خۊزسوݩ

د ڤیکیپئدیا، دوٙنئسمأنامه آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Khūzestān Province
استان خوزستان
Province
Ziggurat in Chogha Zanbil, 13th century BC
Ziggurat in Chogha Zanbil, 13th century BC
Counties of Khuzestan Province
Counties of Khuzestan Province
Location of Khuzestan Province in Iran
Location of Khuzestan Province in Iran
Country  Iran
Region Region 4
Capital Ahvaz
Counties 27
دۉلت
 • Governor Gholamreza Shariati
جاگٱپی
 • جاگٱپی کول
۶۴٬۰۵۵ km۲ (۲۴٬۷۳۲ sq mi)
نوفۊس(۲۰۱۶)[۱]
 • نوفۊس کول ۴٬۷۱۱٬۰۰۰
 • تٱپسن نوفۊس
۷۴/km۲ (۱۹۰/sq mi)
راساگٱ گاتی IRST (یۊ تی‌ سی +۰۳:۳۰)
 • تۉسوݩ (DST) IRST (یۊ تی‌ سی +۰۴:۳۰)
Main language(s) Persian, Khuzestani Arabic, Bakhtiari, Persian dialects of Khuzestan, Qashqai, Armenian

یٱکی د ۳۱ آستۊناْ ایرانٱ. ای آستۊن ها د هارگٱ ٱفتاونشیݩ ڤلات ایران. ک ها نزیک ڤلات عراق ۉ خٱلٛیج فارس . پاتٱختش ٱڤاز ٱ و جاگٱپیش هومبٱراڤٱر ڤا ۶۳/۲۳۸ کیلٛۊمتر چارسیک. د سال ۲۰۱۴ قٱلؽ د راساگٱ ۴ ایران بیٱ.آستۊن ایرانی ڤا دمادارترین ڤیرگار ک د اۊچاْ ڤیرگاراْ ایلٛامیا شورۊ مۊٱ. د دیجا ڤیرگار، یٱکی د نازارترین راساگٱیا ٱفتازنوݩ نزیک باستانٱ ڤیرگارشناسؽا د خۊزسوݩ ڤا داسۊن ایلٛام باستان ، ک پاتٱختش شۊش بيٱ نوم مۉرٱن.خۊزسوݩ ڤ مانؽ ڤلات خۊز اْشارٱ ڤ ساکنؽا ٱسلی اؽی آستۊن دارٱ. مٱردم شۊشی (فورسی باستان HUZA یا HUJA کاْ داْ کٱتیبٱ مٱقبٱرٱ داریۊشاْ گٱپ داْ نٱقش روستٱم گوتٱ بیٱ) د سٱرچشمٱیا عبری ڤا اونڤاناْ HAUJA یا HUJA سٱبت بیٱ. د فورسی مؽنجا ڤ خۊز ۉ کۊزی الٱشت بیٱ.کٱتیبٱیا نوئا اْسلام ۉ ساسانی نوماْ آستۊن خۊزسوݩ تیربؽیو ماٛیٱن. پاتٱخت اؽی آستۊن د فرٱتراْ ڤیرگار د قٱل شومالی اؽی ڤلات بیٱ. ٱڤٱل د شۊش دماتر د شۊشتٱر . د تۊل دۉرٱ کۊتاؽ د ئٱسر ساسانیا پاتٱخت اؽ آستۊن ڤا مٱرکٱز جۏغرافؽایش مونتٱقل بی. جاؽی ک شٱر گلال هورموز_اردشؽر ڤ ری هۊرپٱهیر باستان ڤ دٱس ٱردشؽر بونیانگوزار سلسلاٛ ساسانیا د قٱرن ساْم میلٛادی ڤروئردٱ بی. اؽی شٱئر ایساْ ڤ ٱڤاز نومگیر بیٱ. ٱما دماتر د زمون ساسانیا ۉ گرد دۉرٱ اْسلامی تا دۏرٱ قاجار ٱلٱشت بی ۉ د شۊشتٱر مٱن.ڤا تۉسعٱ تجارٱت دٱریایی بؽن ٱلملٱلی کاْ ڤ ساهلؽا خۊزسوݩ رٱسی ٱڤاز سی پاتٱخت آستۊنی مۉقاٛیٱت بؽترؽ پاٛدا کرد. گلال کارۊن د کولٛ تۏرؽیا ڤ لٛا ٱڤاز قابل کشتیرانیٱ (رۉتر د ڤنٱ د تۏراْ ریپدز(یک جریان رودخانه ایی) ها ڤ رٱ). اؽی شٱر ڤا هۏدکردن شاه قاجار ناصرالدین شاه د نۊ ڤروئردٱ بی ۉ دما اۊ ناسری نوم نیایٱ بی.شۊشتٱر ڤ سۏرٱت ری ڤ زٱڤال نؽا. د حالؽ کاْ ٱڤاز تا ایساْ رۉنٱق پدا کرد. خۊزسوݩ ڤ خاتر جۊرڤاجۊری قۉمیٱتؽش شناختٱ بیا. جٱمیٱت خۊزسوݩ شاملاْ ؛لٛۏریا،عرۉیا ایرانی،قۉم قٱشقاویی،قٱبیلٛٱ افشار، فارسؽا بۊمی ۉ ٱرمٱنیا ایرانیٱ. جٱمیٱت خۊزسۊ بؽشتر شیعٱ موسٱلمونٱن. اما اۊچاْ مٱسیحی ، یٱهۊدی ، سونی ، ٱقٱلٛؽٱتیا مٱندایی هٱم هی.شٱسۉ پٱنج دٱرسٱد د جٱمییٱت خۊزسون لٛۏرٱ کاْ شامل بٱخڌیاری،فیلی ۉ جنۊبی مۊٱن کاْ لٛۏرؽیا بٱخڌیاری جٱمیٱتشو د مابٱقی بؽشترٱ. د دٱهاٛ ۱۹۲۰ تٱنشؽا مٱذهٱبی ۉ زٱمینٱیا قۉمی بؽشتر مونجٱر ڤ خۊشۊنٱت ۉ تٱفرٱ سی جاْگایی هاست.د جوملٱ قؽام د سال ۱۹۷۹ ۉ نا آرومی د سال ۲۰۰۵، بومب نؽای د ۲۰۰۵ ۉ شکایٱتؽا سال ۲۰۱۱، انتقادؽا فراٛ د ایران توسط سازمانؽا بؽن المللی حقوق بٱشٱر مٱترٱ بیٱ. د سال ۱۹۸۰ ڤ دٱس بٱئسیا عراق ڤ اؽ راسگٱ تٱجاڤوز بیٱ. کاْ مونجٱر ڤ قی ایران ۉ عراق بی. ایساْ خۊزسۊ هژدٱ نمایٱندٱ د مٱجلس ایران دارٱ.


بونچٱک نوم خۊزسوݩ[آلشدکاری]

نوم خۊزسۊ ڤ مٱنی ڤلات خۊزی ٱ ۉ اْشارٱ مؽکٱ ڤ ساکنؽا ٱسلی اؽ آستۊن, مٱردم شۊشی (فورسی باستون: huza ,فورسی مؽنجا: hkuzi یا husa ۉ د سرچشمٱیا عبری: shushan) تا هوکۊمٱت شاه تهماسب سٱفٱڤی کولٛ آستۊن هنی ڤ نوم khudhi یاkhooji دؽاری مؽ بی.

جۏغرافؽا ۉ آو ۉ هٱڤٱ[آلشدکاری]

آستۊن خۊزسوݩ ڤ تۉر ٱساسی کوت مۊٱ دۏ ڤارگٱ ؛ کلاویا(تپه ها) ۊ ڤارگٱیا کۊهستونی د نسارگٱ تا سٱرهۉگٱ ٱڤاز ۉ جلگٱ یا ۉ تالاب یا د هارگٱ آستۊن. اؽ ڤارگٱ ڤا گلالؽا کارۊن, کٱرخٱ,جراهی ۉ مارۊن سؽرآو مۊٱ.

ڤیرگار[آلشدکاری]

سؽاسٱت[آلشدکاری]

مٱردم ۉ فٱرهٱنڳ[آلشدکاری]

اْقتساد[آلشدکاری]

دانشگایا[آلشدکاری]

جازبٱیا[آلشدکاری]

شٱخسؽا مٱشهۊر[آلشدکاری]

سرچشمٱ[آلشدکاری]

  1. Amar, official statistics site of Iran.