آزتک یا

د ڤیکیپدیا، دونسمنامٱ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
شهرآویشته یی آزتک
Aztec Empire c 1519.png
دونسمنیا
گات ۱۳۲۵
زون آزتکی
لون سورپوس
دین دین آزتکی

آزتک‌ یا، یاٛ شٱئر آڤیشتاٛیی نسمٱ اْمرکایی د مکزیک بینٱ. ڤنو ڤ زڤون ناهوڤاتل قسٱ مؽ کردن د مؽنجا سدٱیا چاردٱئم تا شومزٱئم زایشتی د بٱرجا گٱپی د اْمریکا مؽنجایی هوکۊمٱت مؽ کردنٱ. د زڤون ناهوڤاتل ڤ خوشو مؽ گوتنٱ آزتکؽا٬ کاْ هومبٱراڤٱر لٛۏریش بۊئٱ خٱلکی کاْ د ڤلات آزتلان مؽان اؽ گوتٱ د یاٛ ٱفسانٱ د زڤون ۉ رٱزئشت ناهوڤاتل مؽا ۉ د گات نهاتر د خٱلک ڤلات مکزیک اْم مؽ گوتن آزتک. گات ڤٱختی اؽ کلٱمٱ د ڤٱر گرتٱ ایسجایا دۏ تا ڤلات شٱئر یٱکاگرتٱ نازار تنوچ تیتلان ڤا نوم آکولهاڤس تکسکوکو ۉ تپانس تلاکۊپان بیین کاْ ڤنو خوشو ڤا گرد شٱئر ڤلات مکسیکا یٱکاگرتٱ ساْ گۊنٱ آزتک ناْ رٱ ڤٱندؽاری مؽکردن د کولٛ ڤنو سٱر یٱک اْمپراتۊری آزک ناْ رٱ ڤٱندؽاری مؽ کردن. چنی کاْ د نهاجۊرؽا ڤیرگارمٱن مؽا زڤون ناهوڤاتل زڤون هومبٱر بیٱ مؽنجا ایسجایا اْمپراتۊری آزتک بیٱ٬ د سدٱ سؽزٱ زایشتی درٱ مکزیک مؽنجاڤٱن شٱئرآڤیشتی آزتک بی٬ اۊساْ ایچاْ پاتٱخت یٱکاگری ساْ گۊنٱ آرتکیا بی ۉ شٱئر تنوچ تیتلان د ڤارۉ دٱریاچٱ تکسکوکو رٱ ڤٱندؽاری بی. د اؽ گات ڤ نها بی کاْ شٱئرآڤیشتی آزتک د زمینٱ ماٛماری٬ هوٱر ۉ شٱئرآڤیشتٱ کاری فرٱ پیشکرد داشت ڤا ینو آداب مٱزهٱبی د اؽ شٱئرآڤیشتی فرٱ پیچستٱ ڤ یٱک بی. د سال 1521 زایشتی هرناندو کورتس ڤا هومیاری شومار فراٛیی د هٱچایٱ ڤٱریا ناهوڤاتل شٱئر ڤلات تنوچ تیتلان ناْ گرت ۉ دٱس آخر یٱکاگری ساْ گۊنٱ شٱئر ڤلاتؽا آزتک ڤا سٱردیڤونکاری هلوی تلاتوانی مۊک تزۊما سئم ناْ بورد زؽر نٱخیز خوش نها گرتن پاتٱخت اْمپراتۊری آزتک اْسپانیایی یاٛ شٱئر تازٱ د نزیکی خراڤٱیا پاتٱخت د بیین رٱتٱ رٱ ڤٱندؽاری کردن ۉ خلک آزتک د اوچاْ ایسجا بیین.


ڤیرگارچٱ[آلشتکاری]

آزتک‌ یا، یاٛ شٱئرآڤیشاٛیی مزو امریکایی ناْ د مگزیک مؽنجاڤۉن شامل بیین کاْ داش اوستۊرٱ فرٱ غنی بیین. آزتکاتل ڤ زڤون خود آزتک یا هومبراڤٱر ڤا کلٱمٱ ناهواتل، د کلٱمٱ ڤ مٱنی آیمؽایؽ کاْ د آزتلان (سٱرزمیݩ ٱفساناٛیی آزتک یا) مؽومان. خٱلک ناهوڤا د سٱدٱ شٱشم زایشتی د شومال مکزیک مالکنوݩ کردن سی اْمریکا مؽنجایی ۉ اۊچاْ ایسجا بیین. اۊساْ ایسجایا ٱسلی اۊچاْ کاْ ڤ زڤون اوتو مانگۊیان قسٱ مؽ کردن ۉ بؽشتر زئشت گٱلٛوناٛیی ۉ اْشکار کاری داشتن رٱتن ڤ هارگٱ ڤلات شٱئرؽیا آزتک. شٱئرآڤیشتاٛیی آزتک د مؽنجا درٱ مکزیک شرۊ ڤٱ پیکرد داشت. سٱرچٱشمٱ راستٱکی ڤلات نشینؽا مکزیکی نادیارٱ٬ خود آزتکیا د ٱفسانٱیا خوشو مۊئٱن کاْ سٱرچٱشمٱ اؽما د آزتلان مؽا. د کولٛ بؽشتر نهاترشناسؽا مۊئٱن کاْ سٱرچٱشمٱ آزتلان یاٛ جاگٱ د شومال درٱ مکزیک بیٱ٬ اۊساْ قرؽ د کارشناسؽا مۉئٱن کاْ سٱرچٱشمٱ ڤنو د هارگٱ ڤلاتؽا یٱکاگرتٱ اْمریکا ایسنی بیٱ. د پایٱ ڤیرگارؽا هٱنی چنی د ڤیر ۉ باڤٱر مؽا کاْ د سال 1248 زایشتی اومان د چاپول تپک.

رهزیشت[آلشتکاری]

آیم هوری[آلشتکاری]

عٱسک دونی[آلشتکاری]

سرچشمٱ[آلشتکاری]

  1. Jaguar warrior, from the Codex Magliabechiano
  2. The Valley of Mexico at the time of the Spanish Conquest

آیم هری آزتکؽا

  • Berdan, Frances F. (۲۰۰۵) The Aztecs of Central Mexico: An Imperial Society. ۲nd ed. Thomson-Wadsworth, Belmont, CA.
  • Berdan, Frances F., Richard E. Blanton, Elizabeth H. Boone, Mary G. Hodge, Michael E. Smith and Emily Umberger (۱۹۹۶) Aztec Imperial Strategies. Dumbarton Oaks, Washington, DC.
  • Boone, Elizabeth H. ۱۹۸۹. «Incarnations of the Aztec Supernatural: The Image of Huitzilopochtli in Mexico and Europe.» Transactions of the American Philosophical Society, New Ser., Vol. ۷۹, No. ۲., pp. i-iv+۱-۱۰۷.