ایران

د ڤیکیپئدیا، دوٙنئسمأنامه آزاد
پراٛستن د: ناڤجۊری, پی جۊری
Islamic Republic of Iran
کوٙمأرە ڤئلات ئسلامی ئیرو
Jomhuri-ye Eslāmi-ye Irān
شوعار
"خود صئلاداری، آزادی، کوٙمرە ڤئلات ئسلامی"
"Esteqlāl, Āzādi, Jomhuri-ye Eslāmi"
سورۊ زایارٱییمئر خاڤأرو
Mehr-e Xāvarān
"The Eastern Sun"

پاتخت
(و گٱپتری شٱر)
تیروٙ
35°41′ شومالی 51°25′ أفتوزأنوٙن / 35.683° شومالی 51.417° ٱفتۉزنۊن / 35.683; 51.417
زۊن(ا) جاڤٱنٱ فارسی
زونیا هأنی
نوم ڤولاتمندی خألک ئیرو
فارسی
دۉلت یأکاگئری تئوکئراسی سأرکوٙمأرە یی کوٙمأرە ڤئلات
 -  سأردیڤوٙنکار عألی خامئنئ یی
 -  سأرکوٙمأرە حأسأن روٙحانی
 -  یاریکار سأرکوٙمأرە ئسحاق جأهانگیری
آزگٱ قانۊن دیاری مأجلئس قانوٙن نیا ئیران
رأڤأندیاری
 -  ئمپئراطوٙری ماد c. 678 دئما زایئشت 
 -  ئمپئراطوٙری هأخامأنئشی 550 دئمازایئشت 
 -  ئمپئراطوٙری ساسانی[۱] 224 نئها زایئشت 
 -  پاتئشایی صأفأڤی 1501 
 -  کوٙمأرە ڤولات ئسلامی 1 آڤریل 1979 
 -  قانوٙن دیارکاری ئیسئنی 24 ئوکتوڤر 1979 
 -  هأمە پورسی 28 جوٙلا 1989 
جاگٱپی
 -  کۊملۊس ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کیلۊمتر چارگۊش (18th)
۶۳۶٬۳۷۲ مایل چارگۊش 
 -  درسد اۉیا 0.7
نوفۊس
 -  2013 ناٛهابینی 78,192,200 (17th)
 -  تٱپساٛن نوفۊس 48/کیلۊمتر چارگۊش (162rd)
۱۲۴/مایل چارگۊس
تولید ناخالس مینجاڤولاتی (PPP) 2014 ناٛهابینی
 -  کوملۊس $1.284 trillion (17th)
 -  تولید سرۊنٱ $16,4 (72nd)
تولید ناخالس مینجاڤولاتی:GDP (نومی) 2014 ناٛهابینی
 -  کوملۊس $402.700 (20th)
 -  سرۊنٱ تولید ناخالس $5,165 (98th)
Gini (2010) 38 
جادیارکون گٱپ کلۊنکاری آئم (2013) 0.749 (75th)
یٱکال پیل Rial (﷼) (IRR)
راساگٱ گاتی IRST (سائت حهۊنی+3:30)
 -  تۉسۊن (دی‌ اٛس تی) IRDT (گات جهۊنی+4:30)
چۊٱ ڤیرگار
yyyy/mm/dd (SH)
لا رانناٛیی راست
ISO 3166 code IR
پۊشگر اینترنتی
رازینٱ تیلیفۊن +98

ڤولات ایران ها مینجا أفتۉزئنونئ هوم پئیڤأند آسیا و هومسا ڤوئات عأراقە. جاگأپی ئی ڤئلات نئزیکە ڤئ ۱٬۶۴۸٬۱۹۵ کئلومئتر چارگوٙش و د پایە نوفوٙس ئشماری سال 1392 أفتۉیی نوفوٙس ڤئلات ئیرون نئزیک ڤئ ۷۷٬۱۸۹٬۶۶۹ کأسە و مینجاڤأن ئی ڤئلات شأر تیروٙ نە.

ڤیرگارچە[ڤیرایشت]

نئها ئسلام[ڤیرایشت]

دئما ئسلام[ڤیرایشت]

ڤئلات شئناسی[ڤیرایشت]

سیۉسأت[ڤیرایشت]

ئوموٙری[ڤیرایشت]

سرچشمأ[ڤیرایشت]

  1. Alireza Shapur Shahbazi (2005), "The History of the Idea of Iran", in Vesta Curtis ed., Birth of the Persian Empire, IB Tauris, London, p. 108: "Similarly the collapse of Sassanian Eranshahr in AD 650 did not end Iranians' national idea. The name 'Iran' disappeared from official records of the Saffarids, Samanids, Buyids, Saljuqs and their successor. But one unofficially used the name Iran, Eranshahr, and similar national designations, particularly Mamalek-e Iran or "Iranian lands", which exactly translated the old Avestan term Ariyanam Daihunam. On the other hand, when the Safavids (not Reza Shah, as is popularly assumed) revived a national state officially known as Iran, bureaucratic usage in the Ottoman empire and even Iran itself could still refer to it by other descriptive and traditional appellations".