڳلٛیسی میزو د اْنڳلٛیسی میونٱ آو خوش میزو د اْنڳلٛیسی دئماتر گرتٱ بیٱ ۉ اْنڳلٛیسی دئماتر د یورت زڤون نوئا-جرمٱنی (Proto-Germanic) ئٱ. چی بیٛشتر زڤونیٛاجرمٱنی، اْنڳلٛیسی سی داشتن ٱنجومدیاریٛا هومیاری د زڤونیٛا هٱنی دیٛاری مۊئٱ. بوری د ٱنجومدیاریٛا ڤ دۏ بورڤٱرد ۉ زۊین ۉ جۊر دٱنڳیٛایی کاٛ دش ڤ کار گرتٱ بیٱ، ایٛ زڤون د زڤونیٛا نوئا-هند ۉ اورۊپایی سٱڤا میٛکٱ، ڤ ایٛ نیسسٱ قانونی گریم گوتٱ مۊئٱ. نزیکترین زڤونیٛا زنٱ مٱربۊت ڤ اْنڳلٛیسی : اْسکاتس (کاْ د اْسکاتلند ۉ تیکٱ یایی د ایرلند شومالی هٱچایٱ مۊئٱ) ۉ زڤونیٛا فریسی (کاْ د کٱشیٛا هارگٱ دریا شومال د دانمارک، هولند ۉ آلمان هٱچایٱ مۊئٱ)

نوئاتر د زڤونیٛا اْسکاتس و فریسی، زڤونیٛا هومریشٱ ڤا اْنڳلٛیسی کاْ قۉمی دیرتری دارن قرار ماٛیرٱ. ایٛ زڤونیٛا، زڤونیٛا غاٛر آنگلو-فریسی د ایٛ قرارن:

سیٛڤا د زڤون اْسکاتس، هیچ کوم د زڤونیٛا هٱنی نسبٱت ڤ اْنڳلٛیسی سی دۏ کاریاری ڤئنٱ فٱمسنی نیٛ ۉ هٱتی ڤا یٱ کاْ د نٱهڤ، مأناشئناسی و واج‌شئناسی ڤئنو موٙه کوٙچیرنئشونیا چی یأکی پیا کئرد.سئڤا قئرار گئرئتئنئ جأزیره یا بئریتانیا بائث بیه کئ ئینگیلیسی و ئسکاتس ئلاهئده د زونیا جئرمئنی روشت بأکأن و د کاراگئرایا و آلئشت یا ڤئنه دیر بأمونه. د کول ڤا یه کئ مینه نئزیکی مینئ زونیایی چی هولأنی و ئینگیلیسی هیسا، مأخصوٙصأن ڤا ئینگیلیسی دئماتئر اما ئی دۊ زئڤو سی هأردوکئ کاربأرش فأمئسئنی نی.[۲]

ئضافه ڤئ سئڤا مأنئنئ ئینگیلیسی د زونیا جئرمئنی، چی هأنی کئ ئی تئلیشه نئ بیشتئر می‌که بیئنئ حأجمئ فئره ی د کألیمه یا لاتین و فأرانسه د زونئ ئینگیلیسیه کئ بائث بیه ئنزه دایئره کألیمه یا ئینگیلیسی د زونیا جئرمئنی جیاڤازی بئیره. چی کألیمه لاتینئ "exit «ڤئ مأنی «ڤئ دأر بیئ» د بئراڤأرئ کألیمه هولئنی»uitgang" هیسا کئ نئزیک ڤئ جومله ئینگیلیسی «out-going» ه هئچئنی جومله "outgang" هأم د ئینگیلیسی ئستئفاده موٙه.[۳] یا کألیمه فأرانسه یی "change" ڤئ مأنی «آلئشت» د بئراڤأرئ کألیمه آلمانی «Änderung» قئرار مئیره کئ دأقیقا موٙه «alteration, othering». و یا "movement «(فأرانسه یی) د بئراڤأرئ»Bewegung" (آلمانی) قئرار مئره، چی ئبارأتئ «be-way-ing» د ئینگیلیسی ڤئ مأنی «نئها رأتئ د طیلئ ره».

ڤا یه کئ گئردئ کألیمه یای کئ ئینگیلیسی د زونیا هأنی هاز گئرئته ئیسئنه هأنیم ئی زئڤو ڤئ داسونئ یئ زونئ جئرمئنی ئشناخته موٙه و هی سی خاطئرئ ساختار و دأستوٙرئ زونئشه . ایجۉر کئ کألیمه یای هیسئن کئ مألی نیسئن ڤألی ڤا دأستوٙر و قانوٙن‌یا صأرف و نأحو جئرمئنی ئستفاده موٙن آو چئنونأن کئ گئمو می‌کیم کئ یئنوهه کألیمه یا مألی جئرمئنی گئرئته بیه د ئینگیلیسی دئماتئرأن.چی أنجومدیارئ reduce کئ د ئینگیلیسی ڤئ طۉرئ (I reduce - I reduced - I will reduce) کار موٙه، د کألیمه لاتینئ redūcere گئرئته بیه ڤألی کألیمه لاتین خوش د ئستئفاده ڤئ طۉرئ ( redūcō - redūxī - redūcam) رأفتار می‌که کئ ڤا ئینگیلیسی فأرخ میکه. ڤألی د أڤأض کألیمه ئینگیلیسی (John's life insurance company) أر بئها ڤئ هولئنی لێره با موٙه Johns levensverzekeringsmaatschappij کئ ڤئ تور لێره ڤئنه چئنینه: (leven (life) + verzekering (insurance) + maatschappij (company)). هئچئنی ئبارأتئ ئینگیلیسی the company of insurance life of John لێزه ش ڤئ فأرانسه موٙه la compagnie d'assurance-vie de John. د کول د زونئ ئینگیلیسی پأسڤأنبا دأستوٙری کئ ڤئ نومئ أنجومدیار، شیڤە دیار و صئلاکار ئضافه موٙه گئرد جئرمئنی أن. د ئینگیلیسی پأسڤأنی کئ ڤئ نۉم دیس موٙه پأسڤأنئ جأمعئ مأموٙلیه : s- و es- چی apple - apples هومبا ڤئنه د زونیا هأنی دی قئرارأن: د فئریسی appel - appels و د هولئنی appel - appels. نئشونه هۉونی د ئینگیلیسی (-'s و -s') هیسئن چی Brad's hat ڤئ آلمانی Brads Hut ڤئ هولئنی Brads hat. د أنجومدیار پأسڤأنیای کئ ئضافه موٙأن د حالئ ساده سێئم کأسئ تأک دی قئرارأن (-s و -es) چی he stands یا he reaches د حالئ ئستئمراری قئراره د ing- ڤا هومبا هولئنی ende- و هومبا آلمانی (-end(e)) و د گوذأشته ساده و گوذشته گوتئنی (ماضی گوتئنی) قئراره د ed- ڤا هومبا سوٙئدی ('-ade یا -ad). مأصدأرئ أنجومدیار د ئینگیلیسی ڤا پیشڤأنئ to دۊرئس موٙه چی to drive کئ هومبا ڤئنه د ئینگیلیسی دئماتئر drīfenne د هولئنی te drijven د آلمانی هارگه ای to drieven و د آلمانی zu treiben موٙه. قئیدیا د ئینگیلیسی مأموٙلأن ڤا ly- خئلاص موٙه کئ ئی د آلمانی ڤئ طۉرئ lich- و د سوٙئدی ڤئ طۉرئ ligt- هی. شیڤە دیاریا و صئلاکاری بیتئر و بیتئرین د ئینگیلیسی ڤا ئستئفاده more و most یا er- و est- دۉرئس موٙه چی hard/harder/hardest ڤا هومبا هولئنی hard/harder/hardst.د ئینگیلیسی ئیسئنی گئردئ پیشڤأنیا و پأسڤأنیای کئ گوته بی هئچئنی و بی یه کئ ڤئ مۉه کألیمه یا سئیل بأکه بأسه ڤئ ئستئفاده ڤئنه ڤئ شوروٙ یا آخئرئ کألیمه یا ئضافه موٙه چی: (tsunamis; communicates; to buccaneer; during; calmer; bizarrely) دألیلئ ئی آزادی أمأل یئنیه کئ سرچأشمه گئردئ یئنو ڤئ ئینگیلیسی دئماتئر گئلٛ موره. فئره د پأسڤأنیا و تیکه یا آخئری أنجومدیار کئ د ئینگیلیسی دئماتئر بینه چی (-e،a،u،o،an) ڤا گوذأرئ زئمو کأم رأنٛ بینه و دئماخئر کوٙر بینه (zero or null (-Ø) affixes) و قئری دئشو تأنیا گوتئنئ ڤئنو میمونه. چی جومله ic singe د ئینگیلیسی دئماتئر بیه ڤئ I singe و دئماخئر تیکه آخئری د ئینگیلیسی ئیسئنی حأذف بیه I sing-Ø و ڤئ شئلٛگئ «I sing» باقی‌مأنه. یأکی تئر: wē þōhton ئینگیلیسی دئماتئر ڤئ (we thoughte(n)) نئهاتئر ڤا حأذفئ تیکه آخئری we thought-Ø ڤئ «we thought» دئ ئیروٙ ڤئ ئوروٙ بیه.

گٱپ کٱلۊن کاری ڤولات شناسی[آلشتکاری]

شیڤە دیار ڤأض دیاری ڤولاتیای کئ ئینگیلیسی زوٙن أڤأل ڤئنوٙە ألڤأت د پایە شومارە ھأچایە ڤأریا.

اینگیلیسی، زونئ دالٛئکی نئزیک ڤئ ۳۷۵ میلیون کأس د دۊنیا ه.[۴] دئماتئر د زونئ چینی ماندارین و ئسپانیایی، ئینگیلیسی سئمی زونئ دۊنیا د لئحاظئ شومارئ هئچایه ڤأریاه . ڤألی أر شومارئ کأسونی کئ زونئ دالٛئکی ڤئنو ئینگیلیسه و کأسونی کئ تأنیا ڤئ ئی زئڤو هئچایه می‌که نئ ڤاردئ یأک بأشماریم، ئوسئ موٙه گوت کئ ئینگیلیسی پورکاربوردتئرین زئڤو د مینئ دۊنیا ه. ألڤأته أر ڤا کولئ زونیا چینی بئراڤأری بوٙه مومکئنه کئ د لئزئ دۊئم قئرار بیره. (ئی بأسه ڤئ یئنا کئ د دأسه‌بأنی مینئ گوٙیئش و زئڤو فأرخ بأنیم یا نه)

سیاته د هئچایه ڤأریا زونئ دۊئم نئشو دأیه کئ ڤئنو ۴۷۰ میلیون و بیشتئر د یئ میلیارد میتونأن جینات داشته بوٙأن بأسه ڤئ یه کئ تأنیا ڤئ ئی زئڤو هئچایه میکأن (بدون نوشتار) یا ڤئش ڤارئدأن.دئیڤید کئریستال، دونئسمئنئ زئڤون‌شئناس، حئساو کئرده‌ کئ شومارئ کأسونی کئ زونئ دالٛئکیشو ئینگیلیسی نی د کأسونی کئ ئینگیلیسی زونئ دالٛئکیشونه فئره بیشتئره و نئسڤأتئ ۱ ڤئ ۳ دارأن.

ری سیاته سالئ ۲۰۰۶ ڤئلاتیا ڤا بیشتئرین جیناتئ هئچایه ڤاریا دالٛئکی ئینگیلیسی د جیناتئ بیشتئر ڤئ کأمتئر دی قئرارأن: ڤئلاتچه یا یئکاگئرئته آمریکا ۲۵۱ میلیون، بریتانیا ۶۱ میلیون، کانادا ۱۸٫۲ میلیون،[۵] وستورالیا ۱۵٫۵ میلیون،[۶] نیجئریه ۴ میلیون،[۷] ئیرلأن ۳٫۸ میلیون، آفریقا هارگه ۳٫۷ میلیون و زئلاندئنو ۳٫۶ میلیون کأس.

هأمچئنی ڤئلاتیای چی فیلیپین، نیجئریه و جامایکا چأن میلیون‌ هئچایه ڤأر ڤا زأنجیره گوٙیئشی د کئرول ڤا پایه ئینگیلیسی تا ئینگیلیسی ئستاندارده. مینئ ڤئلاتیای کئ ئینگیلیسی زونئ دۊئمئشونه، هئن بیشتئرین شومار د ئیجور هئچایه ڤأریانئ داره (ئینگیلیسی هئنی). کئریستال موٙه کئ أر شومارئ ئینگیلیسی زونبا دالٛئکی و غئیرئ دالٛئکی نئ ڤا یأک حئساو بأکیم هئن نئسڤأت ڤئ ڤئلاتیا هأنی بیشتئرین کأسونینئ داره کئ ئینگیلیسی نئ می‌فأمأن یا قئصه می‌کأن.[۸][۹]

ڤئلاتیا ڤئ تورئ شومارئ هئچایه ڤأریا[آلشتکاری]

ڤئلات گئرد دأرصأدئ جینات زونئ یأکئم ڤئ داسونئ زونئ ئضافه بیه جینات دئباره
ڤولاتچە یا یأکاگئرئتە ئمریکا ۲۵۱٬۳۸۸٬۳۰۱ ۹۶٪ ۲۱۵٬۴۲۳٬۵۵۷ ۳۵٬۹۶۴٬۷۴۴ ۲۶۲٬۳۷۵٬۱۵۲ سأرتیه: سیاته سالئ ۲۰۰۰: کاربوردئ زئڤو و تونا هئچایه ڤأریا زونئ ئینگیلیسی (۲۰۰۰)، جأدڤألئ ۱. یئکاگیرئ کأسونیه کئ د هونه ئینگیلیسی هئچایه نمیکأن ڤألی ڤا ئی زون «فئره خوٙ» یا «خوٙ» آشنان.

ڤیرئتو بوٙه: ئی ئطئلاعات هینئ کأسونئ پأنج ساله و بالاتر ه.

هئن ۱۲۵٬۳۴۴٬۷۳۶ ۱۲٪ ۲۲۶٬۴۴۹ سی ۸۶٬۱۲۵٬۲۲۱ کأس زونئ دۊئم.سی ۳۸٬۹۹۳٬۰۶۶ کأس زونئ سئم ۱٬۰۲۸٬۷۳۷٬۴۳۶ یئکاگیرئ کأسونی کئ ئینگیلیسی زونئ دۊئم ئ شونه و کأسونی کئ زونئ سئم ئ ڤئنونه. هینئ سالئ ۲۰۰۱.[۱۰][۱۱] هأمچئنی ئی داده‌یا هینئ کأسونیه کئ تأنیا ئینگیلیسی هئچایه می‌کأن ڤألی ڤاش کار میکأن.[۱۲]
نیجئریه ۷۹٬۰۰۰٬۰۰۰ ۵۳٪ ۴٬۰۰۰٬۰۰۰ >۷۵٬۰۰۰٬۰۰۰ ۱۴۸٬۰۰۰٬۰۰۰ ئی أدأدیا هینئ هئچایه ڤأریا زونئ شیڤئسه نیجئریه‌ هی. یئ زونئ شیڤئسه یا یکئکئرول ڤئ پایه ئینگیلیسی. "A Basic Description and Analytic Treatment of Noun Clauses in Nigerian Pidgin." Nordic Journal of African Studies 15(3): 296–313.
بئریتانیا ۵۹٬۶۰۰٬۰۰۰ ۹۸٪ ۵۸٬۱۰۰٬۰۰۰ ۱٬۵۰۰٬۰۰۰ ۶۰٬۰۰۰٬۰۰۰ سأرتیه: کئریستال (۲۰۰۵)، صأفه.  109.
فیلیپین ۴۸٬۸۰۰٬۰۰۰ ۵۸٪ ۳٬۴۲۷٬۰۰۰ ۴۳٬۹۷۴٬۰۰۰ ۸۴٬۵۶۶٬۰۰۰ ئتنولوگ lists 3.4 million native speakers with 52% of the population speaking it as an additional language.
کانادا ۲۵٬۲۴۶٬۲۲۰ ۸۵٪ ۱۷٬۶۹۴٬۸۳۰ ۷٬۵۵۱٬۳۹۰ ۲۹٬۶۳۹٬۰۳۰ Source: 2001 Census – Knowledge of Official Languages and Mother Tongue. The native speakers figure comprises 122,660 people with both French and English as a mother tongue, plus 17,572,170 people with English and not French as a mother tongue.
ئوستارالیا ۱۸٬۱۷۲٬۹۸۹ ۹۲٪ ۱۵٬۵۸۱٬۳۲۹ ۲٬۵۹۱٬۶۶۰ ۱۹٬۸۵۵٬۲۸۸ Source: 2006 Census.

The figure shown in the first language English speakers column is actually the number of Australian residents who speak only English at home. The additional language column shows the number of other residents who claim to speak English "well" or "very well". Another 5% of residents did not state their home language or English proficiency.

ڤیرئتو با: گئرد = زونئ یأکئم + زونئ هأنی، دأرصأد = جینات/گئرد

ڤئلاتیای کئ ئینگیلیسی زونئ ومده ڤئنونه[آلشتکاری]

ڤئلاتیای کئ زوٙن ئینگیلیسی ھا د ئوٙچئە و تأقریڤأن د ئوٙچئ جاڤانە أ ڤئنوٙنئن:آنگوٙلا، آنتیگوا و باربوٙدا، ئوستارالیا، باهاما، باربادوس، بئلیز، بئرموٙدا، راساگه بئریتانیا د جأھوٙن آو ھئن، میناوە یا ویرجینئ بئریتانیا، تیکه ئینگیلیسی زونئ کانادا، میناوە یا کیمئن، دوٙمینیکا، میناوە یا فالکلأند، کۊ زئلٛ، گئرنادا، گوٙآم، میناوە یا چأنئل، گوٙیان، تیکه یا ئینگیلیسی ئیرلأن، میناوە مأن، جامائیکا، جئرزی، مونتئسرات، نائورو، تیکه ئینگیلیسی زونئ زئلاندئ نو، میناڤە یا پیت‌کئرن، سأنت هئلئن، سأنت کیتس و نئڤیس، سأنت ڤینسئنت و گئرئنادینیا، سأنگاپوٙر، میناوە یا جورجیا هارگه و ساندئڤیجی هارگه، تئرینیداد و توباگو، میناوە یا توٙرکس و کایکوس، بئریتانیا و ڤولاتچە یا یأکاگئرئتە ئمریکا.

د قئری د ڤئلاتیا ئینگیلیسی زونئ ومده مأردئمونئشو نی ڤألی زونئ کاریا دیڤونداری و تأصیقیا جاڤغسته ڤئنونه. ئی ڤئلاتیا دی قئرارأن: بوتسوٙانا، کامئرون، ڤئلاتچه یا فئدئرالئ میکرونئسیو، فیجی، گامبیا، غأنا، هئن، کئنیا، کیریباتی، لئسوتو، لیبئریا، ماداگاسکار، مالت، میناوه یا مارشال، موریس، نامیبیا، نیجئریه، پاکئسو، جومهوٙری بئلاۉ، پاپوآ گینه‌نوٙ، تیکه ئینگیلیسی فیلیپین، رواندا، سأنت لوٙسیا، ساموٙآ، سیشئل، سیرالئون، میناوه یا سولئیمو، سئری‌لانکا، سوٙدان، سوٙدان هارگه ی، سوازیلأند، تانزانیا، وگاندا، زامبیا و زیمباڤه. هومچئنی ڤئلاتیای هیسئن کئ ئینگیلیسی د تیکه یا د خولئ ڤئنو زونئ دیڤونداری دۊئم (ڤئ داسونئ موکأمئل) کاربورد داره؛ سأن آندرئسی پئروڤیدئنسیا د کولومبیا و کئناره آوئ موسکویتو (Mosquito Coast) د نیکاراگوه دی دأسیه ن. چئنی نوفوٙذئ زونئ ئینگیلیسی سی خاطئرئ دورونئ ئستئمار بئریتانیا دی راساگه یا ه.

هئی ئیطۉر ئینگیلیسی یأکی د ۱۱ زونئ جاڤأسته د آفریقا هارگه ی ه. د راساگه یا هینئ وستورالیا چی میناوه نورفولک، میناوه کئریسمأس و جزیرهٔ کوکوس و تیکه یا هینئ ئمریکا چی ساموٙآ ئمریکا، گوآم، میناوه یا ماریانا شومالی، پورتوریکو و میناوه یا ویرجین و تیکه یا بئریتانیای هونگ کونگ، ئینگیلیسی زونئ جاڤأستیه.

ئینگیلیسی زونئ جاڤأسته ڤئلاتچه یا یئکاگئرئته نی[۱۳] و دۉلأتئ فئدئرالئ ئمریکا هیچ زونئ جاڤأسته یی نئ دیاری نأکئرده‌ ڤألی ۳۰ ڤئلاتچه د ۵۰ ڤئلاتچه ڤئنه د زیرئ ئینگیلیسی ڤئ داسونئ زونئ جاڤأسته رأتئنه. د ڤئلاتیا تأحتئ حئمایأتئ بئریتانیا چی بأحرئین، بأنگئلادئش، بئرونئی، قئبرئس، مالئزی و ئماراتئ یئکاگئرئته أرأڤی ئینگیلیسی زونئ ومده ی حئساو موٙه.

نأشخە ڤولاتیایی کئ زوٙن ئینگیلیسی زوٙن جاڤأنە یا زوٙن دوٙبیشتئر ئیسجایا ڤئنوٙنە.

اْشناختنی دٱنڳ[آلشتکاری]

ڤاکٱیا داْ ئینگیلیسی داْ راساگٱ یاْ ڤی راساگٱ یاْ هٱنی فٱرخ میکٱ؛ ڤٱلی بیشتر تیل و کٱشسنی دٱنڳیا د هومبراڤٱری کٱلیمه فٱرخی دۊرس نمیکٱ ڤخسۊس داْ ئینگیلیسی اْمریکا شومالی.

ٱلفبا[آلشتکاری]

ٱلفبا اْنڳلٛیسی د ۲۶ هٱرف دۏرس بیاْ کاْ دی قرارن:

شومارٱیا[آلشتکاری]

شومارٱیا زڤون اْنڳلٛیسی دی قرارن:

هٱرفیٛا گٱپ A B C D E F G H I J K L M N O P Q R S T U V W X Y Z
هٱرفیٛا کوشکٱ a b c d e f g h i j k l m n o p q r s t u v w x y z
گوتن لٛۏری اْی بی سی دی ای اْف جی اْچ آی جاٛی کئی اْل اْم اْن و پی کیۊ آر ئس تی یوٙ ڤی دابئلیو ئیکس ڤای زئد/زی
د ۱ تا ۹ ۱ ۲ ۳ ۴ ۵ ۶ ۷ ۸ ۹ ۱۰ ۲۰ ۳۰ ۴۰ ۵۰ ۶۰ ۷۰ ۸۰ ۹۰ ۱۰۰ ۱۰۰۰ ۱۰۰۰۰۰۰
نیسٱنن one two three four five six seven eight nine ten twenty thirty forty fifty sixty seventy eighty ninety hundred thousand million
گوتن لٛۏری ڤان تۊ تیٛری فور فایڤ سیکس سڤن اْیت ناین تیٛن توئنتی تیٛرتی فورتی فیفتی سیکستی سڤنتی اْیتی ناینتی هاندرد تاوزنت میلیون

دستۊر زڤون[آلشتکاری]

نوم[آلشتکاری]

جأدڤألئ جاگوتئنئ نوم د زونئ ئینگیلیسی (گوتئنیه: نوم د زونئ ئینگیلیسی دئماتئر، دیارکاری نأر وما داشت. هومبئراڤأر ماینه، نأرینه یا خونثا بی. نومئ نأرینه، می‌تونئس ڤا چارچوٙ یا بی چارچوٙ بوٙه)

ٱنجوم دیار[آلشتکاری]

کاری کئ روخڤأن موٙه.

سلاکار[آلشتکاری]

شأرایئط و جوٙرئ کئ کار روخڤأن موٙه.

شیڤٱ دیٛار[آلشتکاری]

کألیمه‌ی کئ دباره نوم موٙه و ڤئنأنئ توصیف میکه.

== کٱلیماٛ یا ==اکٱلیماٛ یا ئینگیلیسی فرٱ داْ قٱرنیا‌ فٱرخ گرتناٛ.[۱۴]

قری کٱلیماٛ یا[آلشتکاری]

قری کٱلیماٛیا ئینگیلیسی فرٱ زیادٱ ڤ هیچ سٱرتیٱ جاڤٱستاٛ چی ڤنئی کی سی فٱرانساٛیی هیسا کی گردی کٱلیماٛیا ئینگیلیسی قٱڤۊل گرتۊه ڤ اْشماردۊه ڤ جاکار بٱکاٛ نیسا.

سرچشمٱ[آلشتکاری]

پیڤٱند ڤ در[آلشتکاری]

  1. OxfordLearner'sDictionary 2015, Entry: English - Pronunciation.
  2. A History of the English Language|Page: 336 | By: Albert C. Baugh and Thomas Cable | Publisher: Routledge; 5 edition (21 March 2002)
  3. outgang ڤئ مأنی ڤئل کئردئنئ مال یا مئلک یا جاگه حألارو بیه هی.
  4. Curtis, Andy. Color, Race, And English Language Teaching: Shades of Meaning. 2006, page 192.
  5. Population by mother tongue and age groups, 2006 counts, for Canada, provinces and territories–20% sample data, Census 2006, Statistics Canada.
  6. Census Data from Australian Bureau of Statistics Main Language Spoken at Home. The figure is the number of people who only speak English at home.
  7. Figures are for speakers of Nigerian Pidgin, an English-based pidgin or creole. Ihemere gives a range of roughly 3 to 5 million native speakers; the midpoint of the range is used in the table. Ihemere, Kelechukwu Uchechukwu. 2006. "A Basic Description and Analytic Treatment of Noun Clauses in Nigerian Pidgin." Nordic Journal of African Studies 15(3): 296–313.
  8. Subcontinent Raises Its Voice, Crystal, David; Guardian Weekly: Friday 19 November 2004.
  9. Yong Zhao; Keith P. Campbell (1995). "English in China". World Englishes 14 (3): 377–390. Hong Kong contributes an additional 2.5 million speakers (1996 by-census).
  10. Table C-17: Population by Bilingualism and trilingualism, 2001 Census of India [۱]
  11. Tropf, Herbert S. 2004. India and its Languages[dead link]. Siemens AG, Munich
  12. For the distinction between "English Speakers" and "English Users", see: TESOL-India (Teachers of English to Speakers of Other Languages). Their article explains the difference between the 350 million number mentioned in a previous version of this Wikipedia article and a more plausible 90 million number: چوٙأ:Bquote
  13. Languages Spoken in the US[dead link], National Virtual Translation Center, 2006.
  14. For the processes and triggers of English vocabulary changes cf. English and General Historical Lexicology (by Joachim Grzega and Marion Schöner)