آدانا

د ڤیکیپئدیا، دوٙنئسمأنامه آزاد
پئرئستئن د: ناڤجوٙری, پئی جوٙری
آدانا
شأرڤاداری کألوٙن شأر
شأرڤاداری کألوٙن شأر آدانا
Adana city.png
آدانا is located in تورکیە
آدانا
آدانا
جاگە آدانا د ڤولات تورکیە
تیارگە یا: 37°0′ شومالی 35°19.28′ أفتوزأنوٙن / 37.000° شومالی 35.32133° أفتوزأنوٙن / 37.000; 35.32133تیارگە یا: 37°0′ شومالی 35°19.28′ أفتوزأنوٙن / 37.000° شومالی 35.32133° أفتوزأنوٙن / 37.000; 35.32133
ڤولات  TUR
راساگە مئدیتأرانە
آستوٙن آدانا
رأڤأندیاری 6000 دئمازایئشت
سال شأر بییئن 1871 زایئشتی
زیربأرجا سیهان, یوٙرقیر, چوٙکوٙروٙڤا, ساریچام, کارای سالی
دولأت
 • ساموٙنجا شأرڤاداری کألوٙن شأر آدانا
 • شهروادار حوٙسئین سوٙزلوٙ (ئم ئچ پی)
بئلأنگی
۲۳ m (۷۵ ft)
راساگه گاتی EET (یوٙ تی‌ سی +۲)
 • توٙسوٙن(DST) EEST (یوٙ تی‌ سی +۳)
رازینە پوستی 01xxx
رازینه یا تیلیفوٙن 0322
دیارگە http://www.adana.bel.tr

آدانا یئ گئل د کألوٙن شأریا ڤولات تورکیە أ کئ ھا د ھارگە ئی ڤولات و ئی شأر مینجاڤأن آستوٙن آداناە ئی شأر یئ گئل جأگە جادیار و أصلی ئموٙری، کئشاڤأرزی و صأنعأتیە کئ ھا د ڤولات تورکیە. ئی آستوٙن ھا د لا گئلال سیھان و ئوٙسئ سی کئلومئتر چارگوٙش د ئی شأر ھا د دأریا مئدیتأرانە و چی یئ گئل میناڤە أ و نوفوٙس ئی شأر د سال 2014 زایئشتی نئزیک ڤئ 2.1 مئلیوٙن کأس بییە کئ ڤا ئی نوفوٙس ئی شأر پورنوفوٙس تئری شأر د راساگە مئدیتأرانە بییە. آدانا ھا د راساگە چوکوٙروٙڤاە کئ ئی راساگە د ڤأرگئرئتە آستوٙنا مئرسین، عوثمانیە، خوتای و آداناە. راساگە چوکوٙروٙڤا یئ گئل راساگە صأنعأتی، ئموٙری، کئشاڤأرزی و رأزئشتیە و ئی راساگە تأقریڤأن 6 مئلیوٙن کأس نوفوٙس دارە کئ د جوٙر خوش یئ گئل د راساگە یا فئرە خاصلئخیز کئشاڤأرزی د دونیاە.


ریشە شئناسی نوم[ڤیرایئشت]

د پایە چأن گئلە سأرچئشمە ڤیرگارمأن نوم آدانا د کألیمە ھیتی آدانیا گئرئتە بییە یا چأن گئل سأرچئشمە ڤیرگارمأن ھأنی موٙأن کئ ئی نوم د کألیمە دانائوٙس کئ یئ گئل کألیمە أ کئ خوش د شأرآڤیشتئ یی یوٙنان دئماتأری گئرئتە بییە کئ ئی کألیمە خوش د یئ گئل عأشایئر مال دئبار کئ د ڤولات مئصر ئوٙمانە د ڤولات یوٙنان ئوٙسئنی گئرئتە بییە کئ ڤئنوٙ شأر آرگوٙس نە رأڤأندیاری کئردئنە. نیسئسە یا مئصر دئماتأری موٙأن کئ ڤولات داناجا د گات توٙتموٙسیس دویوم (د 1437 سال دئما زایئشت) و گات آمنوفیس سئیوم سیئم (د سال 1390 تا 1352 دئما زایئشت) نئها د ڤاجئگوٙ بییئن شأرآڤیشتئ یی میسنی د سال 1200 دئما زایئشت یە قأری د مال دئباریا ئی شأرآڤیشتئ یی رأتئن د بال ئو میناڤە سیسیل ئیسئنی. ئیسجایا دانوٙنا چی یئ گئل د خألک بال ئو نئشین رأتئن زیر نأخیز چولکاری سال 1191 دئما زایئشت ڤولات مئصر ئوٙسئنی، ئی روخ ڤأن د گات پاتئشایی رامسئس سئیوم پیش ئوٙما. ئوٙسئ کئ دانیانیا ڤا داسوٙن خألک ئیسجا شأر آدانا نوم دیار بییئن. یا گاسی ئی نوم د زوٙنا دئما ھئن و ئوروٙپایی چی سانسکئریت گئرئتە بییە مأثئلأن چی ئی کألیمە آدانا کئ د کئتۉ ریگ ڤئدا ئوٙماە. د کئتۉ حأماسە ئیلیاد و ھوٙمئر ئی کألیمە أم ڤا داسوٙن آدانا ئوٙماە. د گات شأرآڤیشتئ یی یوٙنانی(ھئلئنی) ئی کألیمە سی ئشناختئن شأرآڤیشتئ یی آنتوچیا د میناڤە سیسیل ڤئ کار گئرئتە بییە. د پایە یئ گئل أفسانە روٙمی-یوٙنانی ئی نوم ریشە ش ھا د کألیمە آدانوٙس و ساروٙس و ڤئنوٙ دۊ گئل د کوریا ئورانوٙس بیینە ئوٙسئ ڤئنوٙ نئزیک گئلال سیھان سی یە کئ د ئوٙچئ زئشت داشتوٙئن. یئ گئل ریشە دیارکونی دئبارە یئ گئل أفسانە کئ موٙە: ئی نوم د کألیمە آداد گئرئتە بییە کئ خوش خودا تأش بئریق د شأر آڤیشتئ یی آکئدی، سوٙمئری، بابئلی و آشوٙری بییە و ئی خدا د نئزیک لئریا زئشت داشتە و نوم آدانا د نوم ڤئ گئرئتە بییە. د کول سی ریشە دیارکونی نوم ئی شأر چیا زیاتی گوتە بییە و د ڤولاتیا ھأنی ئی شأر ڤا نومیا ھاری نوم دیارە نومیایی چی:آدانوٙس و آدانا و .....

ڤیرگار[ڤیرایئشت]

آدانا د گات ئمپئراتوٙری روٙم یئ گئل د شأریا آستوٙن روٙمی بییە کئ پاتأختئش طأرسوٙس بییە. ئی شأر ئیسئنی أندوم کألوٙن شأر طأرسوٙس ڤولات تورکیە أ. دئماتأری ئی آستوٙن میرئسە ڤئ شأش ھئزار سال دئما زایئشت و ئی آستوٙن گاتیا ھئلئنی و روٙمی و ئمپئراتوٙری عوثمانی نە د سأر گوڤاردە و ئی آستوٙن بیشتأر شأرآڤیشتئ یی یوٙنانی نە د خوش داشتە و بیشتأر أندوم راساگە شأر آڤیشتئ یی یوٙنانی بییە تا شأر آڤیشتئ یی تورکی، د گات ئمپئراتوٙری روٙم أفتوزأنوٙن ئیچئ یئ گئل د بأرجایا نازار د ئی ئمپئراتوٙری بییە و د گات ئمپئراتوٙری عوثمانی ئیچئ یئ گئل د بأرجایا نازار رأزئشتی و شأر آڤیشتئ یی د ڤولات عوثمانی بییە. ئیچئ چأن گئل کئلئ سیا دارە کئ چئنی دیارکاری میکە کئ ئی راساگە یئ گئل د جایا مأصأڤی و دینی د گات ئمپئراتوٙری روٙم أفتوزأنوٙن بییە. ئی راساگە د گات کوٙمأرە ڤولات بییئن تورکیە جاگە نازاری سی خوش داشتە.

ڤولات شئناسی[ڤیرایئشت]

آدانا ها د آستوٙن آدانا و مینجاڤأن ئی آستوٙنە کئ ئی آستوٙن خوٙش ھا د راساگە مئدیتأرانە و ھا د ھارگە أفتونئشین ئی راساگە. ئیچئ دأرڤازە راساگە چوٙکوٙروٙڤاە و ھا د ھارگە أفتوزأنوٙن کویا توروس و د دیجا کئشت و کار فئرە حاصئلخیزە. د کویا توروس یئ گئل جاگە ئوٙمائن نازار ھی کئ ئی شأر نە ڤأصل میکە د زیربأرجایا ھأنی د راساگە چوٙکوٙروٙڤا. گئلال سیهان ها د ڤارو ئی شأر کئ ئوبأن سیھان ھا د ری ئی گئلال و ئی ئوبأن د سال 1956 زایئشتی رأڤأندیاری بییە و ئی ئوبأن سی دوروس کئردئن بأرق ئوٙیی رأڤأندیاری بییە. چأن گئل کانال ئو هان د ئی ئوبأن کئ ئونە د ئی ئوبأن می رأسوٙنئن د شأریا راساگە چوٙکوٙروٙڤا. ئی آستوٙن د دیجا کئشاڤأرزی و دئماتأر شئناسی فئرە نازارە.


داده یا ولاتجاآدانا
ما جانڤیە فئڤیرە مارس آڤریل مئ جوٙأن جوٙئیە آگوست سئپتامر ئوکتوڤر نوڤامر دئسامر سال
دئماتئری بیشتأری °C (°F) 23.0
(73.4)
25.0
(77)
32.0
(89.6)
37.5
(99.5)
40.6
(105.1)
41.3
(106.3)
44.0
(111.2)
43.8
(110.8)
43.2
(109.8)
39.4
(102.9)
33.3
(91.9)
30.8
(87.4)
44
(111.2)
چوٙأ:کوچئک نیسی بی نوقطە °C (°F) 15.1
(59.2)
16.2
(61.2)
19.6
(67.3)
23.8
(74.8)
28.2
(82.8)
31.7
(89.1)
33.7
(92.7)
34.5
(94.1)
33.1
(91.6)
29.1
(84.4)
22.4
(72.3)
16.7
(62.1)
25.34
(77.63)
میانگین روٙزوٙنە °C (°F) 9.7
(49.5)
10.8
(51.4)
13.6
(56.5)
17.5
(63.5)
21.5
(70.7)
25.3
(77.5)
27.9
(82.2)
28.0
(82.4)
25.7
(78.3)
21.2
(70.2)
15.6
(60.1)
11.3
(52.3)
19.01
(66.22)
چوٙأ:کوچئک نیسی بی نوقطە °C (°F) 5.5
(41.9)
6.1
(43)
8.6
(47.5)
12.3
(54.1)
16.1
(61)
20.2
(68.4)
23.6
(74.5)
23.8
(74.8)
20.8
(69.4)
16.3
(61.3)
10.8
(51.4)
7.1
(44.8)
14.27
(57.67)
نئھاتئری کأمتئر°C (°F) −8.1
(17.4)
−6.4
(20.5)
−3.6
(25.5)
−1.3
(29.7)
5.6
(42.1)
12.6
(54.7)
16.8
(62.2)
14.8
(58.6)
10.9
(51.6)
4.8
(40.6)
−1.0
(30.2)
−3.5
(25.7)
−8.1
(17.4)
بارئشت میلی‌مئتر (ئینج) 108.7
(4.28)
88.1
(3.469)
66.9
(2.634)
58.2
(2.291)
46.2
(1.819)
21.5
(0.846)
11.9
(0.469)
10.2
(0.402)
15.6
(0.614)
42.7
(1.681)
81.0
(3.189)
139.1
(5.476)
690.1
(27.17)
میانگین روٙزیا باروٙنی 10.1 10.4 10.0 9.4 6.6 2.9 1.0 0.7 2.6 5.6 7.2 10.8 77.3
دأرصأد نأمدار بییئن 60 59 56 59 59 61 60 60 55 49 50 60 57.3
میانگین روٙزوٙنە ساعأتیا زأئن أفتو 145.7 145.6 179.8 207 282.1 315 328.6 316.2 264 223.2 171 139.5 ۲٬۷۱۷٫۷
سأرچئشمە ۱: Devlet Meteoroloji Isleri Genel Mudurlugu
سأرچئشمە ۲: Climate and Temperature

[۱]

نوفوٙس[ڤیرایئشت]

د سال 2012 زایئشتی نئزیک ڤئ 1637000 کأس نوفوٙس ئی شأر بیینە. روشت نوفوٙس ئی شأر د ھأر سال 2.5 دأرصأد بییە کئ روشت فئرە ڤاروییە. شومار زأنیا د مینجا نوفوٙس ئی شأر د پیایا کأم و کوتی بیشتئرە و موٙە بوٙئی کئ بیشتأروٙنە نوفوٙس ئی شأر زأنیان. دو سئیوم نوفوٙس شأر آدانا ھان د لا أفتونئشین گئلال سیھان سی یە کئ شأر سی أڤألی بار د ئیچئ رأڤأندیاری بییە و ئی زئمینیا فئرە حاصئلخیزئن.

زیربأرجا نوفوٙس کألوٙن شأر
2008 2009 2010 2011 2012
سیهان 752,308 722,852 723,277 757,928 764,714
یوٙرە قیر 411,299 415,047 417,693 421,692 416,302
چوٙکوٙروٙڤا 267,453 327,460 343,770 326,938 335,733
ساریچام 86,727 90,879 99,313 103,232 111,976
کارای سالی 7,328 7,307 7,465 7,494 7,504
سرجأم 1,525,115 1,563,545 1,591,518 1,617,284 1,636,229

عأسگدوٙنی[ڤیرایئشت]

سأرچئشمە[ڤیرایئشت]

  1. http://www.dmi.gov.tr/veridegerlendirme/il-ve-ilceler-istatistik.aspx?m=ADANA