زوٙن مازأندأرانی

د ڤیکیپئدیا، دوٙنئسمأنامه آزاد
پئرئستئن د: ناڤجوٙری, پئی جوٙری
مازندرانی


مازرونیTabari طبری
ھأچایە بییئنی د ایران،آستونیامازندران، سمنان، گلستان، تهران
راساگە بال او هارگه افتوزنون دریا خزر
شومارە ھأچایە ڤأر ۳٫۳ میلیون  (ڤیرگار سیش نی)
حوٙنئڤادە زوٙن
لئزڤیا
مازندرانی
شهمیرزادی
گرگانی†
ساموٙنە نیسأنئن الفبا فارسی
ڕأڤئشت جاڤأنئ یی
زوٙن میزوٙنکاری بییە دونسمنگه زون شناسی دونسمنیجا مازندران
رارینە یا زوٙن
ISO 639-3 Either:
mzn – مازندرانی
srz – شهمیرزادی
[[File:
Mazandarani Language Map.PNG
|250px]]
راساگه یایی که هچایه وریا مازندرانی هان د اوچه.

زون مازَندَرانی (مازنی، مازرونی، طبری یا تبری) نوم یه گل دزونا ایرانی شمال افتونشین ه که ها د دسه زونالا دریا خزر قرار دارد. ای دسه د ور گرته زونازازاکی، گورانی، هرزندی، تالشی، گیلکی، مازندرانی و سمنانی یه که د دی جا ویرگارمن د زون پهلوی اشکانی وابسه هیئن.[۱]

درتیچ ونی زون[ڤیرایئشت]

ای زون د راساگه یا هاری قسه کن داره:

  1. آستون مازندران
  2. راساگه یا افتونشین آستون گلستان چی بندر گز، کردکوی، گرگان، علی‌ آباد کتول
  3. راساگه یا افتوزنون و شمالی آستون تیرو چی فیروزکوه، دماوند، رودبار قصران
  4. راساگه یا شمالی آستون سمنان چی شهمیرزاد، چاشم، فولاد محله
  5. همچنی د مینجا یه دسه د ایلیا و مال نشنیا چیالیکاییهای گرمسار هچایه ور داره.

لئجه یا[ڤیرایئشت]

وارسی کاربللی د چمیا و د نهاتر د راساگه یا کوهسار موئن که د مازندران دوازده گل لئجه هئ :[۲]

  1. راساگه کردکوی: د ور گرته هزار جریو افتوزون، شا کوه زیارت، بالاجاده، رادکان، گز افتوزنون و افتونشین و دیا غیر ترکمن نشی د زنگی محله گرگان و چاردانگه تا گلوگاه.
  2. راساگه بئشهر: د ور گرته چاردانگه هزارجریو د سورتی تا کیاسر و دیا راساگه چم دار د گلوگاه، شا کیله تا آخر راساگه قره طغان و گلال نکارود.
  3. راساگه ساری: د ور گرته چاردانگه د کیاسر تا کهساریا دودانگه، چمیا مینجا مین دورود و چمیا راساگه یا افتونشین گلال تجن تا جویبار.
  4. راساگه قائمشهر: د ور گرته راساگه یا کوهسار فیروز کوه، سوادکوه و دیا چمدار مینجا کیاکلا،جویبار و دیا کهپایه یا بیشه سر.
  5. راساگه بابل: د راساگه یا کوهساری چلاو آمل تا بندپی، امامزاده حسن دلا افتونشین آلاشت و راساگه یا مینجا فریدونکنار، بابلسر، بهنمیر، کیاکلا تا دیا کهپایه یی کهنه خط، گنج افروز و بابل کنار.
  6. راساگه آمل: د کهساریا بندپی تا چلاو، لاریجانات، نمارستاق و کلارستاق آمل تا دور و با امامزاده هاشم و چمیا دو لا هراز، دشت سر و محمود آباد و کهپایه یا و چمیا جاده چمستان، میان آمل و نور.
  7. راساگه نور و نوشهر: د ور گرته یه گل جا د دیا بیرون بشم، کجور، محال ثلاث و چمیا مینجا سرخ رود تا گلال چالوس.
  8. چالوس و تنکابن افتوزون: د ور گرته راساگه یا کلار دمادار، یه دسه د دیا کهپایه یی راساگه بیرون بشم ولنگا و راساگه چمدار د او چالوس و عباس آباد و گلال نشتا به مینجاونیعباس آباد.
  9. تنکابن مینجاون: د ور گرته لئجه یا دوهزار و سه هزاری و خرم آبادی و گلیجانی و چالکش یئنی چمیامینجا آب نشتا تا آب شیرود.
  10. راساگه علی آباد کتول: د ور گرته راساگه روستایی کوهسارمن شمال شاهوار و راساگه یایی چی کتول، پیچک محله، محمود آباد، فاضل آباد و چمیا غیرترکمن دا بلوک استارآباد دمادار.
  11. راساگه قصران دمادار: د ور گرته راساگه یا اوشان، فشم، شمشک، گاجره و دیا کهپایه یی توچال تا راساگه یا افتونشین گلال جاجررود.
  12. راساگه دماوند: د ور گرته راساگه یا کوهساری شهرستان دماوند، رودهن، بومهن تا فیروزکوه.

قصران دمادار[ڤیرایئشت]

زون خلک من خلک قصران یه گل لئجه د زون دمادار پهلوی رازیه که زون طبری یا مازندرانی یه گل زون وا ریشه یا زونا دمادار ایرانیه و یه قری عروی و کمتر د وه ترکی د وه شیوسه د یک و د زونا دری ئم کارگرایی داشته، و هرچی د لا ری میایم د لا مازندران لئجه مازندرانی ونو خستر بوئه ، چنی که د لئجه میگون و شهرستانک و لالان و زایگان و روته و گرمابدر و شمشک و دربند سر لزو مازندرانی فره خستر بوئه. [۳] آن لمبتون د کتاو Three Persian Dialects د سال 1938 گویشت ولایت‌ رود که جزو گویشتیا راساگه قصرانه، وارسی کرده.[۴]

ویرگار زون[ڤیرایئشت]

نویسیاریا کتاو مسالک و ممالک د سالیا اول سده یا اسلامی د هار گوته یار دیلمان و تبرستان د ای زون ویریادی ئم می کن. ابوعبدالله مقدسی موئه که: «زون کومش و گرگان نزیک وه یک. ها نه وه کار میئرنهاکن و هاده و وه فره شیرینه، و زون خلک تبرستانم فره د ونو نزیکه مر یه که د ونو فره تنتر قسه می کن».[۵] د ای نیسسه یا چنی میا که ونو زون تبری نه د سالیا اول اومائن اسلام د ولات ایران می شناختنه ولی چنی که د هار میا ای زون زون نیسمونی و بیت بنی بیه و د ای زون بیت بنیا فره بیت می گوتنه که د بدبختی کم و کوتی د ونو رسس وه دس ایمانیا. ای نومیا و نیسسه یا کم نشو میه که سی یه تبرستان نها د واجگو بیین پاتشایی ساسانی سی گات فره یی زیر نخیر خلافت اسلامی نبیه و چن قرن یه گل حکومت ولات نشینی داشته و ای زون بیه وه زون جاونه ای حکومتیا و ای سنت جاونه یی ای زون نها د واجگو بیین ای شاییا د بین رئته.[۶]

  • آرنگیا د بین رئته[۷]
  1. مرزبان نامه از اسپهبد مرزبان بن رستم (سدهٔ چارم) که نیسسه تبری وه د بین رئته و دو گل والرشته فارسی د وه د جا منه.
  2. نیکی نامه دیوون شعر همی اسپهبد که ابن اسفندیار د ویرگار طبرستان د وه وا داسون «دستور نظم طبرستان» وارسیاری موئ.
  3. باوند نامه ویرگار طبرستان که د بیت بیه و د مینجا سده یا پنجم ششم مالکنون سر یک بیه.
  4. شکره که د کتاو نوروزنامه خیام د وه وارسیارکاری کردنه.
  • آرنگیا وه جا منه[۸]

د آرنگیا نظم و نیسسه یی زون تبری د سده یا چارم تا نئم مالکنون تینا چن گل بیت درتیچ بیه مین کتاویایی چی قابوس نامه، ویرگار طبرستان ابن اسفندیار، ویرگار رویان اولیاءالله آملی و ویرگار طبرستان و رویان و مازندران ظهیرالدین مرعشی د جا منه که همه ای آرنگیا نه صادق کیا وارسی کرده و داوود منشی زاده نهادار کار وه بیه(هنی سیل بکیت د: هَمِّر، ۱۹۱۳؛ بهار، ۱۳۱۶؛ ادیب طوسی، ۱۳۳۲؛ عمادی، ۱۳۵۹).


جدول هاری[۹] نومگه یی د آرنگیا وه جا منه د نیسسه یا و بیتیا دماتری وه زون تبری، که بیتشر ونو مال شایا و سردیاریا تبرستان بینه و بیشتر دباره رزم و بزم و اشکار و طبیعیت و خوئی و پیمون بیینه.

شماره کوچک بیه هچایه ور؛ داسون انازه قرن سرچشمه حننیا انجوم گرته
۱ پیروجه دباره علی پیروزه ۱ بیت ۴ ابن اسفندیار، ج ۱، بلگه ۱۳۷، والرشته بیه، بلگه ۸۷ بهار؛ کیا، ۱۳۲۷؛ منشی زاده
۲ مسته دیواره‌وز یا مسته‌مرد؛ دو پاره ۹ بیت ۴ ابن اسفندیار، ج ۱، بلگه ۱۳۹، والرشته بیه، بلگه ۸۸ کسروی؛ بهار؛ کیا، ۱۳۲۷؛ ادیب طوسی؛ منشی زاده
۳ کاووس عنصرالمعالی کیکاووس، دوبیتی دباره د جو گواردن د میدو جئن ۲ بیت ۵ کیکاووس، بکوشش نفیسی؛ والرشته بیه ، بلگه ۸۷ کیا، ۱۳۲۷؛ ادیب طوسی، منشی زاده، عمادی، ۱۳۵۹
۴ خورشید اسپهبد خورشید ممطیر، دوبیتی د سوختن کوشک باذن قاضی ۲ بیت ۶ ابن اسفندیار، ج ۱، بلگه ۱۰۸، والرشته بیه ، بلگه۶۱؛ اولیاءالله، وا تلاش خلیلی، بلگه ۹۷؛ ظهیرالدین، وا تلاش شایان، بلگه ۴۳ کسروی؛ کیا، ۱۳۲۷؛ منشی زاده
۵ باربد باربد جریر طبری؛ تک بیت سی دو گل قاطر د شا ۱ بیت ۶ ابن اسفندیار، ج ۱، بلگه ۱۱۳، والرشته بیه، بلگه ۶۵؛ اولیاءالله، وا تلاش ستوده، بلگه ۱۳۴؛ ظهیرالدین، وا تلاش دارن، بلگه ۶۵ بهار؛ کیا، ۱۳۲۷؛ ادیب طوسی
۶ گرده گرده بازو؛ دوبیتی در رنجوری خویش ۲ بیت ۶ ابن اسفندیار، ج ۲، بلگه ۱۱۵؛ ظهیرالدین، وا تلاش شایان، ص ۱۷۷ کیا، ۱۳۲۷؛ منشی زاده
۷ ساری شاعران ساری؛ بیت در وصف مُجیر ۱ بیت ۶ ابن اسفندیار، ج ۲، بلگه ۹۷ کیا، ۱۳۲۷؛منشی زاده
۸ آمله گوته یای وه روشت نیسمونی ساسانی د زون آمله دختر اشتاد افسانه یی ۳ گوته ؟ ابن اسفندیار، ج ۱، بلگه ۷۰، والرشتن، بلگه ۲۴؛ ظهیرالدین، وا تلاش دارن، بلگه ۲۷ کیا، ۱۳۲۷
۹ سام ابواعمرو؛ بیت د اژدها کشیِ سام ۱ بیت ۶؟ ابن اسفندیار، ج ۱، بلگه ۸۹، والرشتن ، ص ۴۱ بهار، اقبال، کیا، ۱۳۲۷؛ منشی زاده
۱۰ معینی ابراهیم معینی؛ دوبیتی حاوی یک بیت از نیکی‌نومه ۲ بیت ۶؟ ابن اسفندیار، ج ۱، ص ۱۳۷، ترجمه، ص ۸۶ کیا، ۱۳۲۷؛ منشی زاده
۱۱ هجیم قاضی هجیم؛ بهرجایی د ملمع بلنگ فارسی که وا کلیمه یایی د زونا فارسی و عروی وه یک شیوسته؛ د حدود ۱۸ مصراع طبری خالص ها دش ۳۲ بیت ۶؟ ابن اسفندیار، ج ۱، بلگه ۱۳۴، والرشتن، بلگه ۸۳ کیا، ۱۳۲۷؛ مؤید
۱۲ قطب قطب رویانی؛ یه گل ترجیع بن د سه بن ۱۴ بیت ۷ ابن اسفندیار، والرشتن، بلگه ۲۶۰؛ اولیاءالله، بکوشش خلیلی، بلگه ۱۱۱؛ ظهیرالدین، بکوشش دارن، بلگه ۸۶ کسروی؛ کیا، ۱۳۲۷، منشی زاده
۱۳ امیرعلی امیر علی؛ مطلع چمرحونی ترجیع بن ۱ بیت ۷ اولیاءالله، وا تلاش ستوده، بلگه ۱۶۶ کیا، ۱۳۲۷
۱۴ امیر افراسیاب کیا افراسیاب چلاوی؛ دو گل دوبیتی ۴ بیت ۸ نسقه Supple. Pres. ۱۸۱۷ ها د کتاوخونه زایاره یی پاریس، د گوته یی د قزوینی د «مسائل پاریسیه»، بلگه ۱۸۳-۱۸۱ قزوینی، برجیان
۱۵ داوود امیر داوود یه گل دوبیتی ۲ بیت ۸ نسسقه Supple. Pres. ۱۸۱۷ ها د کتاوخونه زایاره یی پاریس، د گوته یی د قزوینی د «مسائل پاریسیه»، بلگه ۱۸۳-۱۸۱ قزوینی، برجیان
۱۶ حسن حسن کیا؛ سه گل دوبیتی ۶ بیت ۸ نسقه Supple. Pres. ۱۸۱۷ ها د کتاوخون زایاره یی پاریس، د گوته یی د قزوینی د «مسائل پاریسیه»، بلگه ۱۸۳-۱۸۱ قزوینی، برجیان
۱۷ عظیم میر سید عبدالعظیم؛ دو گل دوبیتی ۴ بیت ۹ ظهیرالدین، وا تلاش شایان، ص ۲۹۳-۲۹۲؛ کنزالاسرار، ج ۲، بلگه ۷۰ کیا، ۱۳۲۷، منشی زاده
۱۸ ظهیر ۱ گوته یا طبری د «ویرگار طبرستان و رویان و مازندران» ۵ جمله ۹ ظهیرالدین، وا تلاش دارن، بلگه ۲۳۵، ۳۷۶، ۴۱۳، ۴۳۹ کیا، ۱۳۲۷
۱۹ جامع دوگل دوبیتی ۴ بیت ۹ نسقه یا خطی «جامع الالحان عبدالقادر مراغی، د گوته یی د صادقی، ۱۳۷۱ صادقی، ۱۳۷۱
۲۰ شیخ علی ضربالمثلی دباره چل کاری تیمور ۱ جمله ۱۱ ملا شیخ علی، بلگه ۵۶ عمادی، ۱۳۶۲
۲۱ اسفندیار کلیمه یا طبری د «ویرگار طبرستان» ۷ ابن اسفندیار، جایا جور واجور کیا، ۱۳۲۷
۲۲ اولیا کلیمه یا طبری د «ویرگار رویان» ۸ اولیاءالله، جایا جور واجور
۲۳ ظهیر ۲ کلیمه یا طبری د «ویرگار طبرستان و رویان و مازندران» ۹ ظهرالدین، جایا جور واجور کیا، ۱۳۲۷

مازندرانی گویشت یا زون[ڤیرایئشت]

زون مازندرانی د تمام ریترازیا ساختاری سه تایی: دنگ، کلمیه یی و دستور زونی چیایی ها دش که ونه د زون فارسی ایسنی جگا می که. د راستی، ار بی یه که همه چیا غیر زونی نه ور تیه مو بیارمو و تئنا ری چیا زونی تکیه بکیم، گوتن کلیمه "گویشت" سی جور مازندرانی قطعن د دی دونسمنی فره سخته و دردسر ساز بوئه.[۱۰].

  • اختلاف دنگ کلیمه سازی
لوری مازندرانی لوری مازندرانی
شو šō او ō
خو تو
بوئه piyer دا mār
دار dār دختر detær
وراز xi بارو vāreš
  • اختلاف کلیمه یا
لوری مازندرانی لوری مازندرانی
کمچه kæče دوری duri
مرغ kerk خروس telā
گردو æquz تاس tās
میلیچ mičkā قدم šāb
کماجدو læve طویله kelom
قیل jol ریت tisā
  • دستور زون

ساختمو چن کلیمه یا د زون مازندرانی، د خلاف یه گل د زونا ایرانی تر چی فارسی ایسنی، وه حال و بار «هسته آخر» ه د حال و باری که ساختمو نوم نیائن د زون فارسی ایسنی وه شکل «هسته اول» ه.

لوری مازندرانی (بهشهری)
چاربا اسبئ espe æsb
دختر قشن qæšenge kijâ
دختر فره قشن xæle qæšenge kijâ
دختر نازار مه me qæšenge kijâ

دستور زون[ڤیرایئشت]

ضمیر[ڤیرایئشت]

د مازندرانی ضمیر سه گل حال و بار داره: انجومده، ری انجوم و ملکی.

شنادیار 1 تکی 2 تکی 3 تکی 1 وایکی 2 وایکی 3 وایکی
انجومده، ساری[۱۱] men te ve emâ šemâ vešun
ری انجوم ، ساری mere tere vere emâre šemâre vešunre
ملکی، ساری me te vene ame šeme vešune
انجوم ده، کلاردشت[۱۲] men to un/on amâ šomâ ušon
ری انجوم، کلاردشت mene tere une/vere amâre šomâre ušone
ملکی، کلاردشت me te une/ve ame šeme ušone
انجوم ده، شهمیرزاد[۱۳] mo to/tu ü/o h-ama šamâ ošan
ری انجوم، شهمیرزاد mor-o tar-a/ter ür-a hamira šamira ošanra
ملکی، شهمیرزاد me to/te e hami šami ošene

شناسیار[ڤیرایئشت]

د زون فارسی دو دسه شناسیار داریم: رد بیه و ایسنی. اما د زون طبری سه دسه شناسیار هئ : رد بیه، ایسنی ساده و ایسنی التزامی.[۱۴] (نمونه هاری د پایه گویشت قائمشهری میزوکاری بیه)

۱. رد بیه:

  • ریشه رد بیه ساده: -ba-pet = پخت
  • ریشه رد بیه هی د حال انجوم: -pat = می پخت
رد بیه 1 تکی 2 تکی 3 تکی 1 وایکی 2 وایکی 3 وایکی
شناسیار eme i e emi eni ene

۲. ایسنی ساده:

  • ریشه آینه اخباری: -paj = می پزه
ایسنی ساده 1 تکی 2 تکی 3 تکی 1 وایکی 2 وایکی 3 وایکی
شناسیار embe eni ene embi enni enne

۳. ایسنی التزامی:

  • ریشه آینه التزامی: -ba-pej = به پزه
ایسنی التزامی 1 تکی 2 تکی 3 تکی 1 وایکی 2 وایکی 3 وایکی
شناسیار em i e im in en

صرف فعل[ڤیرایئشت]

د جدول هاری فعل گرتن(baiten) د پایه لزو قائمشهری صرف بوئه.

گات/شخص 1 مفرد 2 مفرد 3 مفرد 1 جمع 2 جمع 3 جمع
دماتر ساده baiteme baiti baite baitemi baiteni baitene
دماتر کامل bait-bime bait-bi bait-bie bait-bimi bait-bini bait-bine
دماتر التزامی bait-buem bait-bui bait-bue bait-buim bait-buin bait-buen
دماتر التزامی کامل bait-bi-bum bait-bi-bui bait-bi-bu bait-bi-buim bait-bi-buin bait-bi-buen
دماتر استمرای giteme giti gite gitemi giteni gitene
دماتری د حال و بار انجوم بیین daime-giteme daii-giti daie-gite daimi-gitemi daini-giteni daine-gitene
ایسنی ساده/آینده girembe girni girne girembi girenni girenne
ایسنی د حال و بار انجوم بیین darme-girebme dari-girni dare-girne darmi-girembi darni-girenni darne-girenne
ایسنی التزامی bairem bairi baire bairim bairin bairen

ماضی گوتنی[ڤیرایئشت]

پاره یی د نهاجوریا موئن که د زون مازندرانی سازیاری ماضی نقلی نئ و هچائه وریا سازیاری دماتر ساده نه د جا وه د کار میئرن. الوت نهاجوریا و مین جوریا عسگ ونه ثابت کرده.

وه او کار نه انجوم ده vә unta kar-rә ‘hæ-kәrdә
بچه هوفتی væčә ‘ba-xәtә
ناهار حردم čašt ‘bæ-xәrdәmә
مه تیه مه بسم mәn šә čәš-(r)ә ‘dæ-vәssәmә
دخترم برنج نه ده وه دم با(حاکشه جگا کرد) mә kija/dәtәr dunә-rә ‘hә-patә
  • ار تکیه د ری بنیار اول فعل با موئه د ماضی نقلی چی ایچه.
وه او کار نه انجوم دئه ve unta kar-(r)ә ha-‘kәrdә
بچه هفتیه (ایسه ها د خو) væčә ba-‘xәtә
ناهار حردمه čašt bæ-‘xәrdәmә
مه تیه مه بسمه mәn šә čәš-(r)ә dæ-‘vәssәmә
دخترم برنج نه دئه وه با mә kija/dәtәr dunә-rә hә-‘patә

نمونه کلیمه یا[ڤیرایئشت]

یه گل د کلمه یا مازندرانی وا هومبراوریا گیلکی و لوری و اینگیلیسی ونو که د ایچه الفبا فونتیک مین زایاره ای دنگ نویسی بیینه:

مازندرانی گیلکی انگلیسی لوری
dim dim face ری
vače zäy baby/kid بچه
piyer pier father بوئه
ši piyer mərdə per father of the husband هوسیره
kijâ/deter kor/kiĵä/kilka/läku girl دختر
rikâ/peser rey/rikä/ri boy کر
kerk kerk/murgh hen مرغ
guw gäb cow گا
melije pitär ant موروژ
kangeli siftäl=garzak bee گنج
bâmeši piča/piche cat/pussy cat گربه/پیشی
mičkâ malĵå, čičini sparrow ملیچ
zemun/geder zəmat time گات
esâre roĵä/kiĵi/setarə star آساره
nesum/sâyne nesä/saye shadow سا
jur buĵor / jor up وارو
gat pilə=pila great گپ
vene vastån appetite or desire اشتها یا میل
bašendiyen šondån/fotan pouring of liquids رختن او یا چیایی چی او

سرچشمه[ڤیرایئشت]

  1. DIMLĪ in Encyclopædia Iranica, Garnik Asatrian
  2. نومچیانامه گپ تبری، دسه ره وندیاریا وا سر دسه یی: جهانگیر نصراشرفی و حیسن صمدی، سال 1377، جلد اول، بلگه 31
  3. قصران (کوهساران)، حسین کریمیان، جلت دوئم، بلگه758
  4. Lambton, Ann K. S., Three Persian Dialects, London 1938
  5. احسن التّقاسیم فی معرفة الاقالیم، بلگه ۳۶۸
  6. نومچیانامه طبری، صادق کیا، پلاگه دونسمنیجا تیرو، سال 1327، بلگه 10
  7. کیا، همو وه، سال 1327
  8. نیسسه یا طبری، حبیب برجیان، فصلنامه آئینه میراث، ضمیمه شماره 15، سال 1388، بلگه 13
  9. برجیان، همو وه، بلگه 51
  10. هوم حایی و دو زونهیی د گویشت مازندرانی، محمد عموزاده، نهاجورنومه دونسمنیا انسانی و اشتمائی دونسمنیجا مازندران، سال دوئم، شماره ششم و هفتم، سال 1381
  11. گویشت ساری (مازندرانی)، گیتی شکری، نهاجورگا دونسمنیا انسانی و حننیا رئزشتی، تیرو، سال 1374، بلگه 75
  12. گویشت کلاردشت (رودبارک)، ایران کلباسی، نهاجورگا دونسمنیا انسانی و حننیا رئزشتی، تیرو، سال 1376، بلگه 44
  13. ره دیارکن زونا ایرانی، رودریگر اشمیت، پلاگه ققنوس، سال 1388، جلت دوئم، بلگه 504
  14. اشمیت، همو وه، بلگه503