زون آلبانیایی

د ڤیکیپئدیا، دوٙنئسمأنامه آزاد
پئرئستئن د: ناڤجوٙری, پئی جوٙری

زون آلبانی یئ گئل زوٙنە د حوٙنئڤادە زونیا هئن و اوروپایی که نزیک وه 6 میلیون قسه کننه داره . حاسگا ای زون آلبانی و کوزوو هئ ولی د جایا هنی بالکان که آلبانی یا هان دش- چی مقدونیه، مونته نگرو و هارگه صربستان- هنی دش قسه بوئه. همچنو گروه‌ یا آلبانی زونی د یونان، بال هارگه افتونشین ایتالیا و سیسیل دش قسه بوئه. همچنو ولاتیایی که مالکنون کننه یایی د بالکان هان دش -چی ولاتیا اسکاندیناوی، آلمان، بریتانیا، استرالیا، ولاتیا یک گرته امریکا، ترکیه و...-هنی قسه کننه یا آلبانی د خوشو دارن.

دسه بنی[ڤیرایئشت]

د ۱۸۵۴ زون شناس آلمانی فرانتس بوپ ای زون نه د بنه مالی زونیا هئن واوروپایی اشناخت. این زبان در میان زبان‌های این خانواده در شاخه‌ای منحصربه‌فرد جای دارد.

برخی پژوهشگران بر این باورند که این زبان‌های از زبان‌های ایلیری، داسی و تراکیه‌ای مشتق‌شده‌است. یه پاره ای ئم ای زون نه حونواده زونیا اسلاوی، بالتیک یا جرمنی دونن.

یکی بیئن ریشه وا زونیا هنی هئن و اوروپایی[ڤیرایئشت]

آلبانی muaj i ri / e re nënë motër natë hundë tre i zi /e zezë i kuq / e kuqe i/ e gjelbër/blertë i/e verdhë ujk
Other زونیا هئن و اوروپایی
سانسکریت māsa nava mātṛ svasṛ nakti nasa tri kāla rudhira hari pīta vṛka
لری ما نو دا خوئر شو پت سه سئ سور سوز زرد گرگ
انگلیسی month new mother sister night nose three black red green yellow wolf
لاتین mēnsis novus māter soror nox nasus trēs āter, niger ruber viridis flāvus, gilvus lupus
رومانی luna nou/noi mamă soră noapte nas trei negru roşu verde galben lup
فرانسه ای mois nouveau/neuf mère sœur nuit nez trois noir rouge vert jaune loup
ایتالیایی mese nuovo madre/mamma sorella notte naso tre nero rosso verde giallo lupo
ایرلندی nua máthair deirfiúr oiche srón trí dubh dearg glas, uaine buí mac tíre, faolchú
ولزی mis newydd mam chwaer nos trwyn tri du (/di/) coch, rhudd gwyrdd, glas melyn blaidd
لاتویایی mēnesis jauns māte māsa nakts deguns trīs melns sarkans zaļš dzeltens vilks
یونانی نهاتری μήν mēn νέος néos μήτηρ mētēr αδελφή adelphē νύξ núx ῥίς rhís τρεῖς treĩs μέλας mélas ἐρυθρός eruthrós χλωρός khlōrós ξανθός xanthós λύκος lúkos
بلغاری месец mesec нов nov майка majka сестра sestra нощ nošt нос nos три tri черен čeren червен červen зелен zelen жълт žălt вълк vălk
صربی месец mesec новnov мајка, матерmajka,mater сестраsestra ноћnoć носnos триtri црнcrn црвенcrven зеленzelen жутžut вукvuk
کروات mjesec nov majka sestra noć nos tri crn crven zelen žut vuk
لیتوانی mėnesis/mėnuo naujas mama sesuo/sesė naktis nosis trys juoda raudona žalia geltona vilkas

هیل نوشت[ڤیرایئشت]

از سدهٔ پانزدهم میلادی الفباهای گوناگونی را برای نگارش آلبانیایی به کار برده‌اند. برای این کار از حروف ایتالیایی یا یونانی و گاه عربی بهره‌گرفته‌می‌شد. لهجهٔ توسک آلبانیایی را با الفبای یونانی و لهجهٔ چِگ را با الفبای لاتین می‌نوشتند. هردوی این لهجه‌ها را گاه با الفبای عربی که برای نگارش زبان ترکی عثمانی کاربرد داشت و نیز سیریلیک و برخی خط‌های بومی نیز می‌نوشتند. در ۱۹۰۸ به طور رسمی زبان آلبانیایی برپایهٔ لهجهٔ چِگ استانداردسازی شد و الفبای لاتین نیز با اصلاحاتی جنبهٔ رسمی یافت. پس از جنگ جهانی دوم لهجهٔ توسک لهجهٔ رسمی و عیار آلبانیایی گردید.

سرچشمه[ڤیرایئشت]

Wikipedia contributors, "Albanian language," Wikipedia, The Free Encyclopedia, http://en.wikipedia.org/w/index.php?title=Albanian_language&oldid=225164651 (accessed July 12, 2008).