آدام اْسمیت

د ڤیکیپدیا، دونسمنامٱ آزاد
پرش به ناوبری پرش به جستجو
آدام اْسمیت
عٱسگی د آدام اْسمیت
ڤ دیر اومایٱ ۵ ژوئٱن ۱۷۲۳ رٱڤش دمایی
اۉشۊری بیٱ د ۱۶ ژوئٱن
، کیرکالدی، شٱئرسوݩ فیف، اْسکاتلٱند
د دۏنیا رٱتٱ ۱۷۹۰
اْدینبورگ، اْسکاتلٱند
زایارٱڤٱنی اْسکاتلٱندی
راساگٱ فٱلسفٱ ٱفتاونشیݩ
ڤیر ۉ باڤٱرمٱنیا اومۊری کلاسیک
هاسیا نازار فٱلسفٱ سؽاسی، فٱلسفٱ ٱخلاق، اومۊری
ڤیردؽارجایا ٱسلی

اومۊری کلاسیک،
بازار آزاد،
بٱئرکرد کار،

«دٱس نادیٛار»
اْمزا

آدام اْسمیت ڤ دیر اومایٱ د (۵ ژوئٱن ۱۷۲۳ -د دۏنیا رٱتٱ د ۱۷ ژۊئیٱ ۱۷۹۰) یاْ فیلٛسۊف اْسکاتلٱندی بی کاْ ڤ ڤا داسوݩ پیشکردٱ یار اومۊری سیاسی ۉ بۊئٱ دونسمٱنی اومۊری مودرن نوم دؽارٱ. ڤ یٱکیٛ د ڤیر ۉ باڤٱر سازیٛا سٱرمایٱداری مودرن ٱ، ڤ دۏ کتاو سرڤٱت زایارٱیا ڤیر ۉ باڤٱریٛا خوشاْ دبارٱ اومۊری دیٛارکاری کردٱ.


زهشت نومٱ[آلشتکاری]

آدام اْسمیت کور یاْ ڤٱکیل کاْ ڤلات نشیݩ کیرکالدی کاْ ها د راساگٱ فیف ڤلات اْسکاتلٱند بیٱ. ڤیرگار ڤ دیر اوماین ڤٱ دؽار نؽ ڤلی چنی کاْ گوتنٱ ڤٱ د سال 1723 زارۊیی اومائٱ ڤ دیر ۉ ڤٱ د پومزٱ سالاْیی رٱت د دونسمٱنیجا گلاسکو ۉ آمۊختارکاری د رشتٱیا فلسفٱ ٱخلاقی ۉ کومولٱیٱکی ناْ شرۊ کرد ۉ د اۊچاْ بی کاْ فلسفٱ ٱخلاق ناْ د فرانسیس هاچسون یا گرت. د سال ۱۷۴۰ زارۊیی ڤ ڤا بۊرس سنل دونسمٱنیجا گلاسکو رٱت د کالج بالیۊل ددونسمٱنیجا آکسفورد ۉ ڤ د سال ۱۷۴۶ زارۊیی اۊچاْ ناْ ڤلٛ کرد. د سال ۱۷۵۱ زارۊیی ڤ ڤا داٛیڤید هیۊم نڤیسیار ۉ فیلٛسۊف دٱس ڤ کار ۉ نومدؽار اْسکاتلٱندی آشنا بی. میٛنجا ایٛ دۏ تا د دیجا اْتقاتی ۉ شٱخسی نزیکی بیٛشتری نسبٱت د باقی آئمیٛا نومدؽار ۉ جادیٛار د ڤیر ۉ باڤٱرکو رۊشناکاری اْسکاتلٱند بی. د هٱمی سال بی کاْ اْسمیت گیرینج جا اوستادی گاتدیٛار آمۊختارکاری مٱنتق ناْ د دونسمٱنیجا گلاسکو گرت ۉ د اۊچاْ شرۊ کرد ڤ درس دٱئن رشتٱ مٱنتق.

دٱرتیج کاری کتاو ڤیر ۉ باڤٱر عاتفٱیا ٱخلاقی د سال ۱۷۶۲ زارۊیی ڤ نٱ نوئا د رٱگ ڤیر رٱڤٱندؽاریٛا گات خوش. د هٱمی سال بی کاْ دونسمٱنیجا گلاسکو داسوݩ دۏگدۏرا قٱڤانین (.LL.D) ناْ دٱ د ڤ ڤٱلی د سال نوئاش؛ اْسمیت د گات سال آمۊختارکاری، گیرینج جا اوستادی خوشاْ ڤلٛ کرد تا بٱتونٱ ڤ هنری اْسکات ناکوری چارلز تاڤنشند (رئیس خزانٱدار د ۱۷۶۶ تا سپتامر ۱۷۶۷) آمۊختاری کاری بٱکٱ. اْسمیت دٱئن هٱق ٱندومی دۊنسمٱنجوریٛا ناْ د میٛل گرت ڤٱلی دونسمٱنجوریٛا زؽر بارش نٱرٱتن.

شٱئر گلاسگو پاتٱخت نازاری سی ڤٱنن ۉ دماجۊری ۉ یٱکیٛ د ساڤاریا رۊشناکاری اْسکاتلٱند بی. ڤ یاْ گاتی رٱت د شٱئر پاریس شرۊ کرد د چٱک چنٱ کاری ڤٱ دۏگدۏر فرانسۊڤا کنٱ دۏگدۏر دٱربارٱ لۊئی پومزئم کاْ ڤ رٱڤٱندیٛار ڤیر ۉ باڤٱرکو اومۊری فیزیوکراسی بی. ڤا یٱ کاْ اْتقاتیٛا اۊسنی سرچشمٱ سرڤٱت ناْ تلا ۉ نوقرٱ دونس، کنٱ زمیݩ ناْ یٱکونٱ سرچشمٱ سرڤٱت میٛدونس ۉ اْتقات داشت کاْ سرچشمٱ سرڤٱت تولید ئٱ؛ ڤ میٛگوت فٱقٱت دٱسٱیا کشاڤٱرز رٱڤٱندیٛار تۉلٛید سرڤٱت د کومولٱیٱکی ئٱن. آدام اْسمیت ڤا دۏگدۏرین کنٱ کاْ ری ڤ کشاڤٱرزی ۉ فیزیوکراتیٛا بی یاْ دل نۉیی. اْسمیت نوئا د ڤریٱشتن د اْسکاتلٱند کتاو ڤارسی بیئن ۉ چی بیئن سرڤٱت ناْ د سال ۱۷۷۶ زارۊیی دٱرتچ کرد.

مافی گٱ آدام اْسمیت د شٱئر کیرکالدی د جایی کاْ هونٱ داش ها د اۊچاْ.

آرنڳؽا[آلشتکاری]

بٱلگٱ ٱڤٱل کتاو سرڤٱت زایارٱیا، لٱندٱن، دٱتیچ بیٱ ۱۷۷۶ زارۊیی

ڤ ڤا نیسٱنن دۏ کتاو ڤ نومیٛا ڤیر ۉ باڤٱرمٱنی ٱخلاقی د سال ۱۷۵۹ (زارۊیی) ۉ ڤارسی دبارٱ بیئن سرڤٱت زایارٱیا د سال ۱۷۷۶ (زارۊیی) نومدیٛار بی. کتاو نوئایی ڤ یٱکی د ٱڤلی تٱفرٱیا سی ڤارسی سامونٱ کاری پیشکرد ڤیرگارمٱن سٱنایع ۉ اومۊری کاری د هومبٱست اورۊپا ئٱ. ری ایٛ کتاویا فرٱ چٱک چنٱ کاری ٱنجوم گرتٱ ۉ هر کٱس یاْ ڤیر ۉ باڤٱر جگا دبارٱ ڤنو داشتٱ.


نٱقد ڤیر ۉ باڤٱر اْسمیت[آلشتکاری]

هٱر کوم د دونسمٱنیٛا دونسمٱنی اومۊری دبارٱ اْسمیت یاْ ڤیر ۉ باڤٱر جگا دارٱن ۉ داشتنٱ ۉ هٱر کومشو د دیجا خوشو دیجایا ڤٱ ناْ ڤارسی کردنٱ.

سرچشمٱ[آلشتکاری]