ایران

د ڤیکیپدیا، دونسمنامٱ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
Islamic Republic of Iran
کومرٱ اْسلامی اؽروݩ
Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān
شوعار
"خودسلاداری، آزادی، کومرٱ اْسلامی"
"Esteqlāl, Āzādi, Jomhuri-ye Eslāmi"
سرۊ زایاراٛییمئر خاڤٱرو
Mehr-e Xāvarān
"The Eastern Sun"

پاتٱخت
(ۉ گٱپتری شٱئر)
تاٛئروݩ
35°41′N 51°25′E / 35.683°N 51.417°E / 35.683; 51.417
زڤوݩ(یٛا) جاڤٱنٱ فارسی
زڤونؽا هنی
نوم ڤلاتمٱنی زایارٱ اؽروݩ
فارسی
دۉلٱت یٱکاگرتٱ تئوکراسی سٱرکومراٛیی کومرٱ ڤلات
 -  سٱردیڤونکار ٱلٛی خامناٛیی
 -  سٱرکومرٱ ڤلات هٱسٱن رۊهانی
 -  یاریکار سٱرکومرٱ اْسهاق جهانگیری
آزگٱ قانۊن دؽاری مٱجلس قانۊن نؽا اؽروݩ
رٱڤٱندؽاری
 -  اْمپراتۊری ماد c. 678 دما زارۊ 
 -  اْمپراتۊری هٱخامنشی 550 دما زازۊ 
 -  اْمپراتۊری ساسانی[۱] 224 نوئا زارۊ 
 -  پاتشایی سٱفٱڤیٱ 1501 
 -  کومرٱ اْسلامی 1 آڤریلٛ 1979 
 -  قانۊن دؽارکاری ایسنی 24 اوکتوبر 1979 
 -  هٱمٱ پورسی 28 جوٙلا 1989 
جاگٱپی
 -  کوملۊس ۱,۶۴۸,۱۹۵ کیلٛۊمتر چارسیک (18th)
۶۳۶,۳۷۲ مایلٛ چارسیک 
 -  دٱرسٱد آویا 0.7
نفۊس
 -  2013 نوئابینی 78,192,200 (17th)
 -  تٱپسن نفۊس 48/کیلٛۊمتر چارسیک (162rd)
۱۲۴/مایلٛ چارسیک
تۉلٛید ناخالس مؽن ڤلاتی (PPP) 2014 نوئابینی
 -  کوملۊس $1.284 trillion (17th)
 -  تۉلٛید سرونٱ $16,4 (72nd)
تۉلٛید ناخالس مؽن ڤلاتی (نومی) 2014 نوئابینی
 -  کوملۊس $402.700 (20th)
 -  سرونٱ تۉلٛید ناخالس $5,165 (98th)
Gini (2010) 38 
جادؽارکن گٱپ کلونکاری آیم (2013) 0.749 (75th)
یٱکا پیلٛ Rial (﷼) (IRR)
راساگٱ گاتی IRST (سات حهونی+3:30)
 -  توئسوݩ (دی‌ اْس تی) IRDT (گات جهونی+4:30)
چۊئٱ ڤیرگار
yyyy/mm/dd (SH)
لٛا رانٱناٛیی راس
ISO 3166 code IR
پۊشگر اینترنتی
رازینٱ تلٛفوݩ +98

ڤلات اؽروݩ ها مؽنجا ٱفتاوزنوݩ هومبٱست آسؽا ۉ هومسا ڤلات عراق ٱ. جاگٱپی ایٛ ڤلات نزیک ڤ ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلٛومتر چارسیک ۉ ڤ پایٱ نفۊس شماری سال 1392 ٱفتاویی نفۊس ڤلات اؽروݩ نزیک ڤ ۷۷٬۱۸۹٬۶۶۹ کٱس بیٱ ۉ پاتٱخت ڤلات اؽروݩ شٱئر تاٛئروݩ ٱ.

ڤیرگارچٱ[آلشتکاری]

نوئا اْسلام[آلشتکاری]

دما اْسلام[آلشتکاری]

ڤلات شناسی[آلشتکاری]

سؽاسٱت[آلشتکاری]

اومۊری[آلشتکاری]

سرچشمٱ[آلشتکاری]

  1. Alireza Shapur Shahbazi (2005), "The History of the Idea of Iran", in Vesta Curtis ed., Birth of the Persian Empire, IB Tauris, London, p. 108: "Similarly the collapse of Sassanian Eranshahr in AD 650 did not end Iranians' national idea. The name 'Iran' disappeared from official records of the Saffarids, Samanids, Buyids, Saljuqs and their successor. But one unofficially used the name Iran, Eranshahr, and similar national designations, particularly Mamalek-e Iran or "Iranian lands", which exactly translated the old Avestan term Ariyanam Daihunam. On the other hand, when the Safavids (not Reza Shah, as is popularly assumed) revived a national state officially known as Iran, bureaucratic usage in the Ottoman empire and even Iran itself could still refer to it by other descriptive and traditional appellations".